De laatste kans om onze welvaart te redden

Begin 1982 stond België economisch met de rug tegen de muur. Alleen via een devaluatie van de Belgische frank kregen de autoriteiten de economische machine terug aan de praat. Na de zwaarste recessie uit de naoorlogse geschiedenis is de economische situatie anno 2010 heel vergelijkbaar met die van eind 1981. De beleidshendel van een muntdevaluatie staat evenwel niet meer ter beschikking. Ingrijpende maatregelen om het tij te keren dringen zich op. Het gaat dan onder meer om structurele besparingen op de uitgaven, afslanking van het ambtenarenkorps en fundamentele ingrepen in de organisatie van de arbeidsmarkt. De hamvraag luidt of de politieke elite nog over voldoende veerkracht en moed beschikt om tot zulke maatregelen over te gaan.

Septembernota_2010 VKW

Commissie Vergrijzing krijgt steeds meer grijze haren

De Studiecommissie voor de Vergrijzing spijkert haar kostenscenario’s jaar na jaar bij, maar blijft desondanks achter de snel veranderende realiteit aanhollen. Veel te optimistische parameters en een systematische overschatting van de productiviteitsgroei, uitmondend in te hoge groeiverwachtingen en onderschatting van de kosten, maken dat haar rekenwerk steeds meer vergrijst.

Naar jaarlijkse gewoonte stuurt de Studiecommissie voor de Vergrijzing het land in vakantie met de geruststellende gedachte dat er tenminste nog één instantie is die waakt over de betaalbaarheid van de toekomstige pensioenen. Sinds 2002 doet ze dat op basis van een verslag dat de omvang van de vergrijzingkosten projecteert naar de (verre) toekomst. Minutieus worden op basis van allerlei parameters goed gedocumenteerde scenario’s uitgewerkt. Of mag daar twijfel over bestaan?


Volledig artikel

Het leven vanaf 65

Onder het motto dat één grafiek meer zegt dan duizend woorden, geeft onderstaande figuur duidelijk weer wat de vergrijzingsproblematiek precies inhoudt. In alle ontwikkelde landen is de levensverwachting de laatste decennia sterk opgelopen. Hoewel deze evolutie ondubbelzinnig positief was en is voor de betrokkenen, zijn de gevolgen voor de overheidsfinanciën minder rooskleurig. In scherp contrast met de levensverwachting, is de wettelijke pensioenleeftijd niet of nauwelijks de hoogte ingegaan sinds de jaren ’60. Concreet betekent dit dat het aantal jaren dat mensen gemiddeld van hun pensioen kunnen genieten grofweg verdubbeld is.

Vervolg

"Belgisch welvaartsmodel wordt bedreigd"

In hun septembernota 'Houdbaar tot het einde. Belgisch welvaartsmodel kreunt onder de paradoxen' waarschuwen Geert Janssens en Johan Van Overvelt namens VKW Metena voor de bedreigingen waarmee het Belgische welvaartsmodel wordt geconfronteerd. VKW Metena profileert zich als onafhankelijke denktank, maar werd opgericht in de schoot van de christelijke werkgeversorganisatie VKW
Sluipende verarming
Volgens VKW Metena is er sprake van een "sluipend proces van relatieve verarming". Zo is ons land tussen 1980 en 2006 teruggezakt van de achtste naar de twaalfde plaats in een ranglijst met twintig vergelijkbare rijke landen en van de zevende naar de vijftiende plaats in de Human Development Index tussen 2000 en 2005. "We doen het goed maar blijven achterop ten opzichte van een nieuwe kopgroep rijke landen", concludeert VKW Metena.

Vijf paradoxen
VKW Metena analyseert deze "welvaartsparadox" aan de hand van vijf paradoxen van productiviteit, arbeidsmarkt, concurrentievermogen, infrastructuur en begroting. De productiviteitsparadox omvat de hoge arbeidsproductiviteit van de Belgische economie, in contrast met de uitstoot van minder productieve krachten. Terwijl België op nummer vier staat in de officiële productiviteitsindex, zakt ons land terug naar de elfde plaats voor "maatschappelijke productiviteit". De arbeidsmarktparadox zet de oningevulde tienduizenden vacatures tegenover de 2,3 miljoen Belgen op actieve leeftijd die uit de boot vallen op de arbeidsmarkt. Met een activiteitsgraad van 67 procent scoort België onder het EU-gemiddelde.

Catastrofale gevolgen brugpensioen
VKW Metena verwijst daarbij ook naar het brugpensioen "dat catastrofale gevolgen heeft gehad voor onze arbeidsmarkt". De concurrentiekrachtparadox wijst op het krimpend marktaandeel van de Belgische economie dat in contrast staat met onze reputatie als exportland. Dat heeft volgens VKW Metena te maken met een immense loonkostenhandicap die niet goed te maken is met flexibiliteit, innovatie en ondernemerschap of kwaliteit van bestuur.

Te weinig geinvesteerd in infrastructuur
Met de infrastructuurparadox wijst VKW Metena erop dat er de afgelopen decennia te weinig is geïnvesteerd in uitbouw en onderhoud van infrastructuur, hoewel de perceptie blijft dat ons land vol beton ligt. De Belgische regeringen zouden jaarlijks 1 tot 1,5 mijlard euro minder hebben geïnvesteerd dan het gemiddelde in de eurozone.

Begrotingsparadox
VKW Metena sluit af met een begrotingsparadox. "Ondanks de jaarlijs wederkerende vreugdetaferelen kunnen we absoluut niet van een succesvol, toekomstgericht en verantwoord begrotingsbeleid gewagen", klinkt het. VKW Metena verwijst naar eenmalige kunstgrepen en het niet benutten van de rentelasten voor het aanleggen van reserves.

Beleidsnota

Wie zal de betaalbaarheid van de vergrijzing betalen?

De kosten van de vergrijzing bezorgen onze beleidsmakers hoe langer hoe meer grijze haren. Afgelopen week berekende de Studiecommissie voor de Vergrijzing ons voor dat deze kosten naar boven moeten worden herzien. Dat gebeurt al voor het derde jaar op rij waardoor de ingeschatte omvang in evenveel tijd bijna verdubbelt. Hoe zou dat toch komen, kan men zich afvragen? Wat is de kans dat er in de toekomst nog opwaartse herzieningen moeten volgen? In een verhelderende nota legt VKW Metena haarfijn uit wat er schort aan de veronderstellingen van het Planbureau en de Vergrijzingscommissie die maken dat de kosten serieus worden onderschat.

Tekst VKW Metena

VKW Metena, opgericht in de schoot van de christelijke werkgeversorganisatie VKW, wil zich in de Belgische en Vlaamse context profileren als een onafhankelijke denktank. VKW Metena heeft als doelstelling een constructieve bijdrage te leveren aan de discussies rond een aantal maatschappelijke problemen, met daarbij speciale aandacht voor de thematiek van en rond het ondernemingsgebeuren.

VKW Metena richt zich op studiewerk waarbij een hoge mate van originaliteit wordt nagestreefd. Het bewandelen van platgelopen paden wordt zoveel mogelijk vermeden. Teneinde het studiewerk een zo degelijk mogelijk gehalte mee te geven wordt getracht maximaal werk te maken van de uitbouw van een netwerk, in Vlaanderen, in België én internationaal.

Alhoewel speciale aandacht besteed wordt aan het bedrijfsgebeuren behoort het toch ook uitdrukkelijk tot de roeping van VKW Metena om aandacht aan maatschappelijke fenomenen te besteden die veel breder gaan dan de louter ondernemingsgebonden materies.