Aanvullend pensioen en antidiscriminatiewetgeving

Op 25 januari is in het Staatsblad de wet van 19 december 2012 tot wijziging van de wet ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen wat het geslacht betreft op het gebied van goederen en diensten en van aanvullende regelingen voor sociale zekerheid verschenen. Deze wet heeft ook gevolgen voor aanvullende pensioenstelsels.

Mogen we nog steeds gebruik maken van geslachtspecifieke actuariële factoren?

• Voor “individuele regelingen in de derde pijler” is dit niet meer toegestaan voor contracten afgesloten na 20 december 2012.
• Voor “tweede pijler contracten” blijft dit onder bepaalde voorwaarden mogelijk.

De wet verduidelijkt welke overeenkomsten als “individuele regelingen in de derde pijler” moeten worden beschouwd. Hieronder sommen we de belangrijkste overeenkomsten op waarvoor een uniseks tarief gebruikt moet worden wanneer ze zijn aangegaan na 20 december 2012:

Vervolg

Veel klachten over discriminatie door verzekeraars

Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (IGVM) heeft in 2010 op zijn gratis oproeplijn een pak klachten ontvangen over verzekeringen. Het ging om 14 procent van het totale aantal klachten, een tendens die zich al doorzette sinds 2007.

Het instituut reageert met een persbericht op het arrest van 1 maart van het Europees Hof van Justitie. Daarin wordt het als discriminerend beschouwd om rekening te houden met het geslacht als risicofactor in verzekeringscontracten. Tot 21 december 2012 krijgt de verzekeringssector nog een overgangsperiode om de tarieven aan te passen.

Vervolg

Is verkorte opzeggingstermijn voor 65-plussers discriminatoir?

Een ontslagen bediende van 65 jaar was niet tevreden met de beperkte opzeggingstermijn die geldt voor zijn leeftijd. Hij vorderde een aanvullende opzeggingsvergoeding van 22 maanden loon voor de arbeidsrechtbank in Antwerpen. Kreeg hij gelijk? Komt die regeling neer op discriminatie?

Meer

Advies nr 30 : antidiscriminatie

De Commissie voor Aanvullende Pensioenen heeft op 30 maart 2006 het advies
nr. 11 inzake antidiscriminatie aangenomen.

Naar aanleiding van de wijziging van de discriminatiewetgeving in 2007 en de
talrijke vragen die rond de discriminatieproblematiek werden gesteld, richtte de
Commissie voor Aanvullende Pensioenen, in overleg met de CBFA, een nieuwe
werkgroep op teneinde haar advies nr. 11 bij te werken en aan te vullen met een
aantal nieuwe punten.

Het verslag van de werkzaamheden van deze werkgroep wordt aangenomen door de Commissie voor Aanvullende Pensioenen als advies nr. 30. Het vervangt, daar waar dienstig, advies nr. 11. Een vergelijking tussen de adviezen nr. 11 en nr. 30
is mogelijk aan de hand van een vergelijkingstabel opgenomen op het einde van
het verslag.

Advies nr. 30
Het verslag van de werkzaamheden van deze werkgroep

Hospitalisatieverzekering: het wetsontwerp bekrachtigt een discriminatie op basis van leeftijd en geslacht

De Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, met de ondersteuning van het OIVO, stelt het zogenaamde herstel-wetsontwerp aan de kaak, dat op 19 maart 2009 in de Kamer goedgekeurd werd en dat verondersteld wordt een oplossing te brengen voor de problemen met de Wet Verwilghen van 20 juli 2007 betreffende de hospitalisatieverzekering. De tekst levert geen afdoende oplossing voor de premieverhogingen die de private verzekeraars toepassen. Praktijken die al te vaak de bejaarden en de vrouwen benadelen.

Brief aan de Senatoren

Open VLD : Equal Pay Day: ‘Ook de pensioenkloof aanpakken’

Een gepensioneerde man ontvangt maandelijks bijna 800 euro meer aan wettelijk en aanvullend pensioen dan een vrouw. ‘Dat is niet alleen het gevolg van de loonkloof, maar ook van andere keuzes die vrouwen tijdens hun loopbaan maken’, zegt Vlaams Open Vld-parlementslid Vera Van der Borght naar aanleiding van Equal Pay Day. Open Vld pleit voor de invoering van de pensioensplit, de pensioenportefeuille en voor vlot toegankelijke alternatieven voor themaverloven.


Equal Pay Day vraagt aandacht voor de loonkloof tussen mannen en vrouwen. ‘Die loonkloof bedraagt vandaag nog steeds 20 tot 25%, dat is een verschil dat je als vrouw niet zomaar kunt bijbenen,’ zegt Claudine Curran, voorzitster van Open Vld Vrouwen. ‘De loonkloof is onrechtvaardig en totaal voorbijgestreefd. Vrouwen zijn gelijkwaardig aan mannen en dragen in hun job dezelfde verantwoordelijkheden. En wat met alleenstaande moeders en singles? Voor hen is die kloof eens zo pijnlijk’.

Tussen mannen en vrouwen gaapt niet alleen een loonkloof, maar ook een pensioenkloof. Vlaams parlementslid Vera Van der Borght: ‘Een gepensioneerde man ontvangt vandaag maandelijks bijna 800 euro meer aan wettelijk en aanvullend pensioen dan een gepensioneerde vrouw. De helft van alle gepensioneerde vrouwen heeft vandaag een rustpensioen van minder dan 550 euro per maand. Terwijl zes op tien mannen een volledige loopbaan heeft met daaraan gekoppeld een volwaardig pensioen, kan slechts de helft van de vrouwen terugblikken op een loopbaan van minstens 33 jaar.’



Vrouwen besteden nog altijd veel meer tijd aan het gezin dan mannen. Daarvoor maken ze professioneel ook andere keuzes, bijvoorbeeld om deeltijds te gaan werken of tijdelijk niet te werken. ‘Alleen staan vrouwen doorgaans niet stil bij het feit dat dit ook gevolgen heeft voor hun pensioen,’ zegt Vera Van der Borght.

Terwijl vrouwen belangrijke loopbaankeuzes aan het begin van hun loopbaan maken, doen mannen dit veel vaker op het einde van hun loopbaan. Hierdoor hebben mannen een duidelijker beeld van de impact van hun loopbaankeuze op hun pensioen. Van der Borght: ‘Voor vrouwen is die impact minder duidelijk. Niet alleen beïnvloedt hun keuze hun doorgroeimogelijkheden en promotiekansen, nog teveel vrouwen staan er niet bij stil dat tijdelijk of niet werken ook gevolgen heeft voor hun pensioenvorming.’



Om de pensioenkloof te dichten pleit Open Vld onder meer voor de ‘pensioensplit’ waarbij de pensioenrechten van twee partners worden samengeteld en daarna gelijk verdeeld. Daarnaast moet ook werk worden gemaakt van de pensioenportefeuille die vrouwen en mannen tijdens hun loopbaan op regelmatige momenten moet informeren over de stand van zaken van hun pensioen.

Wanneer vrouwen beslissen om deeltijds te gaan werken of loopbaanonderbreking te nemen, moeten ze vlot een simulatie krijgen van de impact van hun loopbaankeuzes op hun pensioenrechten. Van der Borght: ‘Het is niet de bedoeling om vrouwen die kiezen om minder te gaan werken te culpabiliseren. Ze moeten alleen de gevolgen van hun keuzes kennen zodat ze later niet voor verrassingen komen te staan.’

Open Vld wil ook dat er toegankelijke alternatieven zijn voor themaverloven. Zo moeten kinderopvang en huishoudelijke diensten betaalbaar en vlotter toegankelijk worden. Dat kan door het toepassingsgebied van dienstencheques uit te breiden tot onder meer kinderopvang en bedrijven toe te laten om dienstencheques uit te reiken als extralegaal voordeel.

Geen discriminatie meer tussen mannen en vrouwen ... op het vlak van de pensioenleeftijd althans

Zoals u weet bestaat er sinds jaren een positieve discriminatie ten aanzien van vrouwen aangaande de pensioengerechtigde leeftijd. Maar niet voor lang meer.

Op 1 januari 2009 zal immers de laatste stap van de pensioenhervorming van 1996 realiteit worden en zal daardoor zowel voor mannen als vrouwen de normale pensioenleeftijd op 65 jaar worden gebracht.

Ingangsdatum Pensioenleeftijd voor vrouwen

Vanaf 1/7/1997 61 jaar

Vanaf 1/1/2000 62 jaar

Vanaf 1/1/2003 63 jaar

Vanaf 1/1/2006 64 jaar

Vanaf 1/1/2009 65 jaar

Hieronder even de context waarin deze maatregel van non-discriminatie kadert.

Het sociaal-economische debat over de financiële houdbaarheid op lange termijn van de wettelijke pensioenstelsels was al in volle gang sinds begin van de jaren negentig. Het repartitiesysteem binnen het Belgische pensioenstelsel was duidelijk inadequaat geworden. Het grootste probleem was het budgettaire gevolg van de vergrijzing van de bevolking. De generatie die geboren is na de Tweede Wereldoorlog, de zogenaamde babyboomgeneratie, bereikt stilaan de pensioengerechtigde leeftijd. Meer Belgen leven langer en hebben dus langer recht op pensioen, maar staken steeds vroeger hun actieve loopbaan.

Alle hens aan dek dus voor de politiek – economische wereld om meer geld te verwerven en minder te moeten uitgeven :

•De pensioenhervorming van 1996
Ook voor vrouwen werd geleidelijk aan de gerechtigde pensioenleeftijd opgetrokken tot 65 jaar.

•Het Generatiepact
Tal van maatregelen waren erop gericht om mensen langer aan het werk te houden, waardoor er enerzijds meer inkomsten werden gegenereerd en anderzijds minder uitgaven, omdat minder pensioenen moesten betaald worden.

•Het Zilverfonds
In 2001 is het Zilverfonds opgericht. Dit fonds bouwt een financiële reserve op om het hoofd te bieden aan de stijging van het aantal gepensioneerden dat men tussen 2010 en 2030 verwacht. Hierdoor zou de uitbetaling van de toekomstige pensioenen veilig gesteld zijn zonder de sociale bijdragen te moeten verhogen. Het geld van het Zilverfonds komt van begrotingsoverschotten, van overschotten in de sociale zekerheid, van eenmalige niet-fiscale inkomsten en de opbrengst van de beleggingen van het Zilverfonds. Vanaf 2010 kan men de opgebouwde financiële reserve aanspreken om het hoofd te bieden aan de pensioenuitgaven.
Er is dus misschien nog hoop voor de jongeren van vandaag, dat ze ook van een vrij zorgeloos pensioen zullen kunnen genieten, al zal de pensioenleeftijd tegen die tijd waarschijnlijk al opgetrokken zijn tot...

Ongelijke behandeling uitzendarbeiders voorbij

Het Europees Parlement heeft woensdag het licht op groen gezet voor een zes jaar oude Europese richtlijn die de gelijke behandeling van uitzendkrachten en vaste werknemers van bedrijven moet waarborgen.

Het Europese halfrond schaarde zich achter een compromis dat de lidstaten eerder dit jaar hadden bereikt. Over de gelijke behandeling van uitzendkrachten en vaste werknemers werd al sinds 2002 onderhandeld. In juni kwam er eindelijk een doorbraak, nadat Groot-Brittannië in ruil voor enkele toegevingen zijn verzet staakte.

Voortaan moeten uitzendkrachten met een contract voor minstens zes weken vanaf de eerste dag dezelfde rechten krijgen als vergelijkbare vaste werknemers. Die gelijke behandeling moet onder meer gelden voor betalingen, vakantie, ouderschapsverlof, werk- en rusttijden en beroepsopleidingen. Ook is vastgelegd dat uitzendkrachten op dezelfde manier gebruik moeten kunnen maken van bedrijfskantines, kinderopvang en bedrijfsvervoer.

Trouwen met een (te) jonge vrouw: het Hof van Justitie over het algemeen beginsel van non-discriminatie op grond van leeftijd in beroep en arbeid

door Koen Nevens

1. Een werknemer van Bosch-Siemens overlijdt op zestigjarige leeftijd. Zijn echtgenote, op dat ogenblik 39 jaar jong, doet een aanvraag tot uitbetaling van het aanvullend pensioen waarop haar echtgenoot recht zou hebben gehad. Het pensioenfonds weigert: in de voorwaarden van de aanvullend pensioenregeling staat immers dat het leeftijdsverschil tussen de werknemer en de gerechtigde echtgenote niet meer dan 15 jaar mag bedragen.

Deze clausule, die op het eerste gezicht uitgevonden lijkt te zijn door iemand die ooit door zijn partner werd gedumpt voor "een jonger ander", vond zijn redenen in de verzekeringstechniek (o.a. de grote kans dat bij een jonge partner heel wat langer een pensioen zou moeten worden uitbetaald) en was volgens het Duitse arbeidsgerecht niet in strijd met de Duitse anti-discriminatiewetgeving. De nationale rechter vroeg zich wel af of het europees gemeenschapsrecht een verbod van discriminatie op grond van leeftijd bevat waarvan de rechters van de lidstaten de naleving ook dienen te waarborgen wanneer de mogelijk discriminerende behandeling geen band met het gemeenschapsrecht heeft en zo niet, of dergelijke band niet voortvloeit uit artikel 13 van het EG-Verdrag of richtlijn 2000/78. Voor alle duidelijkheid, deze normen strekken ertoe met betrekking tot arbeid en beroep een algemeen kader te creëren voor de bestrijding van discriminatie op grond van godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. De rechter zich dan ook tot het Hof van Justitie.

2. De prejudiciële vraag was geïnspireerd door het arrest Mangold van datzelfde hof. In deze zaak had het Hof van Justitie geoordeeld dat een Duitse regeling die het sluiten van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd onbeperkt toestond wanneer de werknemer 52 of ouder was, in strijd was met de hoger vernoemde richtlijn, waarvan de omzettingstermijn evenwel nog niet was verstreken. Het Hof stelde immers dat het beginsel van gelijke behandeling in arbeid en beroep zijn oorsprong vindt in diverse internationale instrumenten en de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten en het beginsel van non-discriminatie op grond van leeftijd derhalve moet worden beschouwd als een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht.

Dit arrest bleef niet onbesproken in de rechtsleer. Ook advocaat-generaal Sharpston wees hierop: "Het arrest Mangold is in de academische wereld bekritiseerd. De algemene kritiek luidt dat het Hof (uit eigen wil, zonder goede reden en tegen de wil van de wetgever) de werkingssfeer van een richtlijn heeft uitgebreid, teneinde vóór het einde van de overgangsperiode van die richtlijn en in horizontale omstandigheden daaraan uitvoering te geven aan de hand van een innovatieve verwijzing naar een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht. Een aantal commentatoren hebben dan ook te kennen gegeven dat het Hof volgens hen het met de toekenning van rechtstreekse werking beoogde doel heeft ondermijnd. Voorts is de kritiek geuit dat het arrest aanzienlijke rechtsonzekerheid heeft veroorzaakt."

3. Ook in de zaak Bartsch was de omzettingstermijn van de richtlijn nog niet verstreken, maar oordeelde het Hof dat er geen sprake was van een schending van het gemeenschapsrecht of het algemeen beginsel van de gelijke behandeling in arbeid en beroep. Het Hof van Justitie stelde immers vast dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde richtsnoeren (van de verzekeraar) geen maatregelen ter uitvoering van gemeenschapsbepalingen zijn. In de zaak Mangold werd daarentegen een maatregel ter uitvoering van de Europese raamovereenkomst betreffende arbeidsovereenkomsten van bepaalde tijd in vraag gesteld. Deze uitspraak lag in de lijn van de conclusie van de advocaat-generaal: "Anders dan in de zaak Mangold, is er geen nationale regeling die uitvoering geeft aan een richtlijn waarvan de termijn voor uitvoering reeds is verstreken. Er is geen relevante verdragsbepaling of ander secundair gemeenschapsrecht. Er is enkel artikel 13 EG(71) (een machtigingsbepaling zonder rechtstreekse werking) en richtlijn 2000/78 (waarvan ten tijde van de feiten de uitvoeringstermijn nog niet was verstreken en die dus buiten beschouwing moet worden gelaten)."

Het Hof van Justitie hield met andere woorden vast aan zijn rechtspraak dat de verenigbaarheid van een nationale regeling met een algemeen rechtsbeginsel van de EG pas onderzocht kan worden wanneer die nationale maatregel binnen het kader van het gemeenschapsrecht valt (zie hieromtrent K. Lenaerts en P. Van Nuffel, Europees recht in hoofdlijnen, Antwerpen, Maklu, 2003, nr. 687).

Zie ook:

http://courtofjustice.blogspot.com/2008/09/case-c-42706-bartsch.html
http://eulaw.typepad.com/eulawblog/2008/09/death-of-a-saleman-age-discrimination-and-connection-to-ec-law-case-c-42706.html

HvJ, C-427/06 (Bartsch), 23 september 2008, http://www.curia.eu/, concl. advocaat-generaal SHARPSTON.
HvJ, C- (Mangold), C-144/04, 22 november 2005, http://www.curia.eu/, concl. advocaat-generaal TIZANNO.

Helft arbeiders kan bediende worden

Handenarbeid zonder denkwerk bestaat bijna niet meer. Zeker de helft van de arbeiders kan naar de arbeidsrechtbank stappen en bewijzen dat ze vooral denkwerk verrichten en dus recht hebben op een bediendestatuut.
In een proces tegen zijn vroegere werkgever, Alcatel, haalde de Hobokenaar Bob Meert na jaren gelijk voor het Antwerpse Arbeidshof. Toen hij systeemtester was en moest nagaan welke zendinstallaties fouten vertoonden en of ze herstelbaar waren, bestond zijn arbeid vooral uit denkwerk; dus moest hij een bediendecontract gehad hebben en dus heeft hij nu recht op het aanvullend pensioen dat bedienden toen kregen en arbeiders niet, zei het hof.

De tekst van het arrest is intussen beschikbaar (A.R. 2070347, Rep. 54302); heel wat werkgevers zitten sindsdien met de daver op het lijf.

Het argument van de werkgever dat Meert een arbeider was omdat hij een schroevendraaier op zak had, was in eerste aanleg al afgewezen. Het argument dat hij zelf herstellingen met de hand moest doen en dus handarbeid verrichtte, werd in beroep afgewezen. Denkwerk was de kern van zijn functie, zegt het hof. En dat bewijs mocht Meert met 'alle rechtsmiddelen' leveren.

Prof. Roger Blanpain, arbeidsjurist emeritus (KU Leuven): 'Het arrest bevestigt de rechtspraak en rechtsleer daarover. De feiten zijn maatgevend en gaan boven wat in contracten of cao's staat. Als denkwerk het kernpunt is van de job - en dat hoeft niet eens de meeste tijd in beslag te nemen - is het een bediendebaan. Punt. Wat is denkwerk? Beoordelen, interpreteren, redeneren, initiatief nemen, noteren, communiceren. Dat kan je afdwingen voor de rechtbank. Weinig arbeiders proberen dat omdat hun arbeidersvakbonden niet willen dat ze bediende worden, want dan verliezen ze een lid aan de bediendebond. Dat is de voornaamste reden waarom het achterhaalde onderscheid arbeider-bediende, dat overal in Europa is afgeschaft, hier nog bestaat.'

Bob Meert: 'Zeker de helft van de arbeiders en wellicht zelfs meer, heeft vandaag een job waarvan bewezen kan worden dat denkwerk erin overweegt. Sommige werkgevers werven vandaag zelfs bachelors en A1's aan met een arbeidersstatuut. Die jongens trappen daar in. En hun arbeidersvakbonden vertellen hen niets.'

Professor Blanpain: 'Door de technologisch-economische evoluties van de jongste tien jaar blijven er nauwelijks nog jobs over waarvan denkwerk niet de kern vormt. Alle technische jobs moeten bediendenjobs zijn.'

Dat geldt bij nader toezien voor de hele technologische, de grafische en de textielsector, de bouw- en de transportsector.

Dat vormt een megabedreiging voor de werkgevers. Als die honderdduizenden arbeiders naar de rechter stappen, zal de factuur oplopen. 'Vooral inzake opzegtermijnen, maar ook voor aanvullende pensioenen, zoals de zaak-Meert bewijst', zegt Blanpain.

In de Nationale Arbeidsraad (NAR) heeft het sociaal overleg over een eenheidsstatuut na jaren nauwelijks iets opgeleverd.

Commissie Sociale Zaken 19 februari 2008

Vraag van de heer Luk Van Biesen aan de minister van Pensioenen en Maatschappelijke Integratie over "de ongelijke behandeling van wettelijk samenwonenden en gehuwden inzake overlevingspensioen"

Vraag van de heer Georges Gilkinet aan de minister van Pensioenen en Maatschappelijke Integratie over "de toepassing van het akkoord van februari 2007 betreffende de pensioenbonus"

Vraag van de heer Wouter De Vriendt aan de minister van Pensioenen en Maatschappelijke Integratie over "de kwetsbaarheid van pensioenspaarders"

Verslag

Autoverzekering duurder voor jonge vrouwen

Voortaan betalen jonge vrouwen doorgaans meer voor een autopolis, jonge mannen minder. De prijsaanpassingen kunnen fors zijn.
verzekeringen

Nu mannen en vrouwen vanaf 1januari gelijk behandeld moeten worden, zullen heel wat automobilisten benieuwd zijn welke gevolgen dat zal hebben voor hun premie. Uit een rondvraag van de redactie bij zes grote verzekeraars - Axa, KBC, Fortis, Dexia, Ethias en ING België - blijkt dat de invoering van de Europese antidiscriminatiewet enkel een belangrijke impact zal hebben op de premies van jonge bestuurders.

De prijsaanpassingen, die ingaan op de eerstkomende vervaldag van de verzekeringscontracten, zijn het grootst in de categorie 18 tot 25jaar. Omdat jonge vrouwen doorgaans minder brokken maken dan hun mannelijke leeftijdsgenoten, lagen de premies daar in het verleden vaak 10 tot 20procent lager. De nieuwe wet verplicht de verzekeraars nu om die tarieven gelijk te schakelen. Maar de manier waarop, verschilt van bedrijf tot bedrijf.

Verzekeraars als Ethias, Fortis en ING hebben het criterium 'geslacht' gewoon uit hun berekeningen geschrapt. Daardoor worden de premies voor jonge vrouwen duurder, terwijl die van jonge mannen zullen dalen. Hoe groot de prijsaanpassing zal zijn, willen of kunnen de verzekeraars niet zeggen. Wel dat de nieuwe, verplichte unisexpremie ergens tussen de twee oude premies in zal liggen.

Ethias voegt daar nog aan toe dat ook de geografische woonplaats een belangrijke rol speelt bij de premiebepaling. Terwijl KBC dan weer zegt dat de impact beperkt zal zijn, onder meer omdat de groep ook rekening houdt met de gezinssolidariteit en het bezit van andere producten dan een autoverzekering bij KBC.

Marktleider Axa pakt het compleet anders aan. Die verzekeraar geeft vanaf nu andere criteria een groter gewicht in de berekening van de premie, zoals de rijervaring en het vermogen van het voertuig. Het gevolg is dat de gemiddelde premieschommelingen beperkt zijn. De premies voor vrouwen stijgen met 1 tot 2procent en die voor mannen volgen de omgekeerde richting. Maar in individuele gevallen - volgens Axa zo'n tien procent van het klantenbestand - kunnen de prijsschommelingen fors zijn. Zo zal een meisje van negentien met een krachtige wagen haar premie wellicht sterk zien stijgen. Dexia en zijn dochter DVV hadden hun premies vorig jaar al aangepast of hadden nooit een onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. Al laat DVV wel weten dat de korting van 20procent voor vrouwen die intekenen op een individuele verzekering lichamelijke ongevallen, nu wordt geschrapt. Vrees voor buitenlandse verzekeraars die de markt komen inpikken is er niet. 'De prijsaanpassingen betreffen een beperkt marktsegment dat weinig rendabel is', merkt Fortis op.

Verzekeraar DKV gaat over tot uniseks tarieven

DKV, de grootste privéverzekeraar in gezondheidszorg van België, heeft zijn hospitalisatietarieven volledig herzien in het kader van de nieuwe Europese richtlijn die vanaf 2008 iedere discriminatie voor verzekeringstarieven tussen mannen en vrouwen verbiedt. Dat schrijft de Franstalige krant Le Soir, die preciseert dat zij de nieuwe tarieven van DKV mocht inkijken, donderdag. De herziening heeft betrekking op zowat 900.000 individueel verzekerden.


Tot nu toe betaalden vrouwen jonger dan 42 jaar meer dan mannen van dezelfde leeftijd, door de kosten voor zwangerschap en moederschap. Na het 42ste levensjaar was de verhouding omgekeerd, omdat mannen over het algemeen hogere kosten voor gezondheidszorg veroorzaken.

Vanaf 2008 zullen een 22-jarige man en vrouw een jaarlijkse premie van 230 euro betalen, terwijl tot dan toe een man van die leeftijd 185 euro betaalde en een vrouw 333 euro. Op 52-jarige leeftijd zal het tarief voor beide seksen 500 euro bedragen. Tot nu toe was dat 470 euro voor een man en 451 euro voor een vrouw.

In die leeftijdscategorie stijgt het tarief voor beide geslachten, omdat "de kosten verbonden aan het moederschap voortaan over beide seksen en over het hele leven verdeeld zullen worden", aldus Luc Vancamp, de gedelegeerd bestuurder van DKV.

Duizenden vrouwen betalen straks 20 procent meer voor hun hospitalisatiepolis bij Ethias.

Ethias is een van de eerste verzekeraars in België die (ongewild) inspeelt op de nieuwe Europese anti-discriminatierichtlijn. Die bepaalt dat de verzekeraars in België vanaf 2008 geen onderscheid meer mogen maken tussen mannen en vrouwen voor de berekening van hun premies.

Hospitalisatie
In een brief aan duizenden oudere vrouwen die ingeschreven hebben op MediComfort, de duurste polis uit het gamma hospitalisatieverzekeringen, laat Ethias alvast weten dat de tarieven volgend jaar met liefst 20 procent stijgen.

"Zij zijn de laatste groep bij wie we de tarieven tussen mannen en vrouwen gelijkschakelen. Het gaat slechts om 3 procent van de totale portefeuille, wat wellicht goed is voor enkele duizenden klanten. Voor de overige 97 procent van de hospitalisatiepolissen hadden wij de tarieven al veel eerder gelijkgeschakeld", luidt het bij Ethias.

Voorsmaakje
Niettemin geeft deze opmerkelijke tariefaanpassing al een voorsmaakje van wat een aantal vrouwelijke verzekeringsklanten straks te wachten staat. Als de Belgische overheid voor donderdag geen uitzondering aanvraagt op de anti-discriminatierichtlijn dreigen voor een aantal vrouwelijke leeftijdsgroepen de premies voor auto- en hospitalisatieverzekeringen fors duurder te worden.

Mannen blijven meer betalen voor levensverzekering

Verzekeraars moeten hun premies voor auto- en hospitalisatiepolissen wellicht wel aanpassen.

Een levensverzekering blijft duurder voor mannen. Daarover hebben de oranje-blauwe partijen een principieel akkoord bereikt. Maar de tarieven voor de verkoop van auto- en hospitalisatieverzekeringen moeten vanaf volgend jaar wellicht wel worden gelijkgetrokken tussen mannen en vrouwen.


Dat bleek gisteren in de kamercommissie Bedrijfsleven, waar bij hoogdringendheid een wetsvoorstel werd besproken van Bart Tommelein (Open VLD). Daarin vraagt Tommelein een uitzondering op de nieuwe discriminatiewet voor zowel levens-, auto- als hospitalisatiepolissen. De nieuwe Europese wet, die op 21december wordt ingevoerd, verbiedt de Belgische verzekeraars om nog langer een onderscheid te maken op basis van geslacht.

Het wetsvoorstel van Tommelein, dat ook de steun heeft van de Waalse liberalen, komt tegemoet aan de verzuchtingen van de verzekeringsfederatie Assuralia. Die waarschuwt ervoor dat de tarieven voor jonge vrouwen fors zullen stijgen. Bovendien is Assuralia beducht voor concurrentievervalsing door buitenlandse verzekeraars, die in hun land niet gebonden zijn door de discriminatiewet. Niets belet hen om bij ons wel nog goedkopere tarieven aan te bieden aan de Belgische vrouwen.

Maar CD&V en CDH gaan niet akkoord met die redenering. Niet het minst omdat de argumenten van Assuralia fel worden betwist door zowel Test-Aankoop als de vrouwenorganisaties.

Er is voorlopig dan ook enkel een oranje-blauw akkoord om de levensverzekeringen uit de nieuwe Europese discriminatiewet te lichten. 'Ik blijf hopen dat CD&V en CDH alsnog zullen bijdraaien. Maar als ik eerlijk ben, is de kans klein dat ook voor de auto- en de hospitalisatiepolissen een uitzondering zal worden gevraagd', aldus Bart Tommelein gisteren.

Voor het overige zit het wetsvoorstel op schema. De debatten en de stemming in de kamercommissie staan gepland voor begin volgende week en op 13december spreekt de Kamer zich uit volgens de urgentieprocedure.

M/V in verzekeringen

Vanaf 2008 mogen verzekeraars in België geen onderscheid meer maken tussen mannen en vrouwen voor de berekening van hun premies. Dat volgt uit de omzetting van de Europese non-discriminatierichtlijn. Het Vlaams Patiëntenplatform juicht dat toe. Voor het eerst wordt de politiek van verzekeraars om de markt in allerlei stukjes te knippen wettelijk aan banden gelegd. Geslacht, leeftijd en vaak gezondheid zijn zaken waar een consument geen vat op heeft. Verschillen in premies daarop gebaseerd, zijn zonder meer discriminerend. Het verbod nu om het onderscheid man/vrouw nog te gebruiken is een eerste belangrijke stap. Nu nog de discriminatie op basis van 'gezondheid' wegwerken en het komt helemaal goed.


Maar dan moeten we wel ingaan tegen verzekeraars die het onderscheid tussen M en V als een makkelijk en goedkoop instrument zien om het risico in te schatten en de premie te berekenen. De laatste maanden horen we in dat verband halve en hele leugens, maar in feite spuien de verzekeraars graag veel mist rond hun discriminatiepolitiek. Zij vrezen voor hun concurrentiepositie op de Europese markt en laten nu al weten dat ze verplicht zullen zijn de premies te verhogen. Hun bekommernis om de consument is hartverwarmend, maar wordt net daarom vanuit patiëntenhoek met veel argwaan bekeken. Oorzaak van het spanningsveld tussen verzekeraars en wet is de verschillende benadering van gelijkheid. Het fundamentele recht op gelijke behandeling is een persoonlijk recht van mannen en vrouwen als individu, niet als lid van een groep. Bij verzekeringen worden risico's, premies en uitkeringen berekend voor bepaalde groepen, waarbij gestreefd wordt naar gelijkheid binnen een groep en niet tussen individuen. Maar de Belgische 'genderwet' gaat niet in op de uitzonderingen die de Europese richtlijn toestaat en gaat voor een absolute gelijkheid.

De verzekeraars roepen nu dat we vanuit landen die wel een uitzondering op de non-discriminatie tussen man en vrouw toestaan, overspoeld zullen worden met goedkopere verzekeringen. Maar dat is vroeger in gelijkaardige gevallen ook niet gebeurd en bovendien is de Belgische wet absoluut bindend, ook voor buitenlandse verzekeraars die hier contracten afsluiten. De normale marktwerking zal er trouwens wel voor zorgen dat die gelijkheid tussen M en V niet meteen voor veel hogere premies voor vrouwen zal zorgen. Kijk maar naar de afschaffing van de bonusmalus in de autoverzekeringen. 'Premieverhogingen tot zeker 30 procent!', riepen de verzekeraars toen. In werkelijkheid bleven de verhogingen binnen de 5 procent.

Vraag blijft of het onderscheid tussen mannen en vrouwen inderdaad zo essentieel is voor het inschatten van het risico en het berekenen van de premie als verzekeraars beweren. De discussie over de impact van geslacht op de premiehoogte vraagt objectief cijfermateriaal, dat totnogtoe veilig weggeborgen zit in de verzekeringscatacomben. En het is niet omdat je een tariefcriterium objectief kunt rechtvaardigen, dat het ook legitiem of maatschappelijk wenselijk is. Het is uiteindelijk de wetgever die moet uitmaken of er een solidariteit wordt opgelegd tussen mannen en vrouwen. Solidariteit die almaar minder spontaan voortvloeit uit de wetten van de verzekeringsmarkt zelf.

Het Vlaams Patiëntenplatform verwijst daarom graag naar de oorsprong van het 'verzekeren': geluksvogels betalen voor pechvogels, en weten dat in het omgekeerde geval hetzelfde gebeurt. Door de markt tot in het absurde te blijven opdelen, willen verzekeraars op termijn geen 'risico's' maar 'zekerheden' verzekeren. Maar er is weinig verdienste aan het verzekeren van 'goede risico's' alleen. De overheid moet dus de grenzen van die 'opdeling' bepalen. Verzekeraars moeten dan weer werk maken van een efficiënt risicobeheer, waarbij zoveel mogelijk mensen een zo groot mogelijke dekking krijgen. In plaats van de absurde verfijning moeten verzekeraars opnieuw hun berekening baseren op de kenmerken van de hele markt. Zo gaan we terug naar de oorsprong van het verzekeren: de risico's verdelen over een zo groot mogelijke groep mensen. Solidariteit dus. En uiteindelijk is dat toch de essentie van de verzekeringsactiviteit.

Anne-Marie Baeke is stafmedewerkster van het Vlaams Patiëntenplatform

Verschillende behandeling echtgenoten en feitelijk samenwonenden

Het Arbitragehof oordeelde dat er geen sprake is van ongeoorloofde discriminatie.
Volgens het Hof steunt het verschil in behandeling op een verschil in hun juridische toestand, en dat zowel op het vlak van persoonlijke verplichtingen tegenover elkaar als op vermogensrechtelijk vlak. Zo zijn echtgenoten elkaar hulp en bijstand verschuldigd, dienen ze beide bij te dragen in de lasten van het huwelijk en zijn ze daartoe gehouden conform hun vermogen. Die plichten gelden niet voor samenwonenden. Overigens sprak het Arbitragehof zich in 1999 al in dezelfde zin uit. Toen liet het Hof weten dat de wetgever een verschil in behandeling mag invoeren tussen echtgenoten en ongehuwd samenwonenden.

Test-Aankoop beschuldigt Belgische verzekeraars van boerenbedrog

De consumentenorganisatie Test-Aankoop heeft de Belgische politici gisteren opgeroepen om de Europese antidiscriminatiewet intact te laten. Volgens Test-Aankoop zijn er grenzen aan 'statistische discriminatie' en baseert Assuralia zijn pleidooi op hele en halve leugens. 'De verzekeraars gebruiken onjuiste en onvolledige voorbeelden die de indruk geven dat de tarieven voor vrouwen in 2008 zullen stijgen', waarschuwt de verbruikersorganisatie.

Volgens Test-Aankoop lijden de statistieken van de verzekeraars aan twee grote kwalen. Ten eerste gelden ze enkel als gemiddelden, maar zijn ze foutief voor de meerderheid van de specifieke gevallen. Zo zullen sommige jonge vrouwen bijvoorbeeld nooit kinderen krijgen en zullen sommige vrouwen meer ongevallen hebben dan sommige mannen.

Ten tweede zijn de cijfers uitsluitend gebaseerd op het verleden, zonder rekening te houden -of te weinig- met toekomstige elementen. Zo heeft een vrouw vandaag gemiddeld een hogere levensverwachting dan een man. Maar volgens specialisten zou dat evolueren tot een 'biologisch maximum' van 1 tot 2jaar, voornamelijk te danken aan de stijging van de levensverwachting bij mannen. Ook de evolutie in gewoonten, bijvoorbeeld het gebruik van tabak, kan volgens Test-Aankoop die gegevens fundamenteel veranderen.

De invoering van een antidiscriminatiewet zal bovendien in sommige gevallen als gevolg hebben dat de premies dalen, denkt Test-Aankoop. Dat zou met name het geval zijn voor mannen die een schuldsaldoverzekering nemen.

En ook het doemscenario dat Belgische verzekeraars massaal klanten zullen verliezen aan buitenlandse verzekeraars gaat volgens de consumentenorganisatie niet op. Daarvoor zijn er te veel barrières die het buitenlandse spelers moeilijk maken om onze markt te betreden.

Test Aankoop

Verzekeraars zenuwachtig over tarieven vrouwenpolis

Als er niet snel een regering komt, zullen vrouwen straks fors meer betalen voor auto-, hospitalisatie- en levensverzekeringen. En ook de wet op de medische fouten moet aangepast worden. Die is volgens Assuralia onbetaalbaar.

De aanslepende politieke crisis kan ongewenste gevolgen hebben voor de vrouwen in België. Als de malaise nog lang duurt, wordt de kans groot dat ze in 2008 een pak meer moeten betalen voor hun auto, hospitalisatie- en levensverzekeringen.

Om het zover niet te laten komen, moet de Belgische overheid voor 21december een uitzonderingsregeling aanvragen bij de EU (DS 22februari). De politieke wil daarvoor is aanwezig, maar zolang er geen regering is, kan die niet in daden worden omgezet.

'Het wordt nu wel erg krap. Er resten België nog vijftig dagen om een wetsvoorstel goedgekeurd en getekend te krijgen door de koning', waarschuwde een stilaan zenuwachtige verzekeringsfederatie Assuralia gisteren tijdens de presentatie van haar jaarverslag.

De aanleiding voor de dreigende tariefverhogingen ligt bij de nakende omzetting van een Europese antidiscriminatiewet. Die verplicht de lidstaten namelijk om vanaf volgend jaar mannen en vrouwen op gelijke voet te behandelen. Voor verzekeringen betekent dit dat ze dezelfde premies moeten betalen. En daar wringt het schoentje. Want vaak betalen vrouwen vandaag minder voor hun polis dan mannen. Niet omdat er sprake is van discriminatie, maar omdat daar goede statistische redenen voor zijn. Zo hebben vrouwen over het algemeen minder (zware) verkeersongevallen en leven ze gemiddeld zeven jaar langer dan mannen.

Assuralia vreest vooral de economische gevolgen van de antidiscriminatierichtlijn. Want twaalf Europese lidstaten hebben wel al een uitzondering aangevraagd bij de EU. Waardoor de Belgische verzekeraars heel wat klanten aan buitenlandse concurrenten dreigen te verliezen.

En dat is niet het enige probleem. Ook de nieuwe wet op de medische fouten -die op 1januari in werking treedt- is volgens Assuralia een misbaksel, want ze is onbetaalbaar. De verzekeraars eisen onder meer een jaarlijks plafond op hun bijdrage in de vergoeding van de slachtoffers van medische fouten en de uitsluiting van seriële schadegevallen en infecties door de ziekenhuisbacterie. De onderhandelaars van oranje-blauw zijn alvast bereid om de wet aan te passen

Verzekeraars vrezen hogere premies voor vrouwen

Sectororganisatie Assuralia vraagt dat antidiscriminatiewet snel geamendeerd wordt

De Belgische verzekeringsindustrie zit opnieuw in de lift nadat de invoering van de overheidstaks op levensverzekeringen vorig jaar een abrupt einde had gemaakt aan de groei in de sector. Maar als er niet snel een nieuwe regering komt die de antidiscriminatiewet amendeert, kan de sector marktaandeel verliezen ten opzichte van buitenlandse spelers, zegt Philippe Colle van Assuralia, de beroepsvereniging van de Belgische verzekeringssector.

2006 was geen goed jaar voor de Belgische verzekeringssector, leren de kerncijfers die Assuralia gisteren vrijgaf. De Belgische verzekeraars zagen hun totale premie- inkomsten met 12,1 procent terugvallen tot 29,8 miljard euro. Die daling was volledig toe te schrijven van de heffing van 1,1 procent die de federale overheid vorig jaar invoerde op de premies voor levensverzekeringen, legt gedelegeerd bestuurder Philippe Colle uit.

Toch is er beterschap in zicht, meent Assuralia. Op basis van de cijfers voor het eerste halfjaar verwacht de organisatie dat de verzekeraars in 2007 opnieuw met groei aanknopen. De premie-inkomsten zouden met net geen 11 procent aandikken tot 33,1 miljard euro. De levensverzekeringen zullen dit jaar 13,5 procent meer premie-inkomsten opleveren dan in 2006. Toen waren de inkomsten nog met bijna een vijfde gekrompen.

De niet-levensverzekeringen, waartoe onder meer brand- en autoverzekeringen worden gerekend, kunnen hun groei dit jaar voortzetten. Assuralia verwacht dat de premie-inkomsten dit jaar met een goede 5 procent aandikken dankzij het uitblijven van grote natuurrampen en de sterke vastgoedmarkt.

De slabakkende regeringsonderhandelingen kunnen wel een rem zetten op die herstelbeweging, waarschuwt Assuralia. Als er niet snel twee wetten worden aangepast, kan dat de Belgische verzekeraars zuur opbreken, is de boodschap.

Europese richtlijn

Vooral voor de antidiscriminatiewet dringt de tijd, zegt Colle. Die wet, in feite een omzetting van een Europese richtlijn, legt een absoluut verbod van onderscheid tussen mannen en vrouwen op. Dat heeft als gevolg dat verzekeraars mannen en vrouwen gelijke premies moeten vragen voor auto-, levens- en hospitalisatieverzekeringen. Nu betalen vrouwen lagere premies voor auto- en levensverzekeringen omdat statistieken uitwijzen dat ze minder ongelukken veroorzaken en langer leven. Als er niet snel een nieuwe regering komt die net als andere Europese lidstaten zulke verschillen als uitzondering in de wet opneemt, en dus de huidige wet amendeert, dreigen vrouwen hogere premies te moeten betalen.

Bovendien kunnen nu ook buitenlandse verzekeraars in ons land producten aanbieden die deze wet niet moeten volgen. Dat kan de Belgische verzekeringssector marktaandeel kosten.

De wet moet uiterlijk tegen 21 december aangepast worden. 'Er resten dus nog amper 50 dagen om de wet te wijzigen', waarschuwt Colle. Test-Aankoop liet gisteren weten dat het geen voorstander is van een aanpassing van de antidiscriminatiewet. De consumentenorganisatie verwijt de verzekeringssector misleidende gemiddelden naar voren te schuiven, waardoor het lijkt dat vrouwen opvallend meer zullen moeten betalen, terwijl dat niet klopt voor de meerderheid van de mensen.

Assuralia vraagt ook dat de nieuwe wet op medische aansprakelijkheid niet op 1 januari van kracht wordt, zoals is gepland. 'We hebben geen kritiek op de achterliggende filosofie van het project, maar de wet is zo slecht opgesteld dat hij op bepaalde punten incoherent is', klaagt gedelegeerd bestuurder Colle. Omdat nog een hele reeks koninklijke besluiten moeten worden goedgekeurd, is het volgens Assuralia vooralsnog onmogelijk de concrete kosten van de wet voor de sector te berekenen.