Pensioensparen ook mogelijk via Tak 23-verzekering

Minder bekend is dat het fiscale pensioensparen ook mogelijk is via een Tak 23-verzekering. Wat moet u daar zeker over weten?

Als u aan pensioensparen doet, dan kunt u uw wettelijk pensioen op een fiscaal voordelige manier aanvullen. Voor dit jaar kunt u maximaal 910 euro storten voor het fiscale pensioensparen en deze premie levert u een belastingvoordeel op van 30% (plus de uitgespaarde gemeentebelasting).

Vervolg


Twitter mee over de pensioenhervormingen #bpension

Tak23-levensverzekering of beleggingsfonds?

Ik ga volgend jaar met pensioen als zelfstandige en heb spaarcenten voor tien of vijftien jaar. Een groot deel wil ik ‘veilig' beleggen in Tak21. Voor de rest aarzel ik nog: Tak23 of beleggingsfondsen. Wat is het verschil qua risico, fiscaal, en hoe zit het met de beschikbaarheid van het geld?

Risico: ‘Een Tak23-levensverzekering is in feite een beleggingsfonds met een verzekeringsjasje', zegt financieel planner Gregg Delforge van Stremersch, Van Broekhoven & Partners. ‘Het risico is dus hetzelfde voor een Tak23-product en een beleggingsfonds. Beide hebben fondsen voor verschillende risicoprofielen, met of zonder kapitaalgarantie op einddatum.'

‘Inzake bankwaarborg en garantie bij faillissement bestaat er in principe wél een verschil. Voor financiële instrumenten handelt de bank als clearinginstelling. De stukken worden in principe alleen voor u bewaard. In geval van een faillissement blijft u gewoon eigenaar van die stukken. Verzekeringen daarentegen worden door de verzekeraar opgenomen in het actief van zijn balans. Aan passiefzijde staat een schuld geboekt (ten opzichte van u). Als de verzekeraar failliet gaat, kunt u dus effectief een probleem hebben. U bent wel een bevoorrecht schuldeiser, maar de stukken kunnen mee in het faillissement zitten.'

Fiscaliteit: ‘Door het risicovolle karakter van Tak23 komen de stortingen niet in aanmerking voor belastingvermindering. Uitgekeerde bedragen worden dus ook niet belast onder de huidige wetgeving. Er zijn wel aanwijzingen dat de wetgeving hieromtrent zou wijzigen, waardoor Tak23 hetzelfde fiscale voordeel zou genieten als Tak21 nu. Kijk wel uit met Tak23-producten met kapitaalsgarantie: als u kapitaal opvraagt binnen de eerste acht jaar, bent u roerende voorheffing verschuldigd.'

‘Op de stortingen bij een Tak23-product bent u overigens een verzekeringstaks van 1,1% verschuldigd. Daar staat tegenover dat u geen beurstaks moet betalen zoals bij een beleggingsfonds. Die beurstaks bedraagt tussen 0 en 0,17%, afhankelijk van het type product waar u instapt. Naast de verzekeringstaks of beurstaks moet u bij instap/storting ook veelal instapkosten betalen. We bevelen u aan die heel goed na te gaan, aangezien ze in veel gevallen hoog kunnen oplopen. ‘

Beschikbaarheid kapitaal: ‘Veel hangt af van de fondsen of het type verzekering waar u instapt. In grote lijnen komt het er echter vaak op neer dat het vervroegd afkopen van een Tak23-levensverzekering een dure zaak is. Dat is minder het geval bij beleggingsfondsen.'

Levensverzekeraars krijgen grootste klappen

Uit het jaarverslag van Assuralia blijkt hoe moeilijk de verzekeringssector het heeft. Zo is de evolutie van de hospitalisatieverzekeringen, die in 2008 opnieuw in het rood doken, volgens Assuralia ‘zorgwekkend' en loopt bij andere verzekeringstakken de vraag terug.

Het ergst getroffen zijn de levensverzekeraars, die veruit de meerderheid vormen van de 40verzekeringsbedrijven die in 2008 een verlies boekten. Vooral de verkoop van tak23-producten (levensverzekeringen gekoppeld aan beleggingsfondsen) lijdt onder de crisis. ‘Het omzetcijfer bedraagt nu nog 900 miljoen euro, terwijl dat in 2005 nog 6,3 miljard was', benadrukt Assuralia.

Maar dat is niet alles. Ook de individuele levensverzekeringen zonder fiscaal voordeel (tak21 en tak22), die zowat 40procent van het premie-inkomen uitmaken, zagen de omzet met 15procent ofwel 3miljard euro dalen. Een tendens die zich begin 2009 doorzette, waardoor Assuralia dit jaar rekening houdt met een nieuwe daling met 2miljard euro. Qua volume is de tak Leven daardoor teruggevallen ‘tot het niveau van 2002'.

De schadeverzekeraars doen het heel wat beter. Niet alleen blijven de meeste schadeverzekeraars tot op vandaag winst maken. De totale omzet zal in 2009 voor het eerst uitstijgen boven de 10miljard euro.

Spaargeld steeds meer belast

Europa sluit stilaan het net rond de belastingparadijzen. Het bankgeheim smelt. Bovendien legt de Belgische minister van Financiën Didier Reynders (MR) het voorstel op tafel om in de toekomst ook de beleggingsfondsen, verpakt in levensverzekeringen (Tak 21 en Tak 23), aan de spaarrichtlijn te onderwerpen.

Dit voorstel is echter geen regeringsstandpunt. "De idee moet nog in onderling overleg met de coalitiepartners besproken worden", zegt Carl Devlies, belastingspecialist van de CD&V. "Hiervoor is eerst een grondige analyse van de mogelijke gevolgen op de financiële instellingen en de Schatkist noodzakelijk."

Sp.a-ondervoorzitter Dirk Van der Maelen vreest zelfs dat Reynders onder maatschappelijke druk enkel wat zand in de ogen van het publiek wil strooien. "Ogenschijnlijk staat hij achter een uitbreiding van de Europese spaarrichtlijn, maar telkens verstopt hij zich achter het vetorecht van de andere lidstaten", aldus Van der Maelen.

Net als bij de invoering van de maatregel zelf, voorspellen waarnemers een jarenlange discussie over mogelijke aanpassingen. Vooral Luxemburg - waar Belgen miljarden euro parkeren in Tak 21 en Tak 23 - ligt dwars. Als de Europese Unie de intresten op beleggingsverzekeringen wil belasten, zullen de lidstaten hun respectieve wetgevingen moeten harmoniseren. Dat is niet simpel. Bovendien zal België zijn vrijstelling voor producten, die langer dan acht jaar aangehouden worden, moeten opgeven.

"De soep wordt nooit zo heet gegeten, als ze wordt opgediend", sust Gerd Goyvaerts, vennoot van Tiberghien Advocaten. "Inkomsten uit stichtingen in Liechtenstein zullen waarschijnlijk wel aan een roerende voorheffing onderworpen worden, maar deze operatie kan anoniem via de banken lopen. De kans op uitbreiding naar andere rechtsfiguren, zoals de trust, is echter klein. Hiervoor is unanimiteit van 27 lidstaten nodig. Aan dividenden wordt zeker niet geraakt."

"Toch is het voorstel van Reynders een voorbode van een belasting op verzekeringsproducten", repliceert Niklaas Claeysoone, verantwoordelijk voor patrimoniaal advies van de Bank Delen. "In ruil voor deze inkomsten is hij bereid om versneld over te schakelen op de uitwisseling van fiscale informatie. Bovendien heft deze maatregel de huidige discriminatie van de gewone beleggingen op. Die vallen nu onder de spaarrichtlijn. Deze evolutie is niet te stuiten." "De uitbreiding van de Europese spaarrichtlijn zal sneller gaan dan algemeen verwacht", bevestigt Luc De Broe, professor Fiscaal Recht aan de K.U.Leuven. "Liechtenstein is te klein om veel verweer te kunnen bieden. Vele beleggers gingen op zoek naar de mazen in het net. Die gaten zal de Europese Commissie nu zo snel mogelijk dichten. In die zin ligt de aanpak van stichtingen, trusts en verzekeringsbeleggingen, die nu nog ontsnappen aan de maatregel, voor de hand."

‘Vierde pijler’: niet te verwaarlozen

Steeds meer financiële instellingen commercialiseren onder de noemer "vierde pijler" een reeks producten die geen fiscale voordelen bieden. Dit onderscheid is vooral marketinggebonden: dit zijn ook producten waarvoor men individueel kiest en die dus… behoren tot de derde pijler.

Bovendien zijn deze beleggingen ook mogelijk buiten de "pensioencontext". Maar we geven toe dat deze "vierde" pijler een grote deugd heeft: hij herinnert er immers aan dat het niet noodzakelijk evident zal zijn om tijdens uw pensioen uw levensstandaard aan te houden, zelfs als u uw wettelijk pensioen combineert met een groepsverzekering en pensioensparen. Vandaar het nut van andere beleggingen.

Dit aanvullende pensioensparen is vaak gebaseerd op gemeenschappelijke beleggingsfondsen. De beleggers zijn maar al te goed vertrouwd met de brede waaier van beveks die banken aanbieden. De verzekeraars hebben dan weer levensverzekeringen ontwikkeld waarvan die van tak 21 en tak 23 steeds meer succes kennen.

Tak 21 omvat de levensverzekeringen met gegarandeerde rentevoet: kapitaalsgarantie en een gegarandeerd minimumrendement. Tijdens de zwakke beursperiode van 2001 tot 2004 namen deze verzekeringen – die een grote zekerheid en een groter rendement dan een spaarboekje bieden – een hoge vlucht. Tak 21 kan ook passen in het kader van het pensioensparen (met fiscaal voordeel).

Tak 23 omvat de levensverzekeringen gekoppeld aan beleggingsfondsen. Hier is er geen enkele garantie, aangezien alles afhangt van de beursfondsen. Maar er zijn mogelijkheden om een mooie meerwaarde te realiseren. En uiteenlopende profielen – defensief, neutraal, agressief – voor elk type van belegger.

Een kwestie van beleggingshorizon.
De verzekeraars stellen vaak voor om deze twee producten met elkaar te combineren en zo de zekerheid van tak 21-producten te koppelen aan het stijgingspotentieel van tak 23-producten. Een dergelijk plan past dan wel in de optiek om het financiële vermogen op het moment van het pensioen te optimaliseren, maar het evenwicht tussen de twee takken zal periodiek herzien worden, zoals het geval zou zijn bij een portefeuille met obligaties en aandelen. Hoe dichter de vervaldag bij de pensioenleeftijd valt, hoe meer het aandelensegment (of tak 23) verlaagd zal worden en hoe meer het segment obligaties en beleggingen zonder verrassingen verhoogd zal worden.

Copyright © Tijd.be