In de komende 40 jaar zullen de stijgende afhankelijkheidsratio’s steeds meer druk leggen op de sociale uitkeringen van de ontwikkelde landen. Dit heeft natuurlijk te maken met bestaande pensioenstelsels waarvan de financiering in de toekomst kan tekortschieten. Daarom hebben veel landen hervormingen doorgevoerd met betrekking tot actuariële rechtvaardigheid, indexeringsregels, voorfinanciering en langer werken. Kostenbesparingen zijn ook een interessante beleidsoptie, maar een optie die dusver nog door geen enkel land serieus overwogen werd. Deze Cesifo studie onderzoekt al deze beleidsmogelijkheden in het licht van een duurzame welvaartstaat.
cesifo1_wp2916[1]
Posts tonen met het label welvaartsstaat. Alle posts tonen
Posts tonen met het label welvaartsstaat. Alle posts tonen
maandag 15 februari 2010
donderdag 11 februari 2010
Frank Vandenbroucke: 'Institutioneel debat is onafwendbaar'
Met een dertig pagina's tellend essay over de toekomst van de welvaartsstaat treedt oud-minister Frank Vandenbroucke (SP.A) voor het eerst weer op de politieke voorgrond. Vandenbroucke voorspelt een loodzware sanering van de overheidsfinanciën tussen nu en 2015 om de kost van de vergrijzing in de hand te houden, schrijven De Morgen en De Tijd.
Frank Vandenbroucke maakt zich grote zorgen. 'De omvangrijke budgettaire sanering die zich opdringt, dwingt ons meer dan ooit strategische keuzes te maken met betrekking tot het sociaal beleid.'
Vandenbroucke berekende dat de huidige budgettaire doelstellingen een besparing van 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) vereisen tussen 2010 en 2015. Dat 'impliceert een sanering die, qua impact op de lopende verrichtingen van onze overheden, de grote saneringsoperaties van de voorbije 40 jaar aanzienlijk zal overtreffen'.
De vergrijzing en vooral de kostprijs daarvan krijgen een heel belangrijke plaats in de redenering van Vandenbroucke. Die kostprijs valt via de pensioenen en de ziekteverzekering vooral ten laste van de federale overheid, het niveau dat nu al de grootste financiële problemen heeft en veel inkomsten moet afstaan aan de deelgebieden. Een deel van de conclusie is dan ook voor de hand liggend: 'Een institutioneel debat is onafwendbaar. De inzet van een institutioneel debat is de toekomst van ons sociaal model'.
Strategische Keuzes Voor Het Sociale Beleid - Reflectie Door Frank Vandenbroucke
donderdag 17 december 2009
‘Geen welvaart verdelen die er niet is'
Loonmatiging, langer werken en een harmonisering van de pensioenstelsels zijn nodig om onze welvaart te handhaven, vinden Caroline Ven en Niko Gobbin.
Het is niet iedereen gegeven dat de President van Europa zijn of haar boekvoorstelling bijwoont. Die eer viel Caroline Ven en Niko Gobbin wel te beurt voor hun boek De Welvaartsval. Ven, momenteel kabinetschef bij premier Leterme, werkte voordien op het kabinet van HermanVan Rompuy. Niko Gobbin is adjunct-directeur van Ceder, de studiedienst van CD&V.
‘We moeten de komende jaren onze economische groei verdubbelen, anders is ons sociaal-economisch model niet houdbaar', zei Van Rompuy bij de boekvoorstelling. Hij gaf meteen toe dat de recepten die in het boek aan bod komen voor een modernere economie nog niet toegepast worden. ‘We hebben eerst alles moeten inzetten om de crisis te bestrijden, maar vanaf 2011 hebben we geen excuus meer.' Hij gaat in de loop van volgend jaar de lidstaten ervan proberen te overtuigen om een groter engagement op te nemen om van Europa een competitieve economie te maken.
Ven en Gobbin laten er geen twijfel over bestaan dat er dringend iets moet gebeuren om ons sociaal-economisch model te handhaven. ‘Tot in de jaren zestig kenden we een almaar toenemende welvaart', zegt Ven. ‘Maar die toename is sindsdien verminderd en de voorbije jaren hebben we zelfs af te rekenen met een welvaartsverlies. De vraag is of we terug kunnen naar het oude groeipeil.'
De welvaartsval bestaat ook voor elk individu. ‘Wie niet werkt, of hij nu met pensioen is of ziek wordt, haalt bruto nooit meer dan de helft van wat hij had toen hij werkte', zegt Gobbin. ‘Het is niet voor niets dat slecht vier procent van de werkenden onder de armoedegrens leeft, maar bijvoorbeeld een vijfde van de gepensioneerden en zelfs meer dan een kwart van de 75-plussers.'
De welvaartsval zit ook ingebakken in ons socialezekerheidssyteem. ‘Dat is opgebouwd na de Tweede Wereldoorlog, in een tijdperk dat enkel de man de kostwinner was en dat elke volgende generatie meer mensen aan de slag gingen. Een repartitiesysteem, waarbij de werkende generatie het pensioen betaalt voor de vorige, was dan ook de logica zelve. Maar nu is de situatie helemaal anders. Vroeger werkte een gemiddelde Belg twee derde van zijn leven. Nu is dat nog maar de helft.'
Het duo merkt op dat de factor arbeid meer is gaan bijdragen tot de economisch groei tegenover bijvoorbeeld de jaren tachtig toen grote sprongen in automatisering gemaakt werden. Een aanhoudende loonmatiging is dan ook een van de recepten waarvoor het duo pleit. Maar daarbij moet volgens hen verder gekeken worden dan de loonevolutie in de buurlanden, en vooral naar de eigen productiviteit. Ze houden ook het zoveelste pleidooi om de mensen langer aan de slag te houden. ‘Ik vind het al heel moedig dat de regering in deze crisistijd het brugpensioen niet opnieuw soepeler gemaakt heeft, integendeel zelfs', zegt Ven.
Het socialezekerheidsstelstel en de pensioenstelsels moeten volgens de twee ook meer naar elkaar toegroeien. ‘De ambtenarenlonen zijn nu meer marktconform dan vroeger, dus het argument dat die pensioenen uitgesteld loon zijn, gaat niet echt meer op. Men zou bijvoorbeeld voor nieuwe ambtenaren het hogere pensioen alleen kunnen handhaven als ze daarvoor een hogere persoonlijke bijdrage willen betalen.' We moeten ook geen welvaart verdelen die er niet is. Daarom vindt het duo dat ook in de gezondheidszorg ernstige keuzes moeten gemaakt worden en de onbeperkte en gratis toegang tot geneesmiddelen en behandelingen geen automatisme is. Ze stellen ook de vraag of ons systeem van dienstencheques zo royaal moet zijn als het vandaag is.
Caroline Ven en Niko Gobbin, ‘De Welvaartsval', Pelckmans, 172 blz., 19,95 euro, ISBN 978 90 289 5602 5
Het is niet iedereen gegeven dat de President van Europa zijn of haar boekvoorstelling bijwoont. Die eer viel Caroline Ven en Niko Gobbin wel te beurt voor hun boek De Welvaartsval. Ven, momenteel kabinetschef bij premier Leterme, werkte voordien op het kabinet van HermanVan Rompuy. Niko Gobbin is adjunct-directeur van Ceder, de studiedienst van CD&V.
‘We moeten de komende jaren onze economische groei verdubbelen, anders is ons sociaal-economisch model niet houdbaar', zei Van Rompuy bij de boekvoorstelling. Hij gaf meteen toe dat de recepten die in het boek aan bod komen voor een modernere economie nog niet toegepast worden. ‘We hebben eerst alles moeten inzetten om de crisis te bestrijden, maar vanaf 2011 hebben we geen excuus meer.' Hij gaat in de loop van volgend jaar de lidstaten ervan proberen te overtuigen om een groter engagement op te nemen om van Europa een competitieve economie te maken.
Ven en Gobbin laten er geen twijfel over bestaan dat er dringend iets moet gebeuren om ons sociaal-economisch model te handhaven. ‘Tot in de jaren zestig kenden we een almaar toenemende welvaart', zegt Ven. ‘Maar die toename is sindsdien verminderd en de voorbije jaren hebben we zelfs af te rekenen met een welvaartsverlies. De vraag is of we terug kunnen naar het oude groeipeil.'
De welvaartsval bestaat ook voor elk individu. ‘Wie niet werkt, of hij nu met pensioen is of ziek wordt, haalt bruto nooit meer dan de helft van wat hij had toen hij werkte', zegt Gobbin. ‘Het is niet voor niets dat slecht vier procent van de werkenden onder de armoedegrens leeft, maar bijvoorbeeld een vijfde van de gepensioneerden en zelfs meer dan een kwart van de 75-plussers.'
De welvaartsval zit ook ingebakken in ons socialezekerheidssyteem. ‘Dat is opgebouwd na de Tweede Wereldoorlog, in een tijdperk dat enkel de man de kostwinner was en dat elke volgende generatie meer mensen aan de slag gingen. Een repartitiesysteem, waarbij de werkende generatie het pensioen betaalt voor de vorige, was dan ook de logica zelve. Maar nu is de situatie helemaal anders. Vroeger werkte een gemiddelde Belg twee derde van zijn leven. Nu is dat nog maar de helft.'
Het duo merkt op dat de factor arbeid meer is gaan bijdragen tot de economisch groei tegenover bijvoorbeeld de jaren tachtig toen grote sprongen in automatisering gemaakt werden. Een aanhoudende loonmatiging is dan ook een van de recepten waarvoor het duo pleit. Maar daarbij moet volgens hen verder gekeken worden dan de loonevolutie in de buurlanden, en vooral naar de eigen productiviteit. Ze houden ook het zoveelste pleidooi om de mensen langer aan de slag te houden. ‘Ik vind het al heel moedig dat de regering in deze crisistijd het brugpensioen niet opnieuw soepeler gemaakt heeft, integendeel zelfs', zegt Ven.
Het socialezekerheidsstelstel en de pensioenstelsels moeten volgens de twee ook meer naar elkaar toegroeien. ‘De ambtenarenlonen zijn nu meer marktconform dan vroeger, dus het argument dat die pensioenen uitgesteld loon zijn, gaat niet echt meer op. Men zou bijvoorbeeld voor nieuwe ambtenaren het hogere pensioen alleen kunnen handhaven als ze daarvoor een hogere persoonlijke bijdrage willen betalen.' We moeten ook geen welvaart verdelen die er niet is. Daarom vindt het duo dat ook in de gezondheidszorg ernstige keuzes moeten gemaakt worden en de onbeperkte en gratis toegang tot geneesmiddelen en behandelingen geen automatisme is. Ze stellen ook de vraag of ons systeem van dienstencheques zo royaal moet zijn als het vandaag is.
Caroline Ven en Niko Gobbin, ‘De Welvaartsval', Pelckmans, 172 blz., 19,95 euro, ISBN 978 90 289 5602 5
Hoe duur is onze welvaartsstaat?
Dit rapport stelt trends en samenstelling van sociale uitgaven voor in de OESO. Rekening houdend met taxatie en private voordelen, gaat meer dan 30% van ons BBP naar sociale uitgaven. Volgens dit OESO rapport behoren we hiermee bij de wereldtop. Sinds 1990 groeiden de reële sociale uitgaven echter sneller dan de welvaartsgroei in bijna alle OESO landen (waaronder België). Dit kan natuurlijk onhoudbare druk leggen op onze sterk gewaardeerde welvaartsmodel. Een zoveelste oproep voor structurele hervormingen?
wppdf
wppdf
Abonneren op:
Posts (Atom)