Welk pensioen na echtscheiding?

We hebben reeds gezien hoe de situatie eruit zag voor de verschillende categorieën van personen uit de diverse sectoren. We onderzochten eveneens hoe het zit voor wie een gemengde loopbaan doorlopen heeft, en wat er gebeurt na het overlijden van de echtgeno(o)t(e). Maar hoe zit het nu met het pensioen na de echtscheiding? Ook hier zal alles afhangen van de sector.

Hoe in te dienen?

"Pensioenrechten gelijk verdelen bij echtscheiding"

CD&V wil dat bij een echtscheiding de pensioenrechten van beide partners gelijk verdeeld worden. Het gaat om de rechten voor de jaren dat het huwelijk geduurd heeft.
In een huwelijk gaat een van de partners, meestal de vrouw, vaak minder werken om voor de kinderen te zorgen. Maar daardoor bouwt die partner ook minder pensioenrechten op.

Vervolg

Uw pensioen is ook van uw ex

Uw wettelijk pensioen is in eerste instantie alleen van u. Maar na een echtscheiding toch ook een beetje van uw ex. Tenzij die ex een ambtenaar is.

Wie scheidt, heeft recht op een rustpensioen dat berekend wordt op de loopbaan van zijn ex-partner. Met die maatregel heeft de overheid de thuiswerkende partners willen beschermen die zelf geen pensioenrechten konden opbouwen en die het dus na en scheiding zonder pensioen zouden moeten stellen.

Vervolg

Pensioen bij scheiding: geen jackpot

Vandaag de dag hebben beide partners binnen een huwelijk vaak een eigen carrière. Toch is het ook vaak zo dat één van beide minder werkt om zich over het huishouden en de kinderen te ontfermen. Maar als het op een gegeven moment tot een scheiding komt, zal die persoon daardoor minder pensioenrechten hebben opgebouwd. Een “pensioen als uit de echt gescheiden echtgenoot” of kortweg een “pensioen bij scheiding” compenseert dit gedeeltelijk.
Vervolg

Twitter mee over de pensioenhervormingen #bpension

Wat met de groepsverzekering in geval van echtscheiding? To be continued…

Op 27 juli 2011 bevestigde het Grondwettelijk Hof het principe van het gemeenschappelijk karakter van het groepsverzekeringscontract. Toch is de situatie daarmee niet opgehelderd.

Tot in juli 2011 waren er zowel binnen de rechtsleer als in de rechtspraak aanhangers van beide strekkingen.

Geen opheldering
Op 27 juli 2011 ging het Grondwettelijk Hof uit van het principe dat een groepsverzekeringscontract een gemeenschappelijk goed is en bijgevolg dient verdeeld te worden bij de vereffening van het vermogen van de echtgenoten.

Deze beslissing schiep echter geen duidelijkheid en riep bovendien heel wat vraagtekens op:

Vervolg

Twitter mee over de pensioenhervormingen #bpension

Prestaties groepsverzekering zijn gemeenschappelijk bij echtscheiding Prestaties groepsverzekering zijn gemeenschappelijk bij echtscheiding

In 1999 heeft het toenmalige Arbitragehof de artikelen 127 en 128 van de wet van 25 juni 1992 op de landverzekeringsovereenkomst (WLVO) ongrondwettig bevonden voor individuele levensverzekeringen. In juli 2011 heeft het Grondwettelijk Hof zich in een kort arrest uitgesproken over de toepassing van deze artikelen op groepsverzekeringen.

De artikelen 127-128 WLVO regelen het huwelijksvermogensrechtelijk statuut van een levensverzekering en luiden als volgt:
“Art. 127. De aanspraken, ontleend aan de verzekering die een in gemeenschap van goederen getrouwde echtgenoot ten behoeve van de andere of van zichzelf heeft bedongen, is een eigen goed van de begunstigde echtgenoot.
Art. 128. Aan het gemeenschappelijk vermogen is geen vergoeding verschuldigd behalve voor zover de premiebetalingen die ten laste van dat vermogen zijn gedaan, kennelijk de mogelijkheden ervan te boven gaan.”

Vervolg

Twitter mee over de pensioenhervormingen #bpension

Wat een scheiding kan doen met uw pensioen

Wie jarenlang thuis zorgtaken op zich nam, riskeert later een onvolwaardig pensioen te krijgen. Danny Pieters wil dat verhelpen. N-VA-senator Pieters is professor socialezekerheidsrecht aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Het armoedeprobleem concentreert zich op de groep van de alleenstaande gepensioneerden, en dan vooral de vrouwen, zo blijkt uit onderzoek.

Waarom zijn de pensioenen van deze mensen zo laag? Lage pensioenen zijn vaak het gevolg van een vroegtijdig overleden partner, een echtscheiding of, wellicht nog het vaakst, onvolledige loopbanen doordat men thuisbleef om te zorgen voor de kinderen of zieke of oude familieleden. En ja, deze zorgtaak wordt doorgaans door de vrouwen opgenomen, ook in tijden van emancipatie.

Vervolg

Heeft uw ex recht op uw groepsverzekering?

Wie uit de echt scheidt, moet voortaan de helft van zijn groepsverzekering afstaan aan zijn ex. Dat heeft het Grondwettelijk Hof beslist. Ook voor wie al jaren geleden een punt zette achter zijn huwelijk kan die uitspraak gevolgen hebben.

Op 27 juli velde het Grondwettelijk Hof een arrest dat belangrijke gevolgen kan hebben voor iedereen die een aanvullend pensioen geniet.

Advocate Ann Maelfait van kantoor Cazimir geeft uitleg: “Eerder was het Grondwettelijk Hof al tot dezelfde beslissing gekomen voor wat betreft de 'gemengde' individuele levensverzekeringen. Dit zijn de levensverzekeringen die als spaarverrichtingen te beschouwen zijn. Het arrest was dan ook niet verrassend, gezien ook rechtbanken en hoven van beroep reeds eerder inzake groepsverzekeringen in die zin hadden beslist.”
Misschien niet verrassend, het arrest heeft wel verregaande gevolgen. Welke die zijn, hangt af van wanneer u scheidt.

Vervolg

Prestaties groepsverzekering zijn gemeenschappelijk bij echtscheiding

In 1999 heeft het toenmalige Arbitragehof de artikelen 127 en 128 van de wet van 25 juni 1992 op de landverzekerings- overeenkomst (WLVO) ongrondwettig bevonden voor individuele levensverzekeringen. Recent heeft het Grondwettelijk Hof zich in een langverwacht arrest uitgesproken over de toepassing van deze artikelen op groepsverzekeringen.

In een kort arrest van 27 juli 2011 bevestigt het Grondwettelijk Hof dat beide artikelen van toepassing zijn op groepsverzekeringen. En opnieuw besluit het Hof tot ongrondwettelijkheid in de interpretatie dat het kapitaal van een groepsverzekering als een eigen goed wordt beschouwd. Het Hof stelt deze keer zeer duidelijk dat het kapitaal gemeenschappelijk is. Als argumentatie wordt aangehaald dat de bijdragen aan de groepsverzekering die door de werkgever worden betaald, deel uit maken van het loon, waardoor de prestaties van de groepsverzekering als inkomsten uit beroepsbezigheden worden beschouwd die krachtens het Burgerlijk Wetboek gemeenschappelijk zijn

De rechtsonzekerheid die al twaalf jaar bestaat, is door de recente uitspraak van het Hof niet verdwenen. Eén ding staat vast: de wetgever moet de problemen oplossen, zo snel mogelijk!


Vervolg

Nieuw ! Pensiontalk Mobile (betaversie)

Meer echtscheidingen bij 60-plussers

Het aantal echtscheidingen bij zestigplussers is in tien jaar tijd bijna verdubbeld: van 2.103 in 1999 tot 3.759 in 2009. Dat is een stijging van liefst 87 procent. Dat alles blijkt uit cijfers van de Algemene Directie Statistiek van de federale overheid.
De groei van het aantal echtscheidingen is bij zestigplussers beduidend groter dan bij de rest van de bevolking. In ons land werden in 2009 in totaal 32.606 echtscheidingen genoteerd tegenover 27.002 in 2000. Dat is een stijging van bijna 21 procent. "Ik vind dit niet noodzakelijk slecht nieuws", zo reageert 'liefdesprofessor' Bo Coolsaet. "Dit betekent immers dat vele koppels van zestig jaar en ouder opnieuw, of misschien zelfs voor het eerst, een hele mooie relatie opbouwen."

Coolsaet behandelt sinds verschillende jaren individuen en koppels met identiteits-, seksuele en relatieproblemen. Zelf liep zijn relatie na dertig jaar ook op de klippen.

Vervolg

Nieuw ! Pensiontalk Mobile (betaversie)

Echtscheiding en groepsverzekering: een mooi huwelijk

Voortaan heeft de ex-partner bij echtscheiding recht op de helft van het bedrag van de groepsverzekering. Hoe komt dat?

Het is u in deze drukke vakantieperiode misschien ontgaan, maar op het vlak van vermogensrecht is er belangrijk nieuws. Voortaan wordt de groepsverzekering bij echtscheiding als een gemeenschappelijk goed beschouwd. Althans voor wie gehuwd is onder gemeenschap van goederen… En de meeste Belgen zijn nu net onder dat huwelijksstelsel getrouwd. Bovendien bezit liefst 65 procent van de werknemers een groepsverzekering. Het nieuws belangt dus heel wat mensen aan.

Vervolg


Nieuw ! Pensiontalk Mobile (betaversie)

Groepsverzekering valt onder gemeenschap van goederen

De groepsverzekering van één van de partners van een echtpaar dat getrouwd is onder gemeenschap van goederen valt onder die gemeenschap. Bij scheiding moet dit bedrag dus mee worden verdeeld. Dat heeft het Grondwettelijk Hof beslist.
R. en L. waren getrouwd onder het stelsel van gemeenschap van goederen. Ze gingen scheiden. R. heeft op zijn werk een verplichte groepsverzekering, die moet zorgen voor een aanvullend pensioen voor R. De werkgever betaalt de premies daarvoor. R. vond dat die sommen niet onder de gemeenschap van goederen vallen, maar hem persoonlijk toekomen.

Néé, zo zegt het Grondwettelijk Hof. De werkgever betaalt die premies en die vormen eigenlijk een deel van het loon. Dat loon valt onder de gemeenschap. De premies moeten dus mee verrekend worden als de gezamenlijke goederen worden verdeeld.

Vervolg

Nieuw ! Pensiontalk Mobile (betaversie)

Recht op het pensioen van uw ex?

Wie scheidt, heeft soms recht op een pensioen als uit de echt gescheiden echtgenoot. Maar wat als u hertrouwt? Of als uw ex hertrouwt of overlijdt? Verliest u dat pensioen dan?

"Zoals dat ging in die tijd ben ik na de geboorte van mijn oudste zoon gestopt met werken. Maar nu ook onze jongste dochter het huis uit is, heeft mijn man me verlaten. Niet alleen moet ik daardoor op mijn 52ste werk gaan zoeken, ik zal ook maar een karig pensioen ontvangen. Kan ik geen aanspraak maken op het pensioen van mijn ex? We hebben indertijd immers samen beslist dat hij zou blijven werken en ik zou thuis blijven."

Vervolg

Nieuw ! Pensiontalk Mobile (betaversie)

Groepsverzekering en echtscheiding

Het Hof van Beroep van Brussel oordeelde in een arrest betreffende de groepsverzekering in het kader van de verdeling van de huwelijksgemeenschap na echtscheiding dat er geen rekening kan gehouden worden met het fiscale gunsttarief van 10%. Bij de vereffening moet immers rekening gehouden worden met de elementen en omstandigheden geldend op dat ogenblik. Het staat immers niet vast dat de echtgenoot de verzekering slechts optrekt na zijn 65 jaar of deze leeftijd wel haalt. Daarenboven haalt het Hof aan dat de fiscale tarieven in de toekomst gewijzigd kunnen worden door de wetgever.

Echtscheidingen en aanvullende pensioenen: een moeilijk huwelijk

In deze nieuwsbrief wordt een boeiende echtscheidingszaak besproken (Hof van Beroep Brussel, 9 november 2010 – zie nr. 5.1). De feiten zijn zeer eenvoudig. Een koppel huwt in 1989 onder het wettelijk stelsel. In 1999 gaat het koppel uiteen. In 2003 wordt het echtscheidingsvonnis uitgesproken en overgeschreven in de registers van de burgerlijke stand. De man had tijdens het huwelijk een groepsverzekering via zijn werkgever. De vrouw vraagt logischerwijze dat er een verrekening komt van de reserve. Volgens de algemene regels van het wettelijk stelsel gaat het immers om gemeenschappelijke gelden. Er wordt in 2003 beroep aangetekend tegen het echtscheidingsvonnis. De zaak komt in tweede aanleg voor bij het Hof van Beroep in Brussel in 2010. Er rijzen twee vragen in verband met de verrekening van de groepsverzekering.

Is uw groepsverzekering wel helemaal van ú?

U heeft ondertussen een aardige groepsverzekering of individuele pensioentoezegging opgebouwd. Nu het iets minder goed botert tussen u en uw partner, vraagt u zich echter af wat er met uw IPT zal gebeuren bij een echtscheiding...Waarover gaat het?

Een ‘dikke’ groepsverzekering. Wellicht zal u toch pas na de leeftijd van 45 jaar veel aandacht besteden aan uw extralegaal pensioen. Vaak wordt dan zelfs de volledige zgn. 80%-grens helemaal opgevuld met een groepsverzekering of IPT (individuele pensioentoezegging, oftewel een groepsverzekering ‘op maat’). Deze 80%-grens wordt voor het verleden dan trouwens ook nog eens opgevuld via een zgn. backservice, zodat de spaarpot die in de groepsverzekering zit vaak groot is. Hoe zit het echter als u morgen bv. zou scheiden? Moet u die mooie spaarpot dan verdelen?

Scheiding van goederen

Principe. Wie getrouwd is met scheiding van goederen zit doorgaans goed. De spaarpot die u in uw groepsverzekering aan het opbouwen bent, komt aan uzelf toe. U bent dus bij een eventuele echtscheiding geen enkele vergoeding verschuldigd aan uw ex-echtgeno(o)t(e). Hetzelfde geldt trouwens als het kapitaal in uw groepsverzekering bv. op uw 65ste uitbetaald werd.

Uw ex-echtgeno(o)t(e) heeft meebetaald? Dan liggen de zaken anders. Heeft uw ex-echtgeno(o)t(e) met zijn of haar eigen vermogen (een deel van) de premies meebetaald, dan kan hij of zij bij een echtscheiding vragen om hiervoor vergoed te worden. De voorwaarde is wel dat uw ex-echtgeno(o)t(e) dit moet kunnen bewijzen, bv. d.m.v. de betaling van premies via zijn of haar privérekening.

Getrouwd onder het wettelijk stelsel

Wat? Wie geen huwelijkscontract sluit, valt onder het wettelijk stelsel. U kunt in uw huwelijkscontract echter ook uitdrukkelijk kiezen voor het wettelijk stelsel. Dit komt er dan op neer dat ‘eigen’ is dat wat u had vóór het huwelijk en alles wat u erft of geschonken krijgt tijdens het huwelijk. Al de rest zit in principe in de gemeenschap. Om te weten hoe het zit met uw groepsverzekering hangt het ervan af of uw kapitaal reeds uitbetaald is, of uw groepsverzekering nog loopt, ...

Kapitaal is al uitbetaald. Werd het kapitaal van de groepsverzekering al aan u uitbetaald en bent u reeds met pensioen, dan komt het uitgekeerde kapitaal in de gemeenschap terecht. Bij een eventuele latere echtscheiding zal dit kapitaal dan m.a.w. verdeeld moeten worden.

Uw groepsverzekering loopt nog? In dit geval is de zgn. rechtsleer verdeeld en komt u in een juridisch ‘moeras’ terecht. Volgens de meeste juristen en (weliswaar beperkte) rechtspraak is het kapitaal dat u op het moment van scheiden opgebouwd heeft ‘gemeenschappelijk’. Andere juristen beweren daarentegen dat het opgebouwde kapitaal op het moment van scheiden ‘eigen̵ 7; is.

In de praktijk. Doorgaans wordt er een vergoeding afgesproken die vaak bestaat uit de helft van de ‘nettowaarde’ op dat moment. Aangezien een zgn. afkoop (of het opvragen van het kapitaal vóór het einde van het contract) sinds 2010 niet meer mogelijk is, kan men in principe discussiëren over wat de ‘nettowaarde’ is. Men zou bv. kunnen zeggen dat dit 78% is omdat er op het einde ongeveer 22% af gaat. Soms kan de ene echtgenoot de andere echter niet uitbetalen. Hierdoor krijgt de ex-echtgeno(o)t(e) een vordering die pas opeisbaar wordt bij de uitbetaling van het kapitaal.

Tip. Om discussies te vermijden, kunt u uiteraard een regeling opnemen in het huwelijkscontract.

Bent u gehuwd onder het wettelijk stelsel en loopt uw groepsverzekering nog, dan is het onduidelijk of de opgebouwde reserv e wel gemeenschappelijk is. Neem dus een regeling op in uw huwelijkscontract om discussies te vermijden.

Zestigers trekken steeds massaler stekker uit huwelijk

Scheiden iets voor dertigers? Helemaal niet! Steeds meer 60-plussers trekken ook de stekker uit hun huwelijk, zo blijkt uit Belgische cijfers. Vorig jaar lieten 3.759 zestigplussers terwijl dat er tien jaar geleden nog maar 2.015 waren. 6 procent van alle Belgen die hun huwelijk laten ontbinden is ouder dan 60 jaar. Dat meldt de federale overheidsdienst Economie. Daarmee is de toename van het aantal echtscheidingen bij de 60-plussers dubbel zo groot als bij de hele bevolking. Tussen 2000 en 2009 naam het aantal echtscheidingen met ’slechts’ 20 procent toe, van 27.002 naar 32.606. Relatietherapeute Rika Ponnet meent te weten waarom zestigplussers nu vaker dan ooit de stap zetten naar een echtscheiding. “Enerzijds omdat een echtscheiding vandaag de normaalste zaak van de wereld is. Anderzijds omdat het beeld de laatste tien jaar nog is veranderd. Ook bij de oudere generatie is scheiden heel gewoon geworden.” Bovendien worden we steeds ouder. “Zestigers hebben nog heel wat jaren voor de boeg. Die willen ze delen met een partner met wie het goed klikt”, zegt de relatietherapeute.

Wat bij echtscheiding ?

Als ambtenaar ontvang ik een overheidspensioen van 2.000 euro. Mijn partner heeft altijd deeltijds gewerkt en ontvangt slechts 700 euro, wat beneden het minimumpensioen ligt. Samen stelt dit geen probleem, maar wat zal er met onze pensioenen gebeuren bij een echtscheiding?

In de privésector kan een gescheiden partner met weinig eigen pensioenrechten voor de jaren van het huwelijk een pensioen aanvragen op basis van de pensioenrechten van zijn of haar ex. Dit gaat niet ten koste van het pensioen van de andere partner. Het is een bijkomend pensioenbedrag dat uitbetaald wordt aan de gescheiden partner. Dit kan bijvoorbeeld van toepassing zijn als één van beiden altijd deeltijds heeft gewerkt of een gebroken carrière heeft.

Voor ambtenaren is het pensioen een persoonlijk recht en bestaat die mogelijkheid niet. Scheidt u uit de echt, dan zal uw ex-partner dus geen wettelijk pensioen kunnen aanvragen op basis van uw pensioenrechten als ambtenaar. Wil u na de scheiding een deel van uw pensioen afstaan aan uw ex, dan kan dat enkel door te werken via een alimentatie. U kan vrijwillig een alimentatie toekennen aan uw ex of dit kan opgelegd worden in een vonnis.

Wanneer uw ex slechts een pensioen ontvangt van 700 euro en minimum 65jaar oud is, kan ze een bijpassing aanvragen op basis van de inkomensgarantie voor ouderen (IGO). De inkomensgarantie kan echter pas worden toegekend na onderzoek van alle bestaansmiddelen en pensioenen van uw ex, van welke aard of oorsprong ook. Ook spaargeld, beleggingen en vastgoedeigendommen worden hiervoor mee in aanmerking genomen. Wordt de inkomensgarantie toegekend, dan zal haar pensioen aangevuld worden tot een bedrag van ongeveer 950 euro.

Na uw overlijden verandert de situatie voor uw ex en heeft zij de mogelijkheid om een overlevingspensioen aan te vragen op basis van uw ambtenarenpensioen. Die aanvraag moet gebeuren binnen de twaalf maanden na uw overlijden. Ze zal dan recht hebben op een stuk van uw ambtenarenpensioen voor de jaren van het huwelijk.

Voor meer informatie kan u zich wenden tot de pensioendienst van uw ziekenfonds of kan u de website van de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP) raadplegen.

http://www.rvponp.fgov.be/

Deelname Maggie De Block (open vld) actualiteitscollege KU Leuven

Op 16 maart ll nam Maggie De Block (OpenVld) deel aan een actualiteitscollege van de leergang pensioenrecht, KU Leuven. Het thema van het college was : “De verdeling van de aanvullende pensioenrechten bij scheiding”.

De aanleiding voor de organisatie van deze avond, was de recente invoering van de schuldloze echtscheiding. Daarin wordt immers bepaald dat de onderhoudsuitkeringen beperkt worden in tijd. Op vandaag bestaat er geen wettelijke regeling rond de verdeling van de aanvullende pensioenrechten, noch in de echtscheidingswet noch in de Wet op de Aanvullende Pensioenen.

We kunnen twee belangrijke maatschappelijke evoluties niet negeren. Enerzijds worden we geconfronteerd met een toenemend aantal echtscheidingen, anderzijds neemt het belang van een aanvullend pensioen, bovenop het wettelijke, alsmaar toe.

Open VLD pleit trouwens al jaren voor de invoering van een pensioensplit. Nog altijd stellen we vast dat vrouwen hun loopbaan vaker onderbreken dan mannen hun loopbaan om zorgtaken op zich te nemen. Zij staan hierbij evenwel niet stil bij de gevolgen van die keuze op hun later pensioen. Vrouwen hebben hierdoor gemiddeld een lager pensioen dan mannen. Om beide partners bewust te maken van de financiële gevolgen van die keuze, pleit Open Vld voor een gelijke verdeling van de pensioenrechten tussen de partners.

Door deze pensioendeling wordt de beroepsactieve partner financieel mee verantwoordelijk voor de keuze van de andere partner om minder te werken teneinde zorg en arbeid beter te kunnen combineren. Wie dus zijn carrière onderbreekt of zijn professsionele activiteit tijdelijk op een lager pitje zet, wordt daarvoor deels gecompenseerd met pensioenrechten van de partner die wel voltijds is blijven werken.

Vergeet extra pensioen niet bij echtscheiding

Ook het aanvullend pensioen dat via de werkgever wordt opgebouwd, moet verdeeld worden.

Geld dat binnenkomt tijdens een huwelijk of wettelijk samenwonen komt wettelijk aan beide partners toe. Bij een scheiding moet het verdeeld worden. De werkgroep ‘Pensioen & Partners', van de rechtsfaculteit aan de KU Leuven, wil dat er een wettelijke regeling komt voor het vaak ‘vergeten geld' van het aanvullend pensioen, dat via de werkgever wordt opgebouwd. Het gaat om bedragen tussen 25.000 en 200.000 euro per werkgever, naargelang de leeftijd.

‘We doen dit voorstel vanuit een sociale bekommernis', zegt professor Yves Stevens. ‘Vrouwen hebben vaker nog geen aanvullend pensioen. En als ze wel via hun werkgever in een groepsverzekering zitten, hebben ze doorgaans een lagere opbouw, omdat ze minder hebben gewerkt.'

‘Zelfs volledig egalitaire stellen lijden geen schade onder ons voorstel. We willen dit verplicht zien voor iedereen, ook voor wie gehuwd is onder het vermogenstelsel van scheiding van goederen.'

Concreet: bij een scheiding zou het aanvullend pensioen, dat via de werkgever in een pensioenfonds of bij een verzekeraar is belegd, in twee gelijke delen worden gesplitst. De ene helft wordt dan behandeld als van iemand die het bedrijf verlaat. De andere helft kan verder worden opgebouwd door de partner die in het bedrijf werkt, maar nu alleen voor zichzelf. Beide ex-partners krijgen hun deel van het aanvullende pensioen uitbetaald wanneer ze zelf met pensioen gaan.

In principe kunnen scheidende stellen het nu al zo regelen. ‘Maar velen zijn zo druk bezig met het verdelen van het huis, de auto en de kinderen, dat ze dit extra potje vergeten', zegt Stevens. ‘En vroeger, vóór de echtscheidingswet van 2007, was het makkelijker om het onderhoudsgeld te verhogen eens de gerechtigde partner de pensioenleeftijd bereikte. Nu is dat veel moeilijker geworden. Daarom ons voorstel.'

Stevens waarschuwt er ook voor om het aanvullend pensioen niet in te ruilen voor iets anders. ‘Soms wordt er bij een scheiding emotionele druk uitgeoefend: “Neem jij de auto en het kastje van oma maar, dan behoud ik het aanvullend pensioen”. Maar die auto en dat kastje zijn niets meer waard op het moment dat je zelf met pensioen gaat. Nee, pensioen moet pensioen blijven.'

Staat het voorstel niet wat haaks op het pleidooi van de vrouwenbeweging voor individuele rechten?

Stevens vindt van niet: ‘Dit voorstel lanceert juist individuele rechten vanaf het moment dat mensen uit elkaar gaan.'