Pensiontalk

Het CoViVE-consortium publiceerde een overzicht van de situatie van ouderen in Vlaanderen tijdens de afgelopen drie decennia. Het biedt een overzicht van de levenssituatie van Vlaamse ouderen op het terrein van zorg, welvaart, vermogen en gezondheid. Tegelijkertijd positioneren we de ouderen in hun Belgische en Europese context. Dit boek levert een belangrijke bijdrage aan het maatschappelijke debat over de veroudering dat momenteel in heel Europa wordt gevoerd. Door de historische wortels van de vergrijzing te belichten, wordt duidelijk dat de kenmerken van het toekomstige vergrijsde Vlaanderen vandaag al zijn vastgelegd. Van de generaties die de komende veertig jaar met pensioen zullen gaan, zullen het kinderaantal, het opleidingsniveau en vele andere sociologische kenmerken niet of nauwelijks nog wijzigen. In dit boek reflecteren Vlaamse wetenschappelijke experten over de gevolgen van de socio-economische, demografische en beleidsmatige veranderingen in de voorbije dertig jaar vo...

Op 5 maart 2009 kwam het Consortium samen om de stand van zaken rond de vergrijzing in Vlaanderen toe te lichten vanuit Europees perspectief. Plaats van afspraak was in de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten te Brussel. In overleg met beleidsmakers en publiek werden de dubbelzinnige signalen rondom de vergrijzing besproken. Een jaarlijkse rapportenstroom van internationale organisaties bevestigt dat België tot de meest welvarende landen van de wereld behoort. Ons inkomen, onze scholingsgraad en onze levensverwachting zijn hoog. Tegelijkertijd komt de Europese Commissie jaarlijks met een rapport waaruit blijkt dat de relatieve inkomensarmoede onder ouderen in België bij de hoogste van de Europese Unie is. Al deze internationaal vergelijkende rapporten vertrekken van het landenniveau. De bevindingen voor België zijn niet zomaar te vertalen naar Vlaanderen. Omdat een groot aantal verantwoordelijkheden tot de bevoegdheid van de regionale overheden behor...

Als we enkel naar hun inkomen kijken, behoren de Vlaamse gepensioneerden tot de armsten van Europa. Maar bij een vergelijking van hun leefomstandigheden rukken ze plots op naar het koppeloton. Die paradox wordt vooral verklaard door de flinke spaarpot die veel Vlaamse ouderen hebben aangelegd. De 12 procent die daar niet toe in staat was, heeft wel zware pech. De Belgische én Vlaamse pensioenparadox worden uit de doeken gedaan in twee onderzoeken die morgen voorgesteld worden op de studiedag 'Ouderen in Vlaanderen en Europa. Tussen vermogen en afhankelijkheid.' Drie onderzoekers van het Antwerpse CSB, Bea Cantillon, Stijn Lefebure en Karel Van den Bosch, vergeleken de leefsituatie van Vlaamse ouderen met hun die van hun Europese leeftijdsgenoten. Bart Capéau en Jozef Pacolet van het Leuvense HIVA onderzochten hoe inkomen, vermogen en consumptie door de levenscyclus heen evolueren. Armoedegrens Daarbij blijkt nogmaals dat de meeste gepensioneerden in ons land niet onterecht over...

'Verlaging miljoenen pensioenen dreigt'. De Nederlandse krant NRC Handelsblad bezorgde vorige vrijdag met die opening ongetwijfeld veel lezers een schok. Maar het was ook slecht nieuws voor diegenen die het stelsel van onze noorderburen naar voren schuiven als een voorbeeld voor het armlastige Belgische pensioenstelsel. Toch zijn pensioenexperts aan beide kanten van de grens het erover eens dat je het Nederlandse pensioensysteem best niet te snel afschrijft. Mogelijk zullen de twee stelsels door de crisis wel naar elkaar toegroeien. 'Om de risico's te spreiden ga je altijd naar een gemengd systeem.' Gelijkend en toch zo verschillend. Die conclusie gaat wel vaker op voor Belgisch-Nederlandse vergelijkingen. Ze geldt zeker voor de pensioensystemen. Beide steunen op drie pijlers: een wettelijk basispensioen, een aanvullend bedrijfs- of sectoraal pensioen en ten slotte fiscaal gestimuleerde vormen van pensioensparen. Maar de verhouding tussen die drie pijlers is radicaa...

Een jaarlijkse rapportenstroom van internationale organisaties bevestigt dat België tot de meest welvarende landen van de wereld behoort. Ons inkomen, onze scholingsgraad en onze levensverwachting zijn hoog. Tegelijkertijd komt de Europese Commissie jaarlijks met een rapport waaruit blijkt dat de relatieve inkomensarmoede onder ouderen in België bij de hoogste van de Europese Unie is. Al deze internationaal vergelijkende rapporten vertrekken van het landenniveau. De bevindingen voor België zijn niet zomaar te vertalen naar Vlaanderen. Omdat een groot aantal verantwoordelijkheden tot de bevoegdheid van de regionale overheden behoren, wordt het voor het beleid bovendien steeds belangrijker te weten hoe Vlaanderen zich verhoudt ten opzichte van andere landen en regio’s. Deze studiedag laat academici, stakeholders en beleidsmakers aan het woord. Met een combinatie van detailstudies en internationaal comparatief onderzoek bieden we een plaatsbepaling van Vlaamse ouderen op het domein van ge...

De vergrijzing blijft één van de grootste uitdagingen van onze verzorgingsstaat voor de komende decennia. De afname van het aantal actieven en de toename van het aantal (zorgbehoevende) gepensioneerden stelt de overheid voor een grote budgetaire en beleidsinhoudelijke uitdaging. CoViVE maakt de balans op van het inkomen, vermogen, consumptie, gezondheid, zorgbeleid en maatschappelijk participatie van de Vlaamse oudere. Door onszelf te positioneren binnen de rest van Europa komen we te weten op welk terrein Vlaanderen een goed resultaat boekt, en waar er nog marge voor verbetering bestaat. Globaal levert dit een positief beeld op. Wel blijft de matige inkomensbescherming van ouderen een belangrijk probleem, en kan ook het institutionele zorgaanbod beter afgestemd worden op de zorgbehoefte (en de omgeving) van de individuele oudere. Cantillon, Bea, Van den Bosch, Karel & Stijn Lefebure (2009) Ouderen in Vlaanderen en Europa. Tussen vermogen en afhankelijkheid. Leuven: ACCO. 232 p. Ha...

De pensioenparadox: de Vlaming heeft een van de laagste pensioenen in Europa, maar hoort toch bij de meest welvarende ouderen van dat continent. Hij moet het meest van alle Europeanen zelf instaan voor zijn pensioen. Daardoor heeft Vlaanderen ook zeer veel armen onder zijn ouderen. Nieuwe Europese cijfers uit twee onderzoeken van Covive , het academisch Consortium Vergrijzing in Vlaanderen en Europa, tonen aan dat de Belgen en de Vlamingen inderdaad bij de laagste pensioenen hebben in Europa. Dat is zo in absolute cijfers: het gemiddeld pensioen bedraagt hier ongeveer 12.000 euro (2005), terwijl dat in vergelijkbare landen 14.000 tot 18.000 euro is. Dat is ook zo in relatieve cijfers: het bedraagt maar 56 procent van het gemiddeld inkomen van de totale bevolking, terwijl dat in vergelijkbare landen tussen 65 en 85 procent ligt. De federale Vergrijzingscommissie had eerder al berekend dat de vervangingsratio (verhouding tot het vroeger verdiende loon) ook bij de laagste in Europa is. Al...