Ook staatssecretaris voor Ambtenarenzaken Hendrik Bogaert (CD&V) wil de schotten tussen statutairen en contractuelen bij de overheid neerhalen. 'De situatie is inderdaad discriminerend.' Eerder had Fons Leroy van de VDAB voor een eenheidsstatuut gepleit.
'Het grootste verschil tussen beiden is het pensioen, maar dat kunnen we deze legislatuur niet aanpakken', zegt hij. 'Ofwel krijgen de statutairen minder pensioen, maar dat is moeilijk verdedigbaar, ofwel trekken we het pensioen van de contractuelen op, maar daar is dan weer geen geld voor.'
Statutairen van de federale openbare diensten kunnen hun pensioen na 65 jaar uitstellen. Dat heeft de ministerraad nu definitief beslist in navolging van het regeerakkoord*. De ministerraad heeft ook kennis genomen van een ministerieel besluit en een omzendbrief voor de openbare diensten met precieze richtlijnen voor de maatregel, zodat iedereen ervan gebruik kan maken.
Statutairen van de federale overheidsdiensten kunnen bij hun leidend ambtenaar een aanvraag indienen om hun pensioen na hun 65 jaar uit te stellen. De werkgever moet zijn beslissing motiveren. De toelating loopt een jaar, maar kan worden hernieuwd. De ambtenaar moet zijn aanvraag ten laatste zes maanden voor de datum van zijn verjaardag bij zijn onmiddellijke hiërarchische meerdere indienen door middel van een officieel formulier. Bij een aanvraag tot hernieuwing na zijn 65 jaar moet de aanvraag ten laatste zes maanden voor het verlopen van de vorige verlenging worden ingediend.
*ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 mei 1927 betreffende de ouderdom van de oppensioenstelling van de ambtenaren, de beambten en het dienstpersoneel van den Staat.
Het stadsbestuur wil de kloof tussen statutair personeel en contractuelen kleiner maken. Vandaag hebben contractuelen – of niet-statutairen – een veel lager pensioen dan statutaire ambtenaren die dezelfde job hebben gedaan. Dat pensioen bedraagt soms maar de helft van wat een statutair ambtenaar krijgt. In Gent is 42procent van het personeel contractueel. Sinds 2010 bouwt de stad aan een tweede pensioenpijler. Tevens zullen niet-contractuelen met een volledige loopbaan een vast bedrag bovenop hun pensioen krijgen. Er wordt begonnen met de ambtenaren met de laagste lonen. Peeters wijst erop dat Stad Gent de pensioenen kan betalen en die bijkomende maatregelen kan nemen omdat ze zuinig is geweest en een pensioenfonds van bijna 100miljoen euro opbouwde.
Hij zei dat er minder ambtenaren zullen zijn. ‘Bij pensionering wordt een personeelslid niet automatisch vervangen. We werven ook hoger geschoold en duurder personeel aan.'
De Kamer heeft donderdag het licht op groen gezet voor een wetsontwerp dat de financiering van het pensioenstelsel van lokale statutaire ambtenaren veilig moet stellen. Er waren 98 stemmen voor en 36 onthoudingen (N-VA en Vlaams Belang).
De pensioenen van de lokale statutaire ambtenaren worden via een repartitiestelsel betaald. De werkende collega's betalen de pensioenen van hun al op rust zijnde ex-collega's. Maar aangezien er steeds meer statutaire ambtenaren op pensioen gaan en de werkende ambtenaren steeds meer contractuelen zijn, raakte het systeem financieel in de problemen.
De regels rond de pensionering wegens gezondheidsredenen van ambtenaren moeten verbeterd worden. De sectorverschillen in de behandeling van de aanvraag druisen in tegen het principe van gelijke behandeling. Dat schrijft het Rekenhof in een verslag aan het federale parlement.
Invaliditeit
Het rustpensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid is een stelsel eigen aan de openbare sector. Het houdt in dat het pensioen ingaat van zodra een Dienst voor Medische Expertise (DME) de invaliditeit heeft vastgesteld.
Regels niet strikt nageleefd
Het Rekenhof stelt echter vast dat de regels verschillen van sector tot sector. In sommige gevallen moeten werkgevers binnen een welbepaalde termijn een advies vragen van een DME, in andere gevallen blijft die vraag facultatief. Bovendien worden de regels niet steeds strikt nageleefd.
Deze situatie leidt volgens het Rekenhof tot grote verschillen wat betreft de duur van de periode van ziekte of invaliditeit die voorafging aan de pensionering wegens lichamelijke ongeschiktheid, ook tussen personeelsleden van dezelfde werkgever. "Dit druist in tegen het principe van gelijke behandeling van de statutaire personeelsleden van de overheidssector", stelt het Rekenhof.
Het Rekenhof acht het noodzakelijk dat de openbare werkgevers worden herinnerd aan hun wettelijke en reglementaire verplichtingen. Bovendien moeten volgens het Rekenhof de reglementeringen betreffende het verschijnen voor een DME geharmoniseerd worden.
Het Rekenhof heeft aan het federale parlement een verslag toegestuurd over de pensionering wegens gezondheidsredenen van statutaire personeelsleden in de openbare sector. Het rustpensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid is een pensioenstelsel eigen aan de openbare sector. Het houdt in dat het pensioen van een personeelslid ingaat van zodra een Dienst voor Medische Expertise zijn invaliditeit heeft vastgesteld. In de privésector ontvangt een loontrekkende in dat geval tot de normale pensioenleeftijd een uitkering die ten laste valt van de tak ziekte en invaliditeit van de sociale zekerheid.
De reglementaire bepalingen betreffende de vaststelling van de lichamelijke ongeschiktheid van de statutaire ambtenaren van de overheidssector leggen regels op die verschillen naargelang van de sectoren: in sommige gevallen moet de werkgever binnen een welbepaalde termijn het advies vragen van een Dienst voor Medische Expertise (DME), terwijl die vraag in andere gevallen facultatief blijft. Bovendien worden de regels ter zake in de feiten niet steeds strikt nageleefd. Deze vaststellingen verklaren de grote verschillen die het Rekenhof heeft vastgesteld wat betreft de duur van de periode van ziekte of invaliditeit die voorafging aan de pensionering wegens lichamelijke ongeschiktheid. Die verschillen zijn er niet alleen tussen personeelsleden van verschillende openbare werkgevers, maar eveneens tussen personeelsleden van eenzelfde werkgever. Dit druist in tegen het principe van gelijke behandeling van de statutaire personeelsleden van de overheidssector.
Deze vaststelling moet ook worden bekeken vanuit de bijzondere context van de financiering van de overheidspensioenen. Doordat aan de openbare werkgever (inclusief de gemeenschappen en de gewesten) de mogelijkheid wordt gelaten de termijn te bepalen waarbinnen de verschijning voor de DME wordt gevraagd, kan die werkgever immers het ogenblik beïnvloeden vanaf wanneer het pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid ten laste valt van de federale Schatkist, alsook het bedrag van dat pensioen.
Het Rekenhof acht het noodzakelijk dat de openbare werkgevers worden herinnerd aan hun wettelijke of reglementaire verplichtingen op dat gebied. Bovendien moet er een harmonisering komen van de reglementeringen betreffende het verschijnen voor de DME.
De minister van Pensioenen heeft zich geëngageerd om zijn steun te verlenen aan elk initiatief om, binnen de werkgroepen van het gemeenschappelijk comité voor alle overheidsdiensten, een denkoefening op te starten met de verschillende openbare werkgevers over het gebrek aan reglementaire verduidelijkingen die kunnen worden toegepast inzake de termijnen om voor de DME te verschijnen.
Voorts zijn nog andere reglementaire aanpassingen wenselijk. Zo zou de huidige termijn van 30 dagen waarbinnen de DME zijn beslissing moet nemen, moeten worden verlengd, vermits het praktisch onmogelijk is die termijn na te leven. Het gelijktijdig meedelen van de beslissing van de DME aan de werkgever en aan het personeelslid zou verplicht moeten zijn. De administratieve statuten inzake de heraffectatie van de personeelsleden zouden moeten worden versoepeld wanneer die heraffectatie voortvloeit uit een beslissing van de DME. Momenteel, wanneer een dergelijke heraffectatie onmogelijk blijkt, kan de definitieve pensionering van het betrokken personeelslid slechts twaalf maanden later ingaan. Deze termijn zou kunnen worden ingekort.
Het Rekenhof heeft tot slot vastgesteld dat de procedures die de PDOS heeft ingevoerd, het mogelijk maken te vermijden dat er te veel tijd verstrijkt tussen het einde van de betaling van de bezoldiging door de werkgever en de storting van het eerste maandelijkse pensioen wegens ongeschiktheid.
Het Rekenhof controleert de openbare financiën van de federale Staat, de gemeenschappen, de gewesten en de provincies. Het draagt bij tot een beter overheidsbeheer door de parlementaire vergaderingen, de beheerders en de gecontroleerde diensten nuttige en betrouwbare informatie te bezorgen, die voortvloeit uit een tegensprekelijk onderzoek. Als collaterale instelling van het parlement werkt het Rekenhof onafhankelijk van de overheden die het controleert.
De pensioenbijdragen voor statutairen zullen volgend jaar zeker omhoog dienen te gaan.
Voor Pool 1 dient er normaal een verhoging te komen van 27,5% naar 32,5%, maar gezien Pool 1 nog een grote reserve heeft, gaat men die aanwenden om de bijdrage te milderen tot 30%.
Voor Pool 2 zou er normaal een verhoging dienen te komen van 34,5% naar 46%. Echter is dit voor verschillende besturen financieel niet haalbaar en daarom wordt de bijdrage waarschijnlijk opgetrokken tot slechts 37% en aanvaardt men het deficit.
In het ASZ van Aalst en Geraardsbergen zijn de sociale gesprekken afgesprongen.
De maandenlange discussie tussen vakbonden en de directie van het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis (ASZ) over benoemingen en pensioenen lijkt een hoogtepunt te hebben bereikt. Het ASZ wil geen personeel meer statutair benoemen. Op lange termijn zou dat immers de financiële doodsteek betekenen voor het ziekenhuis. De vakbonden eisen daarentegen wel vaste benoemingen.
Als tegemoetkoming kwam het ASZ met een miljoen euro over de brug. Daarmee wilde het via een groepsverzekering de pensioenkloof tussen vastbenoemden en contractuelen verkleinen. 'Maar dat nemen we niet', zegt Lydie Vanmeerhaeghe van de socialistische vakbond. 'We willen een volwaardig statuut voor alle personeelsleden. 170mensen zijn nog niet benoemd en dat moet dringend gebeuren. Specialisten hebben voor ons de boekhouding nagekeken, en dat is zeker financieel mogelijk.'
Vanmeerhaeghe vindt bovendien dat het aanvullend pensioenfonds een doekje voor het bloeden is. 'Het pensioenverschil tussen een benoemde en niet-benoemde kan oplopen tot ruim 400euro per maand, en dat aanvullend pensioenfonds kan die kloof niet dichten. Een tweede pensioenpijler zou kunnen voor jonge personeelsleden, maar niet voor personeelsleden met veel jaren dienst.'
Volgens Eddy Quasten is het statutair benoemen niet duurder dan de regeling die het ASZ voorstelt. 'En voor het personeel biedt een vast contract tenminste zekerheid. Het ASZ is een openbare instelling en we vinden statutaire benoemingen een recht.'
Tijdens een prikactie gisterennamiddag belemmerden actievoerders de toegang tot de parking. Dat werd niet in dank afgenomen door mensen die hun familieleden wilden bezoeken. Een aantal personeelsleden legde bovendien spontaan het werk neer, waardoor enkele ziekenhuisdiensten vierkant draaiden
Er is een doorbraak in het dossier van het aanvullend pensioen voor niet-vastbenoemd gemeentepersoneel.
In het beheerscomité van de sociale zekerheidsdienst van de gemeenten (RSZPPO) werd gisteren een akkoord bereikt. Het RSZPPO reageerde daarmee op de bom die de Limburgse gemeente Alken legde onder het pensioenstelsel van de vastbenoemde gemeenteambtenaren (DS 31 juli). Alken vond het niet langer kunnen dat de niet-vastbenoemde personeelsleden tot de helft minder pensioen krijgen dan vastbenoemde collega's die hetzelfde werk doen. Zestig procent van het gemeentepersoneel is niet-vastbenoemd. Om die discriminatie weg te werken besliste Alken de niet-vast benoemden voortaan vlak voor hun pensionering vast te benoemen. Daardoor kregen zij een pensioen dat even hoog is zonder dat dit de gemeente iets kostte.
Minister van Pensioenen Marie Arena (PS) en de RSZPPO bevestigden dat ze 'niets konden doen om dit te beletten'.Het beheerscomité besliste gisteren dat sparen in een aanvullend pensioenstelsel voor alle niet-vastbenoemden het enige alternatief is. De RSZPPO wil dit zo snel mogelijk opstarten en voor alle gemeenten coördineren. Wachten tot Arena klaar is met een wettelijke regeling, hoeft niet. Jan Gysen, de administrateur-generaal van de RSZPPO, zei onlangs aan De Standaard dat de verzekeringsmaatschappijen staan aan te schuiven bij de gemeenten om hun pensioenpolissen te verkopen. Hij vindt dat de RSZPPO best geplaatst is om een algemene en solidaire regeling uit te werken en de bijdragen te innen.
De privémaatschappijen kunnen een rol spelen bij het beleggen van het geld. Overigens zijn er nog andere kapers op de kust. De provincie Antwerpen wil zelf een pensioenfonds opstarten voor het eigen personeel maar ook voor het personeel van alle gemeenten uit de provincie (DS 25 juni). Limburg overweegt zoiets met verzekeringsmaatschappij Omob. Enkele Waalse openbare ziekenhuizen (Luik en Hoei) stelden al een aanvullend pensioen in voor niet-vastbenoemden. En het gemeentelijk havenbedrijf in Antwerpen deed jaren geleden al hetzelfde.Het voorstel kwam van de christelijke vakbond ACV-Openbare Diensten. Volgens Nico Poorters, de pensioenspecialist van die vakbond, stoelt het voorstel op de Wet Aanvullende Pensioenen voor de privésector.
Poorters stelt voor te starten met een bijdrage van 2 procent op de betaalde lonen.De werkgevers - de verenigingen van gemeenten van Vlaanderen, Wallonië en Brussel - reageerden niet negatief. Ook de collega's vakbonden niet, zegt Poorters. Ze vragen dat ook de politiek om niet-vastbenoemden te werven bekeken wordt.De RSZPPO gaat de formules nu verder onderzoeken en wil snel beslissen.
Oppositieraadslid Frans DeCock (OpenVLD) ijvert voor een gelijkschakeling van de pensioenen van het contractuele en statutaire gemeentepersoneel tegen 1januari 2009. Hij vindt dat hetzelfde werk dezelfde pensioensrechten moeten opleveren. 'Toch is de begrensde pensioensregeling van niet-vastbenoemden minder gunstig dan die van vastbenoemden. Hun pensioen wordt bepaald op basis van het loon van de jongste vijf jaar', zegt DeCock. Hij wil dat het gemeentebestuur de ongelijkheid wegwerkt door in het aanvullend pensioensfonds van de provincie Antwerpen te stappen. Dit fonds, dat ook open staat voor gemeenten, keert aan contractuelen een aanvullend pensioen uit. De totale kostprijs, maximaal 600.000euro, is voor de Open VLD'er geen probleem. 'De gemeente heeft de jongste jaren een overschot opgebouwd van om en bij de elf miljoen euro. Er zijn centen genoeg.' Het gemeentebestuur, bij monde van schepen van Personeelszaken Maurice VanHemelen (CD&V), wil het voorstel met de nodige aandacht bestuderen. 'We gaan het zeker niet zomaar van tafel vegen. We willen wel alles eerst goed bekijken voor we definitieve conclusies trekken. Het dossier gaat per slot van rekening om zo'n 140contractuele werknemers', zegt van Hemelen. Het voorstel staat maandag op de agenda van de gemeenteraad.
