Vastgoedportefeuilles pensioenfondsen stijgen met 1% in waarde

Het in vastgoed belegde eigen vermogen van Nederlandse pensioenfondsen, verzekeraars en vrij toetreedbare vastgoedfondsen is aan het eind van 2009 toegenomen naar 91 miljard euro, een stijging van ongeveer 1%. Dit blijkt uit onderzoek van Vastgoedmarkt.

De stijging betekent allerminst dat er sprake is van een breed herstel. Er waren in 2009 immers nog flinke afwaarderingen bij het niet-genoteerde en directe vastgoed. En dat gold met name voor kantoren, bedrijfsruimten en woningen en in mindere mate voor winkels. Dat het herstel een smalle basis heeft blijkt ook uit het feit dat slechts een beperkt aantal bedrijven in de ranglijst de waarde van de vastgoedportefeuille zag stijgen - 17 tegenover 43 dalers.

De groei van het in het vastgoed geïnvesteerde vermogen is vooral toe te schrijven aan de positieve ontwikkelingen bij twee grote pensioenfondsen. Zo zag het pensioenfonds Zorg en Welzijn de waarde van zijn vastgoedportefeuille groeien van 9.811 miljoen euro in 2008 naar 12.479 miljoen euro in 2009. Dat van het ABP groeide van 18.675 miljoen euro naar 20.546 miljoen euro. Beide fondsen breidden niet alleen uit doordat ze meer kochten dan verkochten, ze profiteerden ook flink van koersstijgingen.

Kleurcodes moeten duidelijkheid geven over pensioen

Het gebruik van kleurcodes moet meer duidelijkheid geven over de pensioenen van particulieren. Volgens Ruben Laros, junior business developer APG, Alwin Oerlemans, directeur Cliënt Solutions APG, en Henriëtte Prast, hoogleraar Persoonlijke Financiële Planning aan de Universiteit van Tilburg en lid WRR, kunnen eenvoudige rode, oranje of groene enveloppen ingezet worden.

Risicobeheer bij pensioenfondsen moet op andere leest geschoeid worden

De risicosystemen van pensioenfondsen moeten anders ingericht worden nu gebleken is dat de gangbare systemen niet goed functioneren. Zo heeft de vergrijzing geleid tot afname van het risicodraagvlak, terwijl de toegenomen levensverwachting tot grotere kosten heeft geleid van het aanvullend pensioen.

Daarenboven is gebleken dat de hoge eisen aan de mate van kapitaaldekking het systeem gevoeliger heeft gemaakt voor financiële schokken. Ook zijn de volatiliteit op de financiële markten en de samenhang tussen de verschillende beleggingscategorieën groter gebleken dan altijd werd aangenomen. Het risicoprofiel is kortom toegenomen. De oplossing wordt gezocht in het model Totaal Risicobeheer Pensioenfondsen (TRP). Kern hiervan is een continu proces van bepalen en expliciteren van doelstellingen, identificatie van problemen en kansen, de bepaling van adequate maatregelen om daarmee om te gaan, de inrichting en uitvoering ervan en de evaluatie en communicatie van de genomen beleidsbeslissingen, maatregelen en uitkomsten.

Dit TRP biedt fondsbesturen de mogelijkheid om de balans te vinden tussen kwalitatief en kwantitatief risicobeheer en om beleggings- en uitbestedingsbeslissingen structureel en systematisch vast te leggen.

De problemen rondom pensioenfondsen hebben tenminste één positief effect: het verhoogt de betrokkenheid van deelnemers.

Tot op de heden was de betrokkenheid van werknemers zeer laag. Pensioen werd gezien als vanzelfsprekendheid die geen aandacht vereiste. Het besef onder deelnemers groeit dat ze zelf deels verantwoordelijk zijn voor hun pensioenaanspraken, en de 70%-mythe wordt geleidelijk doorgeprikt.

De premies zijn tussen 2000 en 2008 gestegen van 11 miljard naar bijna 27 miljard euro. Tussen 1970 en 2008 is de gemiddelde levensverwachting met 3,8 jaar toegenomen, en in 2040 zal pakweg 25% van de Nederlanders ouder dan 65 jaar zijn. Jongeren verkeren in onzekerheid over hun pensioenopbouw. Krijgen ze later wel terug wat ze nu investeren, of subsidiëren ze vooral de huidige generatie ouderen? De trend is dat er een grotere individuele verantwoordelijkheid voor pensioen ontstaat.

Vanaf 1 januari 2011 gaat het Pensioenregister van start. Via de bijbehorende website kunnen burgers een overzicht raadplegen van hun pensioenaanspraken, oude regelingen en AOW. Tevens worden financiële tools aangeboden. De site zal de awareness omtrent pensioenen verder versterken.

Verzekerde mensen hebben lagere sterftekans

Mensen die aangesloten zijn bij een collectieve pensioenverzekering hebben een lagere sterftekans dan het landelijk gemiddelde. Dat blijkt uit cijfers van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek. Vooral verzekerde vrouwen hebben een lagere sterftekans.

Volgens statisticus Alex Hoen liggen de zaken echter genuanceerder dan de cijfers van het Centrum van Verzekeringsstatistiek laten zien. Hoen meent dat mensen met een collectieve pensioenverzekering doorgaans mensen zijn met een baan. Daardoor omvat het verzekerdenbestand relatief veel `gezonde mensen` en minder mensen die arbeidsongeschikt zijn. De cijfers moeten verder genuanceerd worden, omdat meer mannen dan vrouwen gebruik maken van een collectieve pensioenverzekering.

Daarnaast kennen veel verzekeringen zogenaamde `slapers`. Slapers zijn mensen die ergens een stuk pensioen hebben opgebouwd en dat hebben laten staan toen ze naar een andere werkgever gingen. Hierover heeft de slaper geen premie meer hoeven te betalen. Pas bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd gaat de verzekeraar tot uitkering over. Als dan blijkt dat de verzekerde overleden is, telt dit feit pas mee in de sterftecijfers.