Het pleidooi van denktank Itinera voor het principe van het deeltijds pensioen tussen 60 en 70 jaar is een lovenswaardig initiatief om de Belg langer aan het werk te houden. Die voorstellen en initiatieven zijn noodzakelijk, want door vervroegde uittrede uit de arbeidsmarkt, een gemiddelde loopbaan van amper 37 jaar en de langere leeftijdsverwachting, is de periode waarin bijdragen zijn betaald onvoldoende in evenwicht met het aantal jaren dat men van een pensioen kan genieten. Daardoor komt ons pensioenstelsel - mede door de vergrijzing - onder druk te staanDe focus inzake de betaalbaarheid van de pensioenen dient echter niet te liggen op de wettelijke pensioenleeftijd, maar wel op het verlengen van de arbeidsloopbaan en het verhogen van de werkgelegenheidsgraad (vooral in de categorie 55+).
De werkgelegenheidsgraad in de leeftijdsgroep 55-64 jaar is ontstellend laag. In België werkt amper 35,3 procent van de bevolking in die leeftijdscategorie. De Belgische 55-plussers zijn daarmee bij de minst beroepsactieve van gans Europa. Enkel Hongarije, Polen en Malta doen het nog minder goed. Het Europees gemiddelde ligt met 46 procent een pak hoger. IJsland staat aan de top met een werkzaamheidsgraad in de leeftijdsgroep 55-64 van 80 procent.
Daarnaast hebben de Belgen een gemiddelde beroepsloopbaan van amper 37 jaar. Om de betaalbaarheid van onze sociale zekerheid in het algemeen en de pensioenen in het bijzonder te verzekeren, moet dan ook dringend werk gemaakt worden van de 40-jarige loopbaan. Daarvoor is het van het grootste belang dat we in Vlaanderen alle arbeidsmarktinstrumenten in handen krijgen (o.a. met het oog op het beperken van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd).
Het verhogen van de werkzaamheidsgraad en het verlengen van de arbeidsloopbaan moeten dan ook de topprioriteiten zijn van het werkgelegenheidsbeleid in België en Vlaanderen. Daartoe is het van belang dat men het systeem van brugpensioen laat uitdoven. Dat kan door de opzegvergoedingen in het geval van herstructureringen netto uit te betalen (i.e. vrijgesteld van bedrijfsvoorheffing en sociale lasten) waardoor het voor het bedrijf haalbaar wordt en voor de werknemer op hetzelfde neerkomt. In dat geval is het systeem van brugpensioen overbodig.
Daarenboven moet ook dringend werk gemaakt worden van een rationalisering van de stelsels van loopbaanonderbreking en tijdskrediet. Alle stelsels die niet-werken aanmoedigen - uitgezonderd de thematische verloven - dienen in het licht van het verhogen van de werkzaamheidsgraad te worden afgeschaft. Op Vlaams niveau moet hetzelfde gebeuren met de aanmoedigingspremies. Dat zijn extra premies van de Vlaamse overheid voor personen die in het kader van tijdskrediet of loopbaanonderbreking reeds een uitkering ontvangen van de RVA.
Tot slot moet de Vlaamse Regering binnen de kortst mogelijke termijn de activering van werkzoekende 50-plussers versneld uitbreiden, minstens tot en met de leeftijd van 58 jaar. Momenteel worden werkzoekenden maar geactiveerd tot en met de leeftijd van 55 jaar. Zo blijft echter een grote groep van werkzoekenden ouder dan 55 jaar buiten schot. De 26.998 NWWZ ouder dan 55 jaar worden dus niet begeleid en komen eigenlijk bij de groep van 130.000 werkzoekenden die vrijgesteld zijn om naar werk te zoeken, terwijl onze arbeidsmarkt alle werkende handen broodnodig heeft.
Ivan Sabbe (volksvertegenwoordiger voor LDD)
