Duurzame, veilige en toereikende Europese pensioensystemen: een onmogelijke opdracht?

Ria Oomen-Ruijten

Miljoenen Europeanen leven van hun pensioen. Het vergrijzingproces in Europa zal dat aantal doen stijgen met nog meer miljoenen. Ondertussen hebben de EU-lidstaten elk hun eigen systeem met vastgelegde pensioenleeftijden met elk verschillende financieringsvormen. Hoe wordt dat allemaal betaald? Zullen we langer moeten werken? We spraken met twee parlementsleden over hun verschillende standpunten hierover.



De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de pensioenvoorzieningen. Het verslag van het Parlement en het Groenboek van de Commissie stellen de verantwoordelijk van de lidstaten of de rol van de sociale partners niet in vraag en ze suggereren niet dat er een enkel "ideaal" pensioensysteem bestaat voor alle lidstaten.



De parlementsleden sporen de lidstaten echter wel aan om "stabiele, betrouwbare en duurzame" pensioensystemen te onderhouden. Ze zijn van mening dat solidariteit tussen de generaties en nationale solidariteit de voornaamste principes zijn.





De pensioenleeftijd optrekken om het pensioensysteem gezonder te maken is één van de mogelijke oplossingen die voorgesteld worden. We vroegen twee parlementsleden om hun mening te geven. Ria Oomen-Ruijten (Europese Volkspartij) uit Nederland, waar de pensioenleeftijd zopas is opgetrokken gaat de discussie aan met Françoise Castex (S&D) afkomstig uit Frankrijk, waar de meerderheid van de bevolking tegen een hogere pensioenleeftijd is.



Oomen-Ruijten zegt dat het belangrijk is om over een verandering van de pensioenleeftijd met de bevolking te debatteren. "Het is van vitaal belang om dergelijke beslissingen te nemen in dialoog met de sociale partners", onderstreept ze.



Volgens Oomen-Ruijten moeten de lidstaten rekening houden met de demografische trends. "Als we pensioenen in de toekomst willen garanderen, is het noodzakelijk dat meer mensen langer deel uitmaken van de arbeidsmarkt. Veel lidstaten met een omslagstelsel hebben te kampen met verhoogde kosten, die zorgen voor een groeiende druk op de solidariteit en een zware last kunnen vormen voor de jongere generatie." Ze gaat verder: "We staan voor enorme demografische uitdagingen en we moeten nu handelen om problemen in de toekomst te vermijden .De lidstaten moeten mogelijkheden voor vervroegd uittreden aan banden leggen en een arbeidsmarkt creëren waar mensen op hogere leeftijd aan deel kunnen nemen, met name in onzekere banen."



Françoise Castex (S&D) gaat niet akkoord, "er wordt gezegd dat aangezien mensen nu steeds langer leven, we langer zouden moeten werken, omdat we anders geen evenwicht zouden hebben op de pensioenen. We weten echter niet hoe de levensverwachtingen - en dus de demografie - de komende 10 of 20 jaar zullen veranderen. In sommige sociale klassen bijvoorbeeld zijn er moeilijkheden om aan kwaliteitsvolle medische zorg te raken, dat is al een factor die kan zorgen voor dalende levensverwachtingen", legt ze uit.



Castex benadrukt dat de behoeften van de mensen het belangrijkste punt is waar op gelet moet worden. "De economie moet zich aanpassen aan de mensen en niet omgekeerd. Frankrijk zal nooit een Europees voorstel aanvaarden dat stelt dat we zoveel mogelijk moeten werken. Dat gaat in tegen ons Europees sociaal model." Ze vindt dat de tewerkgestelde mensen beschermd moeten worden en dat de pensioenen mensen moeten toelaten om ervan te genieten eens ze een bepaalde leeftijd bereikt hebben.



Dinsdagavond gingen de leden met elkaar in debat over het verslag. Op woensdag staat de stemming gepland.