De vakbonden en de werkgeversfederaties uit de chemiesector sloten woensdagavond een akkoord over een aanvullend pensioenplan. Vanaf 2011 gaat een deel van het loon, minimum 250 euro, naar deze 'tweede pensioenpijler'. Dat bedrag werd dit jaar nog in ecocheques uitgekeerd. Vanaf volgend jaar is dat niet meer het geval.
Ook opvallend: in tegenstelling tot de meeste andere sectoren en bedrijven kiest de scheikundige nijverheid voor de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP) om haar fonds te beheren.
Een bewuste keuze om meerdere redenen, zegt LBC-secretaris Koen De Kinder. De eerste is controle en inspraak in het beleid. 'Zowel de werkgevers als de werknemers zitten in de raad van bestuur van de RVP. Op die manier zien we duidelijk wat er met het geld gebeurt. Maar, toegegeven, dat is een voordeel dat ook andere verzekeraars aanbieden.'
Het grootste verschil met commerciële pensioenfondsen is volgens De Kinder het hoge rendement. 'De RVP heeft een rendement van 5,12 procent, terwijl dat bij privépartijen gemiddeld 4 tot 4,8 procent bedraagt. Dat weten we omdat we verschillende offertes naast elkaar hebben gelegd. Komt daar bij dat het rendement bij de RVP volledig terugkeert naar zijn enige investeerders - wij dus. Er zijn namelijk geen vreemde aandeelhouders die aan de winst knabbelen.'
Een laatste, iets minder belangrijke reden zijn de duidelijke afspraken rond ethisch beleggen. De Kinder: 'We hebben de garantie dat de RVP niet belegt in zaken die milieu-onvriendelijk zijn of die bijvoorbeeld met wapenhandel te maken hebben.'
De vakbonden, die zo'n 100.000 werknemers vertegenwoordigen, zijn tevreden over het akkoord, al hebben de onderhandelingen maanden aangesleept.
'Vooral de werkgeversfederatie stond op de rem', verklaart De Kinder. 'Maar beetje bij beetje is die bijgedraaid. De Belgische kaderleden zagen het idee wel zitten. Maar het waren vooral de Amerikaanse eigenaars van in België gevestigde chemiebedrijven die moeilijk deden. Als het van hen afhangt, mogen vakbonden zich niet moeien in dergelijke discussies.'
Maar het akkoord is er nu, en dat is best een goede zaak volgens Ilse Galliaert van de socialistische bediendenbond BBTK. 'Er zijn nog heel wat chemiebedrijven die geen aanvullend pensioenplan hebben, en dan veelal kleine ondernemingen. Met wat nu op tafel ligt, vangen we alle werknemers op die nog niet begonnen zijn met het opbouwen van een tweede pensioenpijler, ook de arbeiders', zo kadert ze het akkoord. 'Door op het niveau van de sector te werken, kan je meer uit de brand slepen dan wanneer je apart, bedrijf per bedrijf, zo'n pensioenplan afsluit. Op die manier verzekeren we op zijn minst 30.000 werknemers in de chemie van een mooi bedrag op hun oude dag.'
De komende dagen zitten vakbonden, werkgevers en de RVP samen om de plannen verder uit te werken en de details te bespreken. Philip Neyt, voorzitter van de Belgische Vereniging van Pensioeninstellingen, begrijpt de beslissing van de chemiesector. 'De RVP, die na de bewakingssector nu een tweede sector inlijft, is een ideaal forum als je als investeerder transparantie waardeert en van nabij betrokken wil blijven bij je fonds. Op zeer lange termijn is het ook een voordelige formule, net omdat de winst volledig terugvloeit naar het kapitaal.'
Toch heeft Neyt enkele bedenkingen. 'De RVP doet alleen aan pensioensparen. Bij vele commerciële instellingen maakt pensioensparen deel uit van een globaal pakket, waar ondere andere ook nog een hospitalisatie- of invaliditeitsverzekering zit. Dat heeft, zeker wat kleine ondernemingen betreft die verzekeringen moeten afsluiten, heel wat financiële schaalvoordelen.'
'Voor commerciële instellingen is het financieel weinig aantrekkelijk om alleen aan pensioensparen te doen', zegt Neyt. 'Daarom dat sommigen moeite hebben met de RVP, die nochtans niet actief jaagt op de markt.'
