Ouder worden was een droom voor de mensen in het begin van de vorige eeuw. Nu worden we ouder, veel ouder. We kregen dertig jaar toegevoegde tijd, ruim dertig procent van de bevolking is nu ouder dan zestig jaar. Ouder worden is verworden tot een probleem, voor het individu en voor de samenleving. Hoe gaan we om met onszelf, met de vrije tijd, met de partner en de omgeving, hoe kunnen we kwalitatief goed ouder worden, zal de gemeenschap kunnen zorgen voor ons pensioen, voor de medische begeleiding, voor de zorgen in het algemeen die met de toenemende leeftijd steeds intenser worden?
Op pensioen gaan is een grens overschrijden waarna we ons moeten heroriënteren in een nieuwe leefwereld.
Het individu en de maatschappij zijn niet voorbereid op deze snelle gunstige evolutie.
De maatschappij waarin we leven is gestuurd door een ongekende prestatiedrang, gekleurd door een ongelimiteerd streven naar geluk en genot. Tijdens het actieve leven wordt weinig aandacht besteed aan innerlijke tijd, reflectie, aan de onvermijdelijke realiteit van de levenscyclus die naar het einde toe zal gepaard gaan met toenemende afhankelijkheid en allerhande kwalen. Na het overschrijden van de grens worden we vrij plots geconfronteerd met onszelf, met de partner (50% van de zestig plussers zijn nog gehuwd), met de vereenzaming die grotendeels veroorzaakt wordt door de scheiding van de generaties en de fragmentatie binnen de gemeenschap.
Er is een gebrek ontstaan aan samenhang van de drie generaties. Kinderen, ouders en grootouders leven in toenemende mate gescheiden. Normen en waarden die vroeger vooral door grootouders werden overgedragen zijn vaag geworden.
Er is nood aan een continuüm tussen de leeftijden. Grootouders bieden een stabiliteit, houvast voor de kinderen van ouders die beiden actief aan het productieproces deelnemen. Ze bieden een hulpvaardige beschikbaarheid waarbij ze zichzelf zinvol voelen en affectie en dankbaarheid ervaren. Het contact met kinderen en kleinkinderen is van vitaal belang voor de levenskwaliteit van de ouder wordenden en voor de overdracht van de traditionele waarden. Jongeren zijn niet meer bereid om te leven met gebod en verbod, zij willen zelf de inhoud van hun leven bepalen. Het is voor hen bepalend hoe hun voorbeelden (ouders en grootouders) leven, niet wat ze hen opleggen.
Het is al te eenvoudig om de verantwoordelijkheid voor de problemen die zich bij ouderen voordoen af te wimpelen op de anderen, op de politieke leiders. Wij zullen zelf de oplossingen moeten bieden door de ideaalbeelden te wijzigen van steeds meer hebben naar meer zijn. Wij zullen zelf de samenlevingsvormen die nu gekenmerkt worden door fragmentatie, moeten ombuigen naar meer coherentie. De gevolgen van de verbrokkelde samenleving zijn bekend, angst, agressie, individualisme. Eigen genot eerst. Coherentie kan maar opnieuw geactiveerd worden vanuit stabiele kerngezinnen binnen een continuüm van de generaties. Dit model biedt de mogelijkheid om kleine kinderen minder en minder te moeten toevertrouwen aan opvangmoeders, om de opvoeding niet af te schuiven op het onderwijzend personeel, om de zorg voor de ouderen niet alleen te laten dragen door de maatschappij.
Het leven van de ouder wordenden wordt dan zinvol.
De dertig jaar toegevoegde tijd biedt de ouder wordenden ook de mogelijkheid om intens en intiem met de partner samen te leven. Er is nu tijd, veel tijd, de prestatiedruk is weggevallen, de medische wetenschap biedt hen nu ook meer en meer mogelijkheden om in aanvaardbare fysieke conditie ouder te worden. Vele zorgen, familiale en andere zijn dan weggevallen.
Er is tijd voor echte levenskwaliteit!
Gelukkig vindt er kentering plaats in deze richting. Ouder worden hoeft geen aftakeling meer te zijn, echt en intens genieten is mogelijk.
Gelukkig zijn wordt dan misschien voor velen pas echt mogelijk.
