De principebeslissing is gevallen in Parijs: de Fransen zullen langer moeten werken dan hun 60ste voor ze met pensioen kunnen gaan. De regering-Sarkozy is ervan overtuigd dat de beslissing onvermijdelijk is: 'Aangezien jullie langer leven, is het logisch dat jullie professionele loopbaan ook langer wordt', luidt de redenering. De economische en financiële crisis laat geen keuze meer.
Bovendien wil Sarkozy zichzelf in het licht van de verkiezingen in 2012 profileren als dé hervormer van de verstarde Franse samenleving, zoals hij tijdens de verkiezingscampagne in 2007 beloofde. Een verklaring voor de nederlaag van zijn UMP-partij bij de regionale verkiezingen in maart was dat er van de aangekondigde veranderingen nog niet veel in huis was gekomen. De president besloot daaruit dat hij absoluut nog dit jaar werk moest maken van de hervorming van de pensioenen, om kans te maken op een herverkiezing.
Maar Sarkozy is als de dood voor sociale onrust en gaat daarom heel omzichtig te werk. Wordt de pensioenleeftijd opgetrokken naar 62 jaar? Of 63? Of 65? Eerst komt er uitgebreid overleg met de sociale partners, half juni wordt de knoop doorgehakt in wat al 'de moeder van alle hervormingen' wordt genoemd.
En om protesten zoveel mogelijk te ontzenuwen, besliste de president een andere verkiezingsbelofte uit 2007 (voorlopig) te laten vallen: dat geen Fransman meer dan 50 % van zijn inkomsten aan belastingen zou moeten afdragen. 'De rijken zullen ook betalen', vatte het weekblad Le Point het manoeuvre van Sarkozy samen.
Sarkozy moet ook rekening houden met de PS, die officieel blijft vasthouden aan de pensioenleeftijd van 60 jaar. Martine Aubry, de eerste secretaris van de PS, is vergeten dat ze in januari daarover nog verklaarde dat 'men zeker richting 61 of 62 jaar moet gaan'.
De socialisten werpen zich ook op als de behoeders van de erfenis van wijlen de socialistische president François Mitterrand, die in 1982 de wettelijke pensioenleeftijd verlaagde van 65 naar 60 jaar. Woensdag liet Sarkozy zich ontvallen dat 'mijn werk vandaag veel makkelijker zou zijn als Mitterrand de pensioenleeftijd niet teruggebracht had.' Die kritiek sprak hij uit op een besloten zitting van de UMP, maar via een openstaande gsm lekte het zinnetje uit. Kritiek uiten op een overleden voorganger blijft een gevoelige zaak in Frankrijk.
De staking die de belangrijkste vakbonden gisteren organiseerden, werd dan ook gezien als een belangrijke test voor zowel de regering als de 'protestbeweging'. Uit een peiling van de krant Le Parisien blijkt dat 62 % van de Fransen bereid is om te betogen voor het behoud van pensioen op 60 jaar.
'Zwakke mobilisatie'
De zes vakbonden hadden vooraf gezegd dat ze beter wilden doen dan bij de betoging op 23 maart, toen volgens de politie 380.000 en volgens de bonden 800.000 mensen op straat kwamen; ze mikten op 1 miljoen betogers. Gisterenavond begon het gevecht om de cijfers: de bonden zeiden dat ze hun doelstellingen gehaald hadden, de regering hield het op 400.000 betogers. En uit cijfers van de verschillende overheidsdiensten bleek dat de stakingscijfers iets onder die van 23 maart lagen. Volgens Luc Chatel, de woordvoerder van de Franse regering, toont 'de zwakke mobilisatie' aan dat Sarkozy op het juiste spoor zit met zijn hervorming. De bonden spreken van een eerste verwittiging.
