De dekkingsgraden van pensioenfondsen over de maand mei, die de verhouding tussen hun bezittingen en verplichtingen weergeven, zijn nog niet bekend. Wel schommelen deze flink sinds begin mei. „Ik schat dat de dekkingsgraden in de eerste week van mei met zo’n 5 procentpunt zijn gedaald”, zegt investeringsdeskundige Sander Gerritsen van Towers Watson.
Volgens hem zijn pensioenfondsen begin mei van verschillende kanten geraakt. „De meeste fondsen zitten qua staatsobligaties voor 30 tot 40% in Griekenland, Spanje en Italië.” Zo heeft ABP voor €2,3 miljard Griekse obligaties. Schuldpapier uit mediterrane landen is fors in waarde gedaald, uit angst dat rente en aflossing op termijn onbetaalbaar blijken.
Patrick van der Wansem, obligatiedeskundige bij Capitad, denkt dat de risico’s allesbehalve zijn geweken. „Stel dat Griekenland ondanks alle bezuinigingen niet genoeg geld vrij kan spelen om schuldeisers terug te betalen, dan is het mogelijk dat het land besluit tot een ’herstructurering’. De fondsen kunnen dan deels naar hun geld fluiten of krijgen dit op een later moment.”
Van der Wansem vreest daarnaast indirecte effecten. „Als een fonds heeft belegd in banken die zwaar in Grieks staatspapier zitten, betekent dat een extra financiële tegenvaller. Herstructurering is niet ondenkbaar, aangezien Brazilië en Argentinië deze maatregel ook namen toen zij in de jaren 90 in crisis zaten.”
Behalve staatsobligaties levert de aandelenportefeuille de pensioenfondsen ook kopzorgen op. Als gevolg van de onrust hebben beurzen klappen opgelopen. „Op langere termijn zit hier een probleem voor de fondsen. De komende bezuinigingen zetten de economische groei onder druk. Dus ook de winstverwachting van bedrijven. Aandelen zullen niet meer zo hard stijgen.”
Maar het grootste pijnpunt zit volgens de pensioendeskundigen aan de verplichtingenkant. De Nederlandse marktrente (zie graphic) staat nu een stuk lager dan een half jaar geleden. De fondsen zien hun contant gemaakte verplichtingen (hoe lager de rente, hoe meer nu opzij moet worden gelegd) direct stijgen, wat de dekkingsgraad drukt.