Ouderen zijn helemaal nuttig voor de goede werking van de maatschappij.
Hoe kunnen we, nu deze vaststelling eenmaal gemaakt is, de rol van ouderen opwaarderen? Hoe kunnen we een actief, creatief en solidair pensioen creëren?
Vragen
1. Profielen – Diversiteit bij ouderen
• Hoe kan de overheid tussenkomen om de opwaardering van de rol van de oudere te bevorderen?
• Hoe kunnen we de werkgevers van zowel de privé- als de overheidssector ervan overtuigen dat de werknemers na hun pensionering nog nuttig zouden kunnen zijn voor hun onderneming omwille van hun verworven ervaring en om enkele vergoede diensten te leveren?
2. Het welzijn van onze senioren
Het risico op armoede onder gepensioneerden is hoog in vergelijking met andere groepen in onze samenleving (Jaarverslag Studiecommissie voor de Vergrijzing). Bovendien kalft de relatieve welvaart na pensionering geleidelijk verder af.
De personen van 55 tot 75 jaar hebben tegelijk het hoogste niveau van consumptie-uitgaven per inwoner. De personen ouder dan 65 jaar beschikken volgens de schattingen over een aanzienlijk deel van de financiële inkomsten.
Het gaat hier echter over gemiddeldes (wat de uitgaven betreft) of over globale gegevens (wat betreft sparen en inkomsten), die geen duidelijk beeld geven van de verdeling tussen de generaties en binnen de oudste generaties.
• Hoe kunnen we een intragenerationele solidariteit – tussen de ouderen zelf – en een intergenerationele solidariteit – tussen ouderen en jongeren – garanderen, in de beide richtingen?
• Moet of mag het dat de bijdrage aan de financiering van de vergrijzing bepaald wordt naargelang de financiële middelen?
- algemeen: via een algemene sociale bijdrage op alle inkomens?
- specifiek: via een herziening van het belastingkrediet voor pensioenen?
Of via een meer doorgedreven solidariteitsbijdrage naargelang de hoogte van het pensioen?
3. Gezondheid van de ouderen
• Hoe voeren we een ambitieus preventiebeleid inzake leeftijdsgebonden gezondheidsrisico’s?
• Zou een betere coördinatie van het gezondheidsbeleid tussen de federale overheid en de deelstaten geen betere behandeling toelaten van de gezondheidsproblemen en problemen inzake zelfredzaamheidsverlies van ouderen in het gehele land?
• Hoe kunnen we het probleem opvangen van de buitensporige kosten voor de zwaar zieke, oudere patiënt of patiënt die zijn zelfredzaamheid verliest voor de dienstverlening die niet of onvoldoende terugbetaald wordt door onze sociale zekerheid? Is een federale zorgverzekering nog mogelijk om dit te doen?
• Hoe kunnen we de hulpmiddelen versterken die het mogelijk maken om de zorgbehoevendheid beter aan te pakken?
• Beschikken de deelstaten over middelen in hun gezondheidsbeleid ten gunste van de ouderen, die ambitieus opgevat zijn?
Indien niet, welke prioriteiten moeten er dan afgelijnd worden binnen het geheel van maatregelen en actielijnen die voorgesteld zijn door zowel de Vlaamse Gemeenschap als door het Waals Gewest?
• De openbare besturen en diensten niet meegerekend, welke rol is er geschikt om weg te leggen voor de andere actoren van het gezondheidssysteem zoals de mutualiteiten bij de behandeling van de gezondheidsproblemen van de ouderen.
4. Maatschappelijke participatie
• Hoe kunnen we de drempels voor ouderen inzake maatschappelijke participatie, verlagen?
• Hoe kunnen we erop toezien dat de woonkosten voor ouderen betaalbaar gehouden worden, en dan in het bijzonder voor hurende ouderen? Meer sociale woningen? Meer aangepaste sociale woningen? Een sociaal huurstelsel?
• Hoe huisvesting meer afstemmen op bevolkingsveroudering?
- systeem van omgekeerde hypotheek?
- aansporing tot bijtijdse verhuis naar kleinere woning (Denemarken)?
- woonzorgvormen met mix van jong en oud?
- meergeneratiehuizen (Duitsland)?
- serviceflats (Vlaanderen)?
Dit was de laatse aflevering in de reeks : Het Groen Boek - essentiële vragen
groenboek integrale versie