Eind vorig jaar waren 642.000 arbeiders opgenomen in een sectoraal pensioenplan. Dat is ruim de helft van de 1.236.000 arbeiders in dit land. Tegen eind dit jaar wordt verwacht dat ongeveer twee op de drie arbeiders daarvan genieten.
Die forse toename tegenover de 21 procent die in 2003 werd opgetekend, is toe te schrijven aan de stimulans die uitgaat van de Wet op het Aanvullend Pensioen (WAP), die in werking trad op 1 januari 2004.
Een bijkomend pensioenplan boven op het wettelijke pensioen, de zogenaamde tweede pijler, was lang vooral weggelegd voor bedienden. Dat gebeurde bijna steeds op bedrijfsniveau. Voor arbeiders was dat de uitzondering.
Inmiddels is 62 procent van alle werknemers (exclusief zelfstandigen en statutaire ambtenaren) opgenomen in een bedrijfs- of een sectoraal pensioenplan. In bedrijven met meer dan 100 werknemers is dat 82 procent, bij de bedrijven met 50 tot 100 werknemers 77 procent, en in de kleinere bedrijven 56 procent. Vooral bij de kleinere bedrijven zijn er veel met een plan gestart sinds 2004. Die 62 procent zou tegen eind dit jaar moeten oplopen tot 76 procent, rekening houdend met de sectorale plannen die in voorbereiding zijn.
Op het Pension & Health Forum dat AG Employee Benefits donderdag hield, waren vertegenwoordigers van werkgevers, werknemers en verzekeringsmakelaars eensgezind. Ze vinden dat de sectorale plannen de democratisering of wijdere verspreiding van de tweede pijler al een goede duw in de rug hebben gegeven.
Zwaktes
De praktijkervaringen van de voorbije jaren legden echter ook zwaktes bloot. De sectorale plannen zijn voorlopig weinig ambitieus. Eind 2008 werd gemiddeld slechts 1,14 procent van het brutoloon van de werknemer in het plan gestopt. Om een bedrag op te bouwen dat de gepensioneerde echt voelt in zijn portemonnee is een grotere inspanning nodig. Hoe groot, daar is geen consensus over. De wensen die donderdag geuit werden, liepen uiteen van 3,5 procent (voedingssectorfederatie Fevia) over 5 procent (Algemene Centrale van het ABVV) tot 6 à 8 procent (AG). Nu de marges in loononderhandelingen erg krap zijn, zal dat voer zijn voor lang bakkeleien.
Voorts blijkt het voor kleinere sectoren een hele kluif om een sectorplan uit te werken. Multisectorplannen, of de mogelijkheid het karretje aan te haken bij een grotere sector, zouden kleinere sectoren over de drempel kunnen helpen.
Daarnaast moet nog een en ander uitgeklaard worden over hoe opgebouwde rechten worden overgedragen wanneer iemand van sector wisselt of - zo lang er geen eenheidsstatuut is - van een arbeiders- naar een bediendestatuut overschakelt.
Op maat gesneden
Nogal wat bedrijven werken met verschillende paritaire comités. Een op maat gesneden pensioenplan op bedrijfsniveau kan dan minder complex uitvallen dan verplicht verschillende sectorplannen te moeten volgen. Vandaar het pleidooi om bij het afsluiten van sectorakkoorden de mogelijkheid open te laten dat bedrijven hun eigen plan organiseren, op voorwaarde dat de dekking ervan minstens zo goed is als die van het sectorplan. Eind 2009 waren er 31 sectorplannen. 12 daarvan zijn verplicht en 19 bieden de mogelijkheid een (beter) bedrijfsplan te behouden of in te voeren.
Ook de hospitalisatieplannen ontwikkelen zich. 61 procent van de werknemers heeft nu een hospitalisatieverzekering via het werk (bedrijf of sector), tegen 43 procent in 2003. Er zijn 14 sectorplannen afgesloten, waarvan vooral die voor de transport- en de bouwsector grote groepen werknemers (vooral arbeiders) aanbelangen. Eind 2009 waren 95.000 arbeiders bij een sectoraal hospitalisatieplan aangesloten. Tegen eind dit jaar zou 22 procent van de arbeiders een hospitalisatieverzekering hebben, tegenover 1 procent in 2003.
Lijst paritaire comités
In het Belgisch Staatsblad van 30 maart 2010 publiceerde de federale overheidsdienst Werkgelegenheid, arbeid en sociaal overleg een lijst van de paritaire comités zoals bijgewerkt op datum van 19 februari 2010. De lijst geeft de benaming en het administratief nummer weer van alle bij koninklijk besluit opgerichte paritaire comités en subcomités.
Lijst Paritaire comités