Werknemers moeten looneisen inruilen voor aanvullende pensioenen", stelde voormalig minister van Werk Frank Vandenbroucke (sp.a) voor in De Morgen. De werkgeversorganisaties zijn enthousiast en vinden dat het voorstel op tafel moet komen bij interprofessioneel overleg, "als zinvolle aanzet tot een debat", stelt Unizo. De werknemersorganisaties zijn wat minder opgetogen. "Het dreigt een complexe en dure operatie te worden", klinkt het bij het ACV. Michel Daerden (PS) heeft al laten weten Vandenbrouckes voorstellen aandachtig gelezen te hebben. "Uit alle huidige voorstellen zal er uiteindelijk een politieke consensus moeten groeien.
Dat wordt werk voor de Nationale Pensioenconferentie", zegt zijn woordvoerder.
In een tekst voor het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck lanceerde Vandenbroucke vorige week zijn idee. "Als men met aanvullende pensioenen de vervangingsratio"s (percentage van overeenstemming tussen beroepsinkomen en pensioen, SC) wil verbeteren, dan zal men dus gedurende een zekere periode de ruimte voor loonsverhogingen moeten inruilen voor bijdragen in aanvullende pensioenregelingen." Gisteren vatte hij dat nog eens bondig samen voor deze krant: "Werknemers moeten looneisen inruilen voor een aanvullend pensioen."
Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) reageert alvast positief op het voorstel, zo laat voorzitter Pieter Timmermans weten. "Als VBO zeggen wij dat al jaren. Er is geen speld tussen de analyse van Vandenbroucke te krijgen. De overweging is: kiest een werknemer voor een cashverhoging nu of voor een uitgesteld loon later. Een werkgever wil een euro geen twee keer uitgeven. De twee samen, dat is niet haalbaar met onze huidige loonhandicap. Kies: of cash nu of loon later. Eerst loonopslag eisen en dan nog eens pleiten voor een uitbouw van de tweede pensioenpijler, dat kan niet."
Weinig marge
Het Vlaams Netwerk van Ondernemingen (VOKA) gaf eerder dit jaar al de aanzet in een studie naar pensioenen. "Nu heeft maar 56 procent van de werknemers een "tweede pijler" (aanvullend pensioen, SC)", zo werd vastgesteld. "Voka wil dat tijdens de volgende onderhandelingen over een interprofessioneel akkoord een deel van de marge binnen de loonnorm niet naar verhoging gaat maar naar de opbouw van het aanvullend pensioen." De marge op de loonnorm is de voorziene plaats voor eventuele loonsverhogingen.
Ook Unizo is het idee niet ongenegen. Directeur van de studiedienst Johan Bortier laat zich eerder voorzichtig uit. "In principe is dit een goed, toekomstgericht idee. Maar momenteel is er bijzonder weinig marge op de loonnorm om dit voorstel te realiseren, het zal erg moeilijk zijn om dit alleen te reserveren voor het aanvullend pensioen. Maar Vandenbrouckes idee is een zinvolle aanzet voor een verder debat."
Pieter Timmermans (VBO) hoopt dat debat aan de onderhandelingstafel met de andere sociale partners te voeren. "Op interprofessioneel niveau moet gepraat worden over de invulling van dit idee, hoe de afruil concreet in zijn werk gaat", zegt hij. Waarna een duidelijke oproep volgt. "Dit debat kan beter vandaag dan morgen gevoerd worden. In andere landen is bijvoorbeeld iets als het optrekken van de pensioenleeftijd bespreekbaar, terwijl hier wordt gezegd dat het toch een vijftal jaar kan wachten. Nee, de eindeloopbaanproblematiek moet een prominente plaats krijgen in het interprofessioneel overleg."
Voor het ACV wijst Greet Vandendriessche erop dat de keuze tussen loonsverhoging en aanvullend pensioen al gemaakt wordt. "Iedere sector, bijvoorbeeld metaal of transport, kan zelf bepalen om de prioriteit te leggen bij het aanvullend pensioen of bij een loonsverhoging. De verschillende sectoren gelijktrekken zal een ingewikkelde operatie worden, waar sommige sectoren meer inspanningen moeten leveren dan andere."
Ze wijst nog op de nodige praktische bezwaren. "Louter een afruil tussen loonsverhoging en aanvullend pensioen lijkt me moeilijk realiseerbaar. De kost zou wel eens kunnen stijgen voor zowel werknemers als werkgevers. Ook mag niet vergeten worden dat de overheid met de uitbouw van die tweede pensioenpijler voor contractuele ambtenaren nog heel wat werk heeft." Wat Vandendriessche tot haar conclusie brengt. "Het dreigt een complexe en dure operatie te worden voor sommige sectoren."
De afruil loonsverhoging-aanvullend pensioen wordt weinig enthousiast onthaald door Jan Vercamst van de vakbond ACLVB. "Geen goed idee", zegt hij. "Wel lijkt het me opportuun om vanuit het interprofessioneel overleg een kader te schetsen voor de uitbouw van de tweede pensioenpijler. Die moet op ondernemingsniveau gerealiseerd worden door groepsverzekeringen." Het ABVV onthoudt zich van commentaar "om onderhandelingen met de sociale partners niet te bemoeilijken."
