De nachtdienst gaat bij steeds meer bedrijven op de schop. Door de vergrijzing hebben productiebedrijven die met ploegendiensten werken vaak moeite om geschikt personeel te vinden voor de nachtdienst.
De problemen zijn bijvoorbeeld al voelbaar bij chemische fabrieken en drukkerijen, met name in delen van het land waar veel jongeren wegtrekken. In de meeste cao's zijn werknemers van boven de 55 jaar vrijgesteld van nachtwerk. ,,Het kan niet meer allemaal op de schouders van de jongeren terecht komen'', zegt TNO-onderzoeker Michiel de Looze.
Ook FNV Bondgenoten ziet het probleem groeien. ,,Een enkele werknemer die niet meer in de nacht kan werken is wel op te vangen, maar de helft wordt een probleem'', zegt arbeidstijdenspecialist Sam Groen.
Slaapproblemen
Mensen die in fabrieken jarenlang in nachtploegen hebben gewerkt, krijgen vaak na een jaar of twintig last van klachten. Ze ontwikkelen slaapproblemen, hebben moeite met hun spijsvertering, krijgen hart- en vaatziekten of hebben last van stress. Bij vrouwen bestaat mogelijk zelfs een relatie tussen jarenlang 's nachts werken en borstkanker.
Veel bedrijven onderzoeken daarom hoe ze het aanbod van gemiddeld steeds oudere werknemers en het werk beter op elkaar kunnen afstemmen, zegt Groen. ,,Dan zie je wel eens dat er meer nachtdiensten zijn dan nodig. Veel productiebedrijven werken in ploegendiensten, waarbij 's nachts de mogelijkheden voor onder meer overleg en technische ondersteuning veel minder zijn. Voorheen nam men dat voor lief, nu zoekt men naar mogelijkheden om de bezetting omlaag te brengen.''
Roosters
Regelmatig blijkt het mogelijk om allerlei klussen, zoals schoonmaak, controles en klein onderhoud, naar de dag te verplaatsen. Daarnaast wordt het gemeengoed om de roosters zo aan te passen dat mensen niet meer vaker dan twee of drie nachten achter elkaar hoeven te werken. Bijkomend voordeel: bedrijven kunnen veel geld besparen door minder mensen in de nacht te laten werken. De nachtdienst helemaal afschaffen is vaak geen optie, omdat in de meeste fabrieken een klein deel van het werk altijd 's nachts zal moeten gebeuren