Aangaande de betaalbaarheid van de pensioenen moet weinig heil verwacht worden van het Zilverfonds. Het voormalige paradepaardje van ex-minister van Begroting Johan Vande Lanotte (sp.a) sterft een stille dood. 'Het is niet meer opportuun om het fonds nog te spijzen', zegt huidig minister van Begroting Guy Vanhengel (Open Vld).
Het Zilverfonds werd in 2001 opgericht om vanaf 2010 de stijgende kosten van de vergrijzing te helpen betalen. Het zou gespijsd worden met begrotingsoverschotten. Maar gezien de budgettaire toestand van de laatste jaren ontbrak het het fonds aan nieuwe inkomsten. Ook de komende jaren moet het niet op extra geld rekenen.
Het fonds bevatte eind vorig jaar bijna 17 miljard euro. Op de vastgestelde vervaldagen zal het ruim 21 miljard waard zijn. Al kan dat geld pas aangewend worden als de staatsschuld minder dan 60 procent van het bbp bedraagt. Nu de staatsschuld de pan uitswingt, lijkt dat niet voor meteen te zijn. Er rijzen dan ook steeds meer vragen bij het nut van het eens zo bejubelde idee.
Volgens Vanhengel was het Zilverfonds vooral een marketingstunt. "Het is in het leven geroepen om de mensen gerust te stellen. Met het huidige begrotingstekort is het echter onverantwoord om er nog meer geld in te stoppen." Dat zou volgens Vanhengel gelijk staan aan een subsidie aan de banken. Het fonds bestaat immers voornamelijk uitt schatkistcertificaten, uitgegeven met geleend geld. "De renteopbrengst van het fonds is kleiner dan de intrest die we betalen voor de leningen." Het Rekenhof uitte eerder al kritiek op die werkwijze.
Volgens begrotingsspecialist Hendrik Bogaert (CD&V) gaat het om virtueel geld en moet het fonds dringend uitgezuiverd worden. "Alle budgettaire operaties die eraan verbonden zijn, moeten teruggedraaid worden. Dan zal blijken dat er bitter weinig in zit." Bogaert vindt dat men het beter kan opdoeken en vervangen door een nieuw systeem met meer structurele financiering.
Ook Luk Van Biesen, cijferman van Open Vld, geeft toe dat het einde van het Zilverfonds in zicht lijkt. Hij blijft wel het basisidee verdedigen. Van Biesen herinnert eraan dat er destijds in het parlement een brede meerderheid was voor de oprichting. Het fonds kan volgens Van Biesen ten vroegste vanaf 2015 op inkomsten rekenen.
Vanhengel twijfelt echter ook op lange termijn aan het nut van het Zilverfonds. "Men kan er nooit genoeg geld instoppen om de pensioenen te betalen. De pensioenen van vandaag worden betaald door de werkende mensen, niet door wat er decennia eerder in een fonds is gestopt. We moeten de staatsschuld afbouwen en meer mensen aan het werk krijgen."
Vande Lanotte ziet met lede ogen aan hoe zijn fonds de nek wordt omgedraaid. De senator begrijpt dat het begrotingstekort een nieuwe fundamentele bijdrage onmogelijk maakt, maar verwijt de regering wel de kop in het zand te steken als het erop aankomt de pensioenen te garanderen.
Minister van Pensioenen Michel Daerden (PS) liet gisteren weten dat hij nieuwe manieren wil vinden om de pensioenen te waarborgen. "Ook de financiering van het Zilverfonds moet herbekeken worden." Over een timing liet hij zich niet uit. "Het is nu aan de Nationale Pensioenconferentie om voorstellen te doen." (TM)
Guy Vanhengel: 'Met het huidige begrotingstekort is het onverantwoord om er nog meer geld in te stoppen'.