Pensioenfondsen moeten hun ambities neerwaarts bijstellen en/of hun risicobenadering aanpassen, door meer voorwaardelijke elementen toe te voegen, om het huidige pensioenstelsel betaalbaar te houden, oordeelt de Commissie Goudswaard.
Het orgaan, onder leiding van professor Kees Goudswaard, onderzocht de gevolgen van zowel de financiële crisis als de vergrijzing. Dat gebeurde op verzoek van minister Piet Hein Donner van Sociale Zaken.
Tijdens haar onderzoek bekeek de commissie vooral de mogelijke financiële gevolgen van een stijgende levensverwachting, de toegenomen volatiliteit van de rendementen, teruglopende premie-inkomsten én de afgenomen bereidheid van bedrijven om tekorten bij hun pensioenfonds aan te vullen.
Het Centraal Planbureau (CPB) had al vastgesteld dat pensioenpremies de komende vijftien jaar zouden moeten stijgen van 13% van het salaris naar 17%, om het huidige pensioenniveau te kunnen handhaven.
De Commissie Goudswaard oppert dat de sociale partners een lager pensioen, dan de huidige standaard 70% van het laatstverdiende salaris op de officiële pensioenleeftijd, zouden kunnen overeenkomen. Dat door het opbouwpercentage van het pensioen te verkleinen.
Een maximum aan het pensioengevend salaris, of een indexatie gebaseerd op de prijsindex in plaats van de loonindex, zijn mogelijke alternatieven, aldus de commissie.
De toekomstbestendigheid van het pensioenstelsel kan ook worden verbeterd door de levensverwachting in de pensioenafspraken te verwerken, waardoor een bron van kostenstijgingen verdwijnt, redeneert ze.
De commissie vindt dat een lagere pensioenambitie niet tot grote problemen hoeft te leiden, “omdat de pensioenen al hoog zijn, ook in internationaal opzicht”.
Het toevoegen van meer voorwaardelijke elementen in de pensioenopbouw vergt een meer gedetailleerd en helder pensioencontract, dat ook aangeeft hoe zal worden omgegaan met mee- en tegenvallers, en welke partij daarvoor opdraait, zo legt de commissie van deskundigen uit.
Om vernieuwende pensioencontracten met meer flexibiliteit in het delen van risiso’s mogelijk te maken, zou de Pensioenwet moeten worden aangepast, zo stelt de Commissie Goudswaard voor.
Hoewel het adviesorgaan zegt het belang te erkennen van een doorsneepremie voor de verplichtstelling, vindt het ook dat zou moeten worden gekeken naar de gevolgen van een leeftijdsafhankelijke pensioenopbouw.
Minister Donner zal de conclusies van het report te bespreken in zowel het kabinet, als met de sociale partners en de koepelorganisaties van de pensioenfondsen.
In een gezamenlijke verklaring gaven de belangenorganisaties – VB, OPF en UvB – aan achter het commissieoordeel te staan dat pensioencontracten moeten worden verbeterd op duidelijkheid en duurzaamheid.
“We vinden ook dat er nauwelijks ruimte is voor een verdere premiestijging, en dat daarom of de pensioenambitie of de zekerheid van het pensioencontract moet worden verlaagd,” aldus de koepels.
