Veel kinderen zullen in de toekomst niet meer moeten betalen voor hun ouders die in het rusthuis verblijven. En diegenen die wel nog onderhoudsplichtig zijn, zullen veel minder geld moeten neertellen.
Als rusthuisbewoners nu hun maandelijkse kostprijs niet kunnen betalen, legt het OCMW het verschil bij. Het OCMW vordert dat bedrag op zijn beurt terug van de kinderen - tenzij de desbetreffende ouder nooit naar zijn kinderen heeft omgekeken, of als de kinderen een zeer laag inkomen hebben. Die solidariteit tussen de generaties dreigt nu grotendeels te worden uitgehold door een wetsvoorstel dat in de commissie Volksgezondheid op tafel ligt. Als het wordt aanvaard, dan zal het OCMW veel vaker alleen opdraaien voor de rusthuisfactuur.
Het voorstel, in de Kamer door Open VLD en CD&V ingediend, voorziet immers dat het maximumbedrag dat het OCMW maandelijks kan terugvorderen, daalt van 902 euro naar 375 euro. Bovendien wordt de inkomensgrens een stuk verhoogd: wie een gemiddeld inkomen heeft, hoeft niets meer te betalen voor zijn ouders. De indieners van het wetsvoorstel willen het vrijgestelde inkomen namelijk verhogen tot 30.475 euro, terwijl het gemiddeld belastbaar inkomen in België 24.422 euro is (aanslagjaar 2006).
De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en hun Brusselse en Waalse tegenhanger trekken gezamenlijk aan de alarmbel in een open brief. 'Heel wat mensen die nu wel moeten bijdragen voor hun ouders, zullen dat in de toekomst niet meer moeten doen. En diegenen die dat wel nog moeten, zullen veel minder moeten betalen', zegt Nathalie Debast van de VVSG. Een gezin met een belastbaar inkomen van 40.000 euro en 2 kinderen ten laste moet volgens het huidige systeem maximum 225 euro per maand betalen, volgens het nieuwe voorstel 29 euro. Een gezin dat 50.000 euro verdient en één kind ten laste heeft betaalt nu maximum 593 euro per maand, volgens het wetsvoorstel amper 119 euro.
'Het gevolg is dat OCMW's veel meer kosten zelf moeten dragen en dat de kost van een rusthuisopname voor een groot stuk afgewenteld wordt op de lokale besturen', zegt Debast. 'Open VLD en CD&V zeggen wel dat ze voorstander zijn van de familiale solidariteit, maar de toepassing wordt zo beperkt dat het systeem wordt uitgehold. OCMW's zullen geen procedures meer starten om kinderen die niet willen betalen te dwingen, want het sop is de kool niet meer waard.'
Volgens Debast zijn er veel kinderen die zich aan de onderhoudsplicht proberen te onttrekken. 'Argumenten zoals: 'dan kan mijn dochter geen paardrijles meer volgen', krijgen we vaak te horen. Of: alle bezittingen van de ouders worden uitgedeeld vóór ze naar het rusthuis gaan en dan kunnen ze de factuur niet meer betalen en zitten wij ermee.'
'We hebben er niets op tegen dat het debat over de onderhoudsplicht opnieuw wordt gevoerd, maar het moet wel gaan over de essentie: dat veel mensen de kost van een rusthuisopname niet kunnen betalen met hun maandelijks inkomen. De rusthuiskost moet dus omlaag en dat kan alleen door een grotere tussenkomst van de sociale zekerheid. Niet door de kosten af te wentelen op de lokale besturen.'
