De verhoging van de pensioenleeftijd in Nederland is minder zeker geworden na overleg tussen de vakbonden, de werkgevers en het kabinet dinsdagnacht. Om een conflict te vermijden geeft de regering de vakbonden nog de ruimte om alternatieven aan te dragen.
De verhoging van de pensioenleeftijd vormt een belangrijk onderdeel van het crisisplan van de coalitie. Door de Nederlanders tot hun 67ste te laten doorwerken, nemen de belastinginkomsten toe en dalen de pensioenuitgaven. Den Haag hoopt zo het overheidstekort op de langere termijn te kunnen reduceren. Het tekort loopt op korte termijn op tot 5,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
De vakcentrale FNV was fel gekant tegen de verhoging van de pensioenleeftijd. Tijdens het overleg dinsdagnacht deed de regering de FNV de concessie dat ze alternatieven mag aandragen. De bond kan tot 1 oktober, samen met de werkgevers, andere maatregelen bedenken die leiden tot miljardenbesparingen voor de overheid.
Die concessie van de regering leidde tot scherpe reacties in het kamp van de oppositie. De rechtsliberale VVD schamperde dat het land feitelijk geregeerd wordt door Agnes Jongerius, de voorzitster van de FNV. Jongerius lanceerde dinsdagnacht, na de besprekingen met de regering, meteen enkele alternatieve bezuinigingsmaatregelen. Zo wil ze de fiscale aftrek voor woonkredieten nog meer aftoppen dan het kabinet van plan is. Daarnaast zouden mensen met een staatspensioen meer belasting kunnen betalen.
Loonmatiging
De werkgevers zijn bereid met de bonden te zoeken naar alternatieve voorstellen waarmee een verhoging van de pensioenleeftijd voorkomen kan worden. Hun grootste wens is dat de bonden de lonen matigen, zodat de Nederlandse bedrijven kunnen blijven concurreren met de buitenlandse. Daarover hadden de werkgevers al een akkoord met de bonden.
Ook de regering hecht aan een gematigde ontwikkeling van de loonkosten. Dan hoeft ze zelf minder te betalen aan ambtenarensalarissen, die vaak de loonontwikkelingen in de bedrijven volgen. Daaraan zijn bovendien de werkloosheidsuitkeringen gekoppeld.
De bonden dreigen de lonen niet langer te matigen als de pensioenleeftijd omhoog gaat. Dat risico wil de centrumlinkse regering niet lopen, omdat ze dan meer kwijt is aan ambtenarensalarissen en uitkeringen.
Of het kabinet daadwerkelijk in het najaar de alternatieve bezuinigingsplannen van de bonden gaat overnemen, blijft de vraag. Financiële experts wijzen erop dat geen enkel maatregel zoveel aan besparingen oplevert als de verhoging van de pensioenleeftijd.
Tijdens een toelichting in het parlement bij de crisisplannen liet premier Jan Peter Balkenende gisteren doorschemeren dat hoe dan ook vanaf 2011 de overheidsfinanciën gesaneerd worden. Dan moet het begrotingstekort per jaar met een half procent van het bbp weer omlaag.
