Een gevolg van de kredietcrisis is de forse daling van de dekkingsgraden van onze pensioenfondsen.
De dalende rente en dalende aandelenkoersen hakken er dubbel in. Vele fondsen hebben de laatste jaren meer in aandelen en grondstoffen geïnvesteerd, wat in 2008 tot grote verliezen heeft geleid. Ook de rentegevoeligheid van de verplichtingen blijkt groter dan voorzien. De meeste fondsen kampen inmiddels met onderdekking en moeten maatregelen treffen, waaronder het korten op pensioenrechten. Dit betreft zowel de lopende uitkeringen aan gepensioneerden als de uitkeringen aan toekomstige pensioengerechtigden.
Ondanks alle publiciteit dringt nog onvoldoende door wat deze crisis voor de burger kan betekenen. Veel fondsen zullen de pensioenen niet meer indexeren. Hierdoor worden de lopende nominale uitkeringen aan gepensioneerden direct gekort. Werknemers merken pas later dat hun pensioen lager uitvalt. Het korten van rechten wordt 'afstempelen' genoemd waardoor het vaag en minder gevaarlijk klinkt. Onterecht. Dit betekent op langere termijn een enorme daling van de koopkracht van het gemiddelde pensioen oplopend tot 40%! Een enorme klap.
Het is daarom hoogste tijd dat de werkelijke boodschap van het niet-indexeren naar buiten wordt gebracht gekoppeld aan de vraag wat we kunnen doen, behalve bidden voor een stijging van de rente en aandelenkoersen. Werknemers moeten zich realiseren dat zij langer, veel langer, door moeten werken. Vakbonden moeten realistisch zijn en de looneisen beperken.
En wat kunt u zelf doen? Als het enigszins kan: bouw een additionele buffer op, verhoog uw employability en los (hypotheek)schulden af. Of trouw met een vrouw/man met de ideale maten: 90, 41, 150: 90 jaar oud, 41 graden koorts en 150 miljoen op de bank. Zelf voldoe ik hier overigens niet aan.
Anne Gram is een onafhankelijk beleggingsdeskundige, lid van de raad van toezicht van de Vereniging van Effectenbezitters. Ze heeft bij diverse vermogensbeheerders en banken gewerkt.
