TWEE BENADERINGEN
Het principe van het pensioensparen is weliswaar altijd hetzelfde (830 euro, die aftrekbaar zijn van uw inkomsten over 2008 met een fiscaal voordeel), maar u hebt de keuze tussen twee formules: een pensioenspaarfonds, dat wordt voorgesteld door de banken of een pensioenspaarverzekering die wordt verkocht door de verzekeringsmaatschappijen.
•Het pensioenspaarfonds belegt voornamelijk in aandelen en obligaties. De ontwikkeling hangt af van de evolutie op de beursmarkten. Hoewel de naam het tegendeel kan doen geloven, gaat het om een belegging die noch het kapitaal, noch het rendement waarborgt.
•De pensioenverzekering (of pensioenspaarverzekering) belegt in 'Tak 21'-producten, die het kapitaal en het rendement waarborgen. Die waarborg is mogelijk door beleggingen die vooral op veiligheid mikken (veel obligaties). Maar op de eindvervaldag leveren deze producten in principe een iets minder hoog rendement op dan de bankfondsen, waarin het gedeelte dat in aandelen is belegd normaal het rendement moet opkrikken.
KWALIJKE VERRASSING
Tussen juli 2007 en oktober 2008 lieten de 19 pensioenspaarfondsen die in België worden verkocht een gemiddelde negatieve return van 23,5 procent optekenen. De meest defensieve fondsen (die maximum tot 30 procent in aandelen beleggen) beperkten het verlies tot zowat -11 à -13 procent, terwijl de meest agressieve fondsen, die tot 70 procent in aandelen beleggen, verliezen incasseerden van -21 tot -33 procent.
Ondanks die forse waardedaling bieden de fondsen die sinds 1993 zijn opgericht, nog altijd een gemiddelde jaarlijkse return tussen de 6 en de 7 procent. Maar als we alleen naar de laatste tien jaar kijken, een periode waarin ook de crash van 2000-2003 plaats vond, bedraagt de gemiddelde jaarlijkse return nog slechts 1,7 procent. Maar vergeet niet dat de bedragen die u jaarlijks stort, u ook telkens een belastingvoordeel hebben opgeleverd van 30 à 40 procent van het gestorte bedrag.
U BENT JONGER DAN 50
Rekening houdend met het aantal jaar dat u nog rest tot aan uw pensioen, krijgt uw kapitaal de tijd om opnieuw meer waard te worden. Want ook aan de huidige crisis komt ooit een einde. Begin zo vroeg mogelijk met pensioensparen, mogelijk zelfs vanaf uw 18de. Bent u nog jong? Geef dan de voorkeur aan dynamische fondsen, die een flink gedeelte van hun portefeuille beleggen in aandelen. Aangezien u over een langetermijnhorizon beschikt, moet u de huidige lage koersen beschouwen als een opportuniteit.
U BENT TUSSEN DE 50 EN DE 60 JAAR
Tijd om de balans op te maken. Had u belegd in pensioenspaarfondsen met een hoog percentage aandelen in de portefeuille? Dan is de waarde van uw kapitaal fors gedaald. U beschikt over drie mogelijkheden:
1.blijven beleggen in hetzelfde fonds in de hoop dat het over 5 tot 10 jaar zijn achterstand heeft goedgemaakt of zelfs nog beter heeft gedaan;
2.uw beleggingen in het fonds geheel of gedeeltelijk overplaatsen naar een defensief fonds, dat minder gevoelig is voor de koersontwikkelingen op de beurzen (en dus ook minder snel in waarde zal stijgen, als de beurskoersen opnieuw gaan klimmen);
3.niet meer in uw fonds storten en intekenen op een pensioenspaarverzekering, waarvan het kapitaal gewaarborgd is. Elk jaar moet u dan wel kiezen voor het fonds of voor de verzekering, want tegelijk in beide storten is niet toegestaan.
U BENT OUDER DAN 60
Op uw 60ste verjaardag kunt u het kapitaal recupereren dat u via pensioensparen hebt opgebouwd. Opgelet! U betaalt daar wel een belasting op van 10 of zelfs van 16,5 procent op de stortingen die vóór 1993 zijn gedaan. Maar u kunt nog blijven storten tot uw 64ste . De stortingen na uw 60ste worden bovendien niet meer belast. Als u vandaag uit een pensioenspaarfonds stapt, zal uw kapitaal onvermijdelijk in waarde gedaald zijn als gevolg van de financiële crisis. Er zijn dan ook niet veel mogelijkheden.
1.Als u het geld nodig hebt om te leven, moet u het afhalen. Haal in de mate van het mogelijke slechts schijven af (bij de meeste financiële instellingen is dat mogelijk).
2.Als het enigszins mogelijk is, raak dan niet aan het opgebouwde kapitaal en wacht (enkele jaren?) tot de beurs weer wat kleur heeft gekregen.
