Het loonakkoord dat vrijdag bereikt werd voor de Vlaamse lokale besturen doorbreekt een al jaren durende patstelling. Meer dan een derde van alle contractuele ambtenaren in dit land krijgt in één klap uitzicht op een aanvullend pensioen. Pogingen om dit dossier op het federale niveau te deblokkeren leverden tot nu toe niets op. De Vlaamse overheden willen nu niet langer wachten op zo’n federaal akkoord.Ongeveer 250.000 ambtenaren in dit land zijn contractueel. Ze doen hetzelfde werk als de statutaire ambtenaren naast hen, maar wel met een werknemerscontract. Dat zorgt voor twee grote discriminaties. Ze kunnen niet rekenen op een vaste benoeming. En ze moeten het later stellen met een pensioen dat gemiddeld amper de helft bedraagt van dat van hun vast benoemde collega’s.
Hun aantal is de jongste jaren alleen maar gegroeid. Nogal wat gemeenten werven zelfs alleen nog maar contractuelen aan. Op die manier ontsnappen ze aan de zware bijdragen voor statutairen. Volgens de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur, Marino Keulen (Open VLD), zijn 60 procent van alle personeelsleden van de Vlaamse gemeenten, OCMW’s en provincies nu contractueel. Bij de hogere overheden ligt dat percentage wel lager.
Sectorplannen
In de private sector kunnen werknemers hun wettelijk pensioen steeds vaker aanvullen met een aanvullend pensioen. In 2003 kon iets meer dan de helft van hen aanspraak maken op zo’n tweede pijler. Vorig jaar was die dekkingsgraad al opgelopen tot ongeveer 60 procent. Die toename is vooral te danken aan de doorbraak van de sectorplannen voor arbeiders.
Maar de contractuele ambtenaren vielen ook hier uit de boot. Tijdens de laatste paarse regering trachtte de toenmalige minister van Pensioenen, Bruno Tobback (sp.a), wel een wettelijk kader uit te tekenen voor zo’n tweede pijler voor contractuelen. Vooral door het verzet van de socialistische ambtenarenbond ACOD en de PS draaide die poging op een sisser uit. Tobback is nu opgevolgd door de PS’ster Marie Arena. Die belooft dat het onderwerp aan bod zal komen tijdens een pensioenconferentie die begin volgend jaar van start zou gaan. Maar velen twijfelen eraan of die tweede pijler hoog op haar prioriteitenlijstje staat.
Ambitieus
Aan Vlaamse kant wil men niet langer wachten. Keulen sprak vrijdag met de Vlaamse gemeenten, OCMW’s en provincies en met de christelijke ambtenarenbond af dat er in 2010 gestart wordt met de uitbouw van een tweede pijler voor hun contractuelen. Volgens de cijfers van de minister zijn die met zowat 90.000. Meer dan een derde van alle contractuelen van dit land zou dus van het systeem gebruik kunnen maken. Keulen is ambitieus. ‘Op termijn’ wil hij de pensioenkloof tussen de twee ambtenarengroepen compleet dichten.
Het nieuwe stelsel moet wel in overleg met de sociale partners verder uitgewerkt worden. Dat kan nog voor problemen zorgen. Want de socialistische en liberale ambtenarenbonden verwerpen het akkoord. Dat verzet lijkt wel meer te maken te hebben met de lange loopduur ervan dan met een principiële afkeer van zo’n tweede pijler. Daarnaast maakt men zich ook best niet teveel illusies over de financiële draagkracht van de meeste gemeenten. Als men het systeem echt van de grond wil krijgen zal in een eerste fase toch enige ondersteuning vanuit de Vlaamse overheid nodig zijn.