De Argentijnse regering kondigde gisteren onverwachts aan bijna 30 miljard dollar (23 miljard euro) aan particuliere pensioenfondsen te nationaliseren. President Cristina Kirchner zei een wetsvoorstel naar het Congres te hebben gestuurd.
De verwachting is dat het voorstel wordt aangenomen, aangezien de begin dit jaar aangetreden Kirchner in het Congres doorgaans kan steunen op een solide meerderheid. Ook de invloedrijke vakbonden in het Zuid-Amerikaanse land steunden het plan gisteren.
Argentinië kent sinds 1994 een duaal pensioenstelsel. Het private deel ervan wordt gevormd door tien commerciële ondernemingen (banken en verzekeraars) die de pensioengelden beheren van bijna 9,5 miljoen Argentijnen. Het publieke deel ervan is opgezet als een klassiek omslagstelsel. Volgens Kirchner moeten nu ook de particuliere fondsen ondergebracht worden in het staatssysteem om ze te beschermen tegen waardevermindering door de huidige wereldwijde financiële malaise.
De hoge landbouwprijzen van de afgelopen jaren stelden Argentinië in staat een flink deel van zijn torenhoge buitenlandse schuld af te betalen. Nu de prijzen weer dalen en de Senaat eerder dit jaar nipt een exportheffing op landbouwproducten afkeurde, zullen de belastinginkomsten tegenvallen. Dit terwijl volgend jaar 22,4 miljard dollar aan buitenlandse schulden afgelost moeten worden.
De oppositie en analisten duidden het besluit gisteren dan ook als een doorzichtige poging van de regering om een alternatieve geldbron aan te boren nu zij volgend jaar in geldnood dreigt te raken.
Kirchner echter vergeleek haar besluit gisteravond in een televisietoespraak met de wereldwijde staatsingrepen in de financiële sector. „We nemen dit besluit in een internationale context waarin leidende landen in en buiten de G8 hun banken beschermen, terwijl wij onze gepensioneerden en werknemers beschermen.”
Het verlies van spaargeld is een diep trauma in de Argentijnse samenleving, sinds veel Argentijnen hun spaargelden zagen verdampen tijdens de zware financiële crisis van begin deze eeuw.
De aandelenbeurs van Buenos Aires reageerde gisteren negatief op het nationalisatieplan en sloot bijna 11 procentpunten lager.
Een federale rechter verbood de tien ondernemingen die met de pensioenfondsen beleggen gisteren voor zeven werkdagen te handelen op de beurs. Hij beschuldigde hen van „frauduleus mismanagement” omdat zij door het dumpen van hun aandelen en obligaties de scherpe koersval zouden hebben veroorzaakt.
De bedrijven belegden gisteren een spoedvergadering over de ontstane situatie. Na afloop eisten ze onmiddellijke inzage in het wetsvoorstel, waarvan ze naar eigen zeggen „nog niet het kleinste detail” kennen.