De regering leverde de voorbije jaren onvoldoende inspanningen om de toekomstige pensioenen te financieren. Dat stelt het Planbureau in een opmerkelijk rapport. Begrotingen in evenwicht volstaan niet, behalve als de werkgelegenheid wordt opgekrikt. ‘Dat kan via het optrekken van de effectieve pensioenleeftijd van 58 tot 63 jaar’, zegt Henri Bogaert, de topman van het Planbureau.Sinds 2000 hanteert de regering een strategie om de toekomstige kosten van de vergrijzing op te vangen. Het plan is begrotingsoverschotten te realiseren en die in een potje te stoppen - het zogenaamde Zilverfonds. Daarvoor moet een begrotingstraject worden gevolgd.
Tegen 2011 veronderstelt dat een overschot van 1,1 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Vorig jaar moest er een overschot zijn van 0,3 en dit jaar van 0,5 procent van het bbp. Maar vorig jaar was er een tekort en dit jaar wordt een evenwicht verwacht. Dat betekent dat er twee jaar geen geld vloeit naar het Zilverfonds. Nochtans moet het fonds de verhoging van de pensioenen financieren tot in 2035.
Lukt niet
Het Planbureau stelt vast dat de strategie om begrotingsoverschotten op te bouwen niet lukt. Er werd onder de regeringen-Verhofstadt I en II weliswaar telkens een evenwicht bereikt, maar dat is volgens het Planbureau onvoldoende. Om de toekomstige pensioenen te kunnen betalen is op korte termijn een inspanning nodig van 1 procent van het bbp. Bovendien dient de inspanning daarna geleidelijk te worden opgedreven met 0,3 tot 0,6 procent van het bbp.
Het Planbureau acht dat niet realistisch en stelt een alternatieve strategie voor. Als er niet meer in zit dan begrotingsevenwichten, zijn hervormingen nodig die de kosten van de vergrijzing met een vierde doen dalen. Het Planbureau stelt voor de werkgelegenheid op te krikken door de effectieve pensioenleeftijd te doen toenemen.
Geleidelijk
Het Planbureau beseft dat dat politiek moeilijk ligt en stelt daarom een geleidelijke strategie voor. ‘Een tweede, derde en vierde Generatiepact zijn nodig’, zegt Bogaert.
Als de overheid erin slaagt de vergrijzingskosten met een vierde te doen dalen, moeten de begrotingsoverschotten nooit 0,8 procent van het bbp overschrijden, stelt de instelling.