Meer mensen bouwen een aanvullend pensioen op, maar het bedrag neemt niet toe. Het aantal werknemers uit de particuliere sector voor wie een aanvullend pensioen wordt opgebouwd vanuit het bedrijf of de bedrijfstak, is toegenomen met 650.000 in enkele jaren tijd; ongeveer de helft van de werknemers zit nu in zo'n plan. Maar de totale som van de bijdragen die voor hen betaald worden, neemt niet toe maar stagneert (zie grafiek). Dat betekent dat per hoofd minder gespaard wordt. Ze zullen maar een bescheiden aanvullend pensioen krijgen, later, hoewel de nood aan een aanvulling groot wordt. Het wettelijk pensioen van een werknemer met een volledige loopbaan (wat bijna niemand nog haalt) en die het gemiddelde loon verdiende, bedraagt maar 60 procent netto van zijn laatst verdiende loon. Voor wie het dubbel verdiende, komt het wettelijk pensioen nog maar overeen met 40 procent van het laatst verdiende loon. Wie 60.000 euro per jaar verdient, houdt met zijn wettelijk pensioen netto 33 procent over.
Dat alles zegt Assuralia, de vereniging van de verzekeringsmaatschappijen die zowat 80 procent van die aanvullende pensioenen verzorgen via groepsverzekeringen. Nergens wordt dit ontkend.
Philip Neyt van de vereniging van Pensioenfondsen (die de overige 15 à 20 procent in handen hebben) bevestigt de tendens dat het aantal begunstigden stijgt maar dat de gespaarde bedragen dalen.
Assuralia en de pensioenfondsen wijten dat vooral aan de veel te ingewikkelde regelgeving die bovendien om de haverklap verandert en niet eenduidig geïnterpreteerd wordt.
De regel dat de som van het wettelijk en het aanvullend pensioen nooit hoger mag zijn dan 80 procent van het laatst verdiende loon, is een van de betwiste regels. Als die grens overschreden wordt, moet het bedrijf plots extra belastingen betalen. Maar hoe kan het nu weten hoeveel het wettelijk pensioen van iemand zal bedragen over twintig jaar?
Neyt: 'De belangstelling bij werknemers en werkgevers voor het aanvullend pensioen neemt af naarmate het aantal advocaten stijgt dat ermee bezig is. Denk je dat je mensen kunt warm maken voor een aanvullend pensioen als ze 60onleesbare bladzijden moeten doorworstelen voor ze kunnen weten wat het biedt? Als je een werknemer niet in drie simpele cijfers zijn contract kunt uitleggen, zijn we verkeerd bezig.'
Er zijn nog andere remmen. De vakbonden bijvoorbeeld. 'In het sociaal overleg leggen de vakbonden hun eisen voor een aanvullend pensioen pas op tafel als ze eerst alle looneisen hebben afgehandeld. Doorgaans is het werkgeversbudget dan op', zegt een geroutineerde werkgeversonderhandelaar.
