Het gemiddelde pensioen bedraagt volgend jaar 32,3 procent van het gemiddelde loon. Dat is het hoogste percentage in tien jaar. De stijging van de (relatieve) waarde van het Belgische pensioen blijkt uit een analyse van het Federaal Planbureau over de 'vervangingsratio van de sociale uitkeringen'.
Die vervangingsratio geeft de waarde weer (in procenten) van een uitkering, zoals het pensioen of de werkloosheidsvergoeding, tegenover het gemiddelde brutoloon. Anders geformuleerd: welk percentage houdt een werknemer gemiddeld over als hij met pensioen gaat, ziek wordt of zijn werk verliest?
De berekening van het Planbureau voor het jaar 2008 werd gisteren bekendgemaakt door de studiedienst van de socialistische vakbond ABVV.
Volgens het Planbureau zal het gemiddelde Belgische pensioen volgend jaar 32,3 procent van het gemiddelde brutoloon waard zijn. Hierbij gaat het alleen om het wettelijk pensioenbedrag. Aanvullende pensioeninkomsten uit groepsverzekering of pensioensparen zijn niet meegeteld.
Met een waarde van bijna een derde van het gemiddelde loon scoort het pensioen in 2008 een stuk beter dan in de voorgaande jaren. In het jaar 2000 was het pensioen amper 30,7 procent van het loongemiddelde waard. Dat was het dieptepunt van de vervangingsratio. Twee jaar geleden, in 2005, was er sprake van een stijging tot 31,7 procent. Dit jaar gaat het om 31,8 procent. Die stijgende trend zet volgend jaar dus door.
Maar het kan nog beter. In 1980 was het Belgische werknemerspensioen 35,5 procent waard van het toenmalige loon. Die verhouding is nu nog niet opnieuw bereikt, maar het ABVV hoopt wel dat de relatieve daling van het pensioeninkomen uit de jaren tachtig en negentig 'nu eindelijk gestopt is'.
Jef Maes van de ABVV-studiedienst verwijst als verklaring voor de gestegen waarde van het pensioen naar de recente welvaartsaanpassing van de laagste en oudste pensioenen.
Uit een studie van de Leuvense professor Jos Berghman blijkt dat het gemiddelde (wettelijk) pensioenbedrag voor mannelijke werknemers op 1.188 euro per maand ligt. Voor vrouwen gaat het om 830 euro. Voor mannen en vrouwen samen geeft dat gemiddeld 992 euro.
Het pensioenbedrag varieert niet alleen sterk tussen mannen en vrouwen, maar ook naargelang van de beroepsloopbaan (volledige carrière of niet), statuut (ambtenaar, werknemer of zelfstandige), de gezinssituatie en de leeftijd ('oud' versus 'jong' pensioen). Zo krijgt een ambtenaar gemiddeld 2.112 euro rustpensioen, tegen 493 euro voor een zelfstandige en 925 euro voor een werknemer uit de privésector.