Drie van de zes verzekeraars die wereldwijd het zwaarst door de kredietcrisis zijn getroffen waren Nederlands. Zo blijkt uit een onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) naar de impact van de crisis op de verzekeringssector.
In totaal verloren verzekeraars 261 miljard dollar door de kredietcrisis, waarvan bijna driekwart in de VS en iets minder dan een kwart in Europa. Het Amerikaanse AIG was het grootste slachtoffer met 98 miljard dollar aan afschrijvingen en verliezen op leningen. Maar ook ING (19 miljard), Aegon (11 miljard) en Fortis (9 miljard) hadden het zwaar te verduren. Vergeleken met de verliezen in de banksector (1230 miljard) vallen de afschrijvingen in de verzekeringssector overigens nog mee.
Verzekeraars belangrijke oorzaak crisis
De OESO stelt dat verzekeraars een van de belangrijke veroorzakers zijn geweest van de kredietcrisis. Door het aanbieden van kredietverzekeringen en met name het verzekeren van complexe gestructureerde producten, die aan de basis stonden van de crisis. De verzekeraars waren er zo mede verantwoordelijk voor dat slechte producten toch een goede rating kregen.
Ook het bijna omvallen van de Amerikaanse verzekeraar AIG heeft de crisis versterkt.
Aan de andere kant hebben verzekeraars ook geholpen de effecten van de kredietcrisis te beperken, zo stelt de OESO. ‘De meer traditionele verzekeringsproducten waren door hun langere beleggingshorizon en conservatievere beleggingsstrategie een stabiliserende factor.’
De meeste verzekeraars in de ontwikkelde OESO-landen waren zelf beperkt blootgesteld aan rommelhypotheken en giftige producten als CDO’s. De meeste financiële schade werd veroorzaakt door investeringen in aandelen en gestructureerde producten. Omdat veel verzekeraars in de jaren voor de crisis al langzaam hun aandelenportefeuille deels hadden afgebouwd, is het schadelijke effect van de beurscrash beperkt gebleven.
Dat veel Nederlandse verzekeraars zwaar getroffen zijn, wordt mede veroorzaakt door het feit dat Nederlandse verzekeraars vergeleken met die in andere OESO-landen veel in aandelen beleggen.
Verschillende effecten
De kredietcrisis heeft zeer verschillende effecten gehad op de financiële positie van verzekeraars. Zowel in de levensverzekeringenmarkt (+0,1 procent) als in de niet-levensverzekeringen (-1,6) bleef de gezamenlijke waarde van de bezittingen van Nederlandse verzekeraars in de periode 2007-2008 min of meer stabiel. De grote verliezen op aandelen werden goedgemaakt door onder meer premie-inkomsten.
In België was het plaatje beduidend negatiever. De levensverzekeraars zagen de waarde van hun activa met vijftig procent dalen; de niet-levenverzekeraars met 15 procent. Dat staat in scherp contrast met landen als Turkije en Mexico waar in beide categorieën de waarde van de bezittingen met tientallen procent groeide. In beide landen bestaat de beleggingsportefeuille van verzekeraars met name uit obligaties.
De meeste verzekeraars kenden in 2008 groei in zowel levensverzekeringen als in de niet-leven categorie. Nederland was wel een van de vier OESO-landen waar de rendementen op de levensverzekeringen in 2008 negatief waren.
De OESO doet ook voorstellen om de verzekeringswereld te behoeden voor een herhaling van de fouten die tot de kredietcrisis hebben geleid. Daaronder inmiddels veelvuldig gedane suggesties voor sterker toezicht op de verzekeringsbranche, ook grensoverschrijdend; strengere governance regels, meer informatie-uitwisseling en meer aandacht voor de macro-economische effecten en risico’s van de verzekeringssector.
