Met vee bombarie werd vorig jaar de Nationale Pensioenconferentie aangekondigd. Eindelijk zou ook een pensioendebat met de bevolking op gang komen. Maar van dat alles is inmiddels bitter weinig te merken.
Uit een studie van de Europese Commissie blijkt dat 23 procent van de Belgische gepensioneerden onder de armoedegrens leeft. Dat de Belgen er vooralsnog in slagen hun levensstandaard hoog te houden, hebben ze vooral te danken aan hun eigen spaarinspanningen en huisbezit.
We zijn het zo gewend met dergelijke studies te worden geconfronteerd, dat we er amper nog een wenkbrauw voor optrekken. Nochtans is iedereen ervan doordrongen dat het vijf voor twaalf is en dat we onze pensioensystemen moeten wapenen om de grote vergrijzingstsunami te kunnen opvangen die op ons afkomt. Vorig jaar riep de toenmalige minister van Pensioenen met veel bombarie de Nationale Pensioenconferentie in het leven. 2009 zou ook het jaar van de pensioenen worden en het debat over waar naartoe zou met de bevolking worden gevoerd. Ook zou worden gezocht naar toekomstgerichte pensioenoplossingen om de prangende vergrijzingsbehoeften op te vangen. Quod non.
De Nationale pensioenconferentie baarde tot nu een magere website en verzandde al snel in een onbezield debat gevoerd door een exclusieve club beleidsmensen die al twintig jaar in alle discretie elke pensioenverandering steriliseert en door Bruno Tobback ooit als 'de club van pensioendruïden' werd bestempeld. De werkzaamheden van de conferentie waren nog niet begonnen of de druïden wierpen in tegenstelling tot de opdracht al hun eerste taboes op "Behalve over wettelijke pensioenen mag over niets worden gesproken". Een aanvullend pensioen via je werk bij een pensioenfonds of groepsverzekering ? Nog steeds een luxe waarvan slechts iets meer dan de helft van de Belgen mag genieten. Behalve het vaststellen van wat vandaag bestaat, is het geen issue voor de pensioenconferentie. De andere helft van de Belgische werknemers kan terugvallen op zijn 'riant' wettelijk pensioen.
Een aanvullend pensioen voor 250.000 contractuele werknemers bij de overheid opdat die voor hetzelfde geleverde werk een evenwaardig pensioen zouden krijgen als hun collega's die het statuut van ambtenaar hebben? Komt niet eens aan bod in een longlist van discussiepunten. Vele lokale en regionale overheden proberen terecht zelf een oplossing te vinden.
De Belgen sparen - gelukkig maar- grotendeels zelf voor hun appeltje voor de dorst, voor wanneer ze de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Individueel pensioensparen kan daar perfect op inspelen. Maar zelfs een publiek debat aangaan over die vorm van pensioensparen en over een mogelijke toekomstpiste in overleg met verzekeraars en banken, is er te veel aan. En zo kan dit lijstje heel lang worden.
ZONDER TABOES
Daarom herinner ik de Nationale Pensioenconferentie nogmaals aan de opdracht die ze zelf op haar website zet:
- het wettelijke pensioen en de modernisering : onderzoek en aanpassing aan de nieuwe realiteiten van de arbeidswereld.
- de aanvullende pensioenen en het individueel pensioensparen : onderzoek en aanpassing aan de nieuwe realiteiten van de arbeidswereld en aan de verschillende sectoren.
- debat over de plaats van ouderen in de maatschappij.
En dat zonder taboes. Beter dan hoe het in het voorwoord van de website van de conferentie staat, kan ik het niet zeggen : "De vergrijzing van de bevolking is een grote politieke uitdaging, en dus per definitie van maatschappelijk belang." De bevolking is alvast bereid het debat te voeren in functie van het maatschappelijk belang.
Laurent Winnock is woordvoerder van Delta Lloyd Life
