Ons pensioenstelsel is uniek in de wereld. Het is onbegrijpelijk dat de Nederlandse Staat, nota bene als grootste aandeelhouder van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) en alle andere pensioen- en lijfrentefondsen (en dan gaat het echt om méér dan een biljoen euro), begin 2008 haar verantwoording niet nam, door alle fondsbeheerders het mes op de keel te zetten en alles wat naar aandelen rook te laten vervangen door vastrentende waarden of Staatsobligaties.
Je kon toen toch al op je klompen aan- voelen dat de financiële markten op het punt stonden om in brand te vliegen. Ik hoor het tegenargument al: “De fondsbeheerders zijn volledig autonoom”. Maar nood breekt wet, dunkt me. Nu heeft de Staat de kip met de gouden eieren laten slachten.
Dat lijkt op zorgplichtverzuim van de Staat als toezichthouder, waardoor nu miljoenen gepensioneerden met de gebakken peren van een gehalveerd pensioen zitten of voorlopig naar een indexering kunnen fluiten. Bij alle miljarden die nu naar de banken vloeien zou een gebaar richting gedupeerde pensioen- deelnemers niet misstaan. En dan bedoel ik harde valuta en niet de boterzachte pensioenknip die geen enkele garantie op verbetering biedt. Ik ben benieuwd welke regeringspartij de kop voor deze volstrekt verdedigbare stelling durft uit te steken.
De Staat heeft een fiscale claim op alle pensioen- en lijfrente uitkeringen die nu of in de toekomst plaats- vinden, omdat de premies destijds van het belastbare inkomen zijn afgetrokken. Bij een gemiddeld door de gepensioneerden te betalen tarief van 30 procent, vertegenwoordigd dat een waarde van ca. 300 miljard euro. Bij een aandelenbelegging van 50 procent is het verlies van de Staat sinds 1 januari 2008 nu al 75 miljard euro, voorlopig op papier. De Staat doet er mogelijk goed aan, om naast een aantal Banken, alle Pensioenfondsen onder haar toezicht te plaatsen om zo een steviger vinger in de pap te hebben bij beleggingsbeslissingen in de toekomst .
In tijden van een extreme recessie is er geen grotere impuls voor het vertrouwen denkbaar dan de hoogte en de indexering van lonen en pensioenuitkeringen onaangetast te laten, zeker zolang er sprake is van inflatie. Een negatieve indexering of een korting op loon en pensioen kan dan alleen pas bij feitelijke deflatie bespreekbaar zijn. Het schijnt nog niet tot de wereldleiders te zijn doorgedrongen dat er sprake is van een regelrechte kopersstaking. Alleen als huis, haard en inkomen verzekerd zijn zal de kurk waarop elke economie drijft (Jan Modaal en de middenklasse) bereid zijn de knip weer te trekken. Dáár moeten de miljarden dus naartoe gedirigeerd worden.
Banken en grote Beleggers moeten maar even voor zichzelf zorgen. Dat is ze de afgelopen decennia ook prima gelukt.
