Steeds meer jongeren en mensen met een laag inkomen doen aan pensioensparen. Als de regering aan het sys- teem raakt, zou dat dus een brede bevolkingslaag treffen.
Het pleidooi van ACV-voorzitter Luc Cortebeeck om de fiscale aftrek van het pensioensparen in te perken (DS 22augustus), heeft bij de fondsbeheerders alarmbelletjes doen rinkelen. Zij grepen gisteren dan ook een persconferentie over de fondsenmarkt aan om de verdediging van het stelsel op zich te nemen.
De timing was perfect, want net gisteren meldde De Tijd dat de regering overweegt om het pensioensparen jaarlijks te belasten in plaats van alleen op het einde van de rit, wanneer de pensioenspaarder 60 jaar wordt, een eenmalige heffing te innen. De bedoeling zou niet zijn om het pensioensparen zwaarder te belasten, wel om de belastingen vroeger te innen.
Van die plannen zijn wij niet op de hoogte, zei Beama-voorzitter Erwin Schoeters. 'Er zijn hierover geen contacten geweest. Maar als het klopt dat er dergelijke plannen zijn, wordt het systeem wel bizar. Aan de ene kant zijn de stortingen fiscaal aftrekbaar, aan de andere kant zouden er belastingen op betaald moeten worden. Wat met de ene hand wordt gegeven, wordt met andere woorden met de andere hand meteen weer teruggenomen. Dat lijkt wel erg op een broekzak-vestzakoperatie.'
Als men gaat sleutelen aan het systeem, zou dat heel veel mensen treffen, zegt ook bestuurder Alex Wolfers van Beama. Eind vorig jaar waren er 1,3 miljoen Belgen aangesloten bij de veertien pensioenspaarfondsen in ons land. Rekent men ook de mensen mee die aan pensioensparen doen via een verzekeringsformule, dan heeft men het al over 2,5 miljoen spaarders. Dat is 56 procent van de binnenlandse werkgelegenheid.
Beama ontkent ook dat alleen mensen met hogere inkomens aan pensioensparen doen, zoals Cortebeeck beweerde. Het pensioensparen wordt steeds democratischer, zegt Wolfers. Het plafond voor de fiscale aftrek ligt dit jaar op 870 euro, dat is zo'n 70 euro per maand, wat voor veel mensen wel haalbaar is. De cijfers van Beama suggereren dat de 'nieuwe' pensioenspaarders vooral mensen uit de lagere inkomenscategorieën zijn.
Ook jongeren blijken niet blind te zijn voor het pensioenprobleem dat op ons afkomt. In 2003 was 30 procent van de pensioenspaarders jonger dan dertig jaar, blijkt uit een studie van de Nationale Bank. Beama denkt dat het aandeel van 25- tot 29-jarigen intussen zelfs al geklommen is tot 40procent.
Eind juni beheerden de veertien pensioenspaarfondsen samen 9,6 miljard euro. Dat komt neer op een gemiddeld kapitaal van 7.400 euro per rekening. Dat bedrag is niet zo heel veel, wat suggereert dat er inderdaad relatief veel 'jonge' pensioenspaarders zijn.
Pensioenspaarfondsen zijn bovendien een rendabele vorm van sparen, zegt Beama. Sinds de oprichting van het systeem, 22 jaar geleden, behaalden ze een gemiddelde jaarlijkse return van 7,3 procent.
Wie sinds het begin voor het maximaal aftrekbare bedrag aan pensioensparen heeft gedaan, heeft nu 31.300 euro op zijn rekening staan, berekende Wolfers. 'Daarvoor heeft hij of zij dan in totaal 14.000 euro gestort. Bruto, want door het fiscale voordeel is er netto eigenlijk maar 8.400 tot 9.800 euro opzijgezet.'
De return op tien jaar kwam uit op slechts 1,6 procent per jaar. Maar ook dat is eigenlijk niet zo'n slechte prestatie, zegt Wolfers, als je er rekening mee houdt dat de aandelenmarkten in 1999 op een recordniveau stonden en dat we sindsdien twee financiële crisissen hebben beleefd -het uiteenspatten van de dotcomzeepbel en de kredietcrisis.
Pensioenfondsen zijn in crisistijden een belangrijke stabilisator, omdat ze heel klassiek en binnen strikte beperkingen beleggen.
