De pensioensector bekijkt de ontwikkelingen op de financiële markten met enige zorg. Veel lager dan nu moeten de koersen niet meer gaan. Toch worden er geen aandelen verkocht.De jongste tien jaar is het aantal Belgen dat uitzicht heeft op een extralegaal pensioen -de zogenaamde tweede pensioenpijler- vertienvoudigd. Ruim de helft van alle loontrekkenden uit de privésector heeft nu via het bedrijf een aanvullend pensioen.
Het gros van de bedrijven kiest daarbij voor een groepsverzekering, maar een derde opteert voor een pensioenfonds, niet te verwarren met de derde pijler: het pensioenspaarfonds waarin u jaarlijks tot 810euro mag storten en aftrekken van uw belastingen.
'Zij moeten zich echt geen zorgen maken', verzekert voorzitter Philip Neyt van de Belgische Vereniging van Pensioensinstellingen. 'Wij kunnen tegen een stootje. Dit is niet de eerste beurscrisis die we meemaken. En als er toch fondsen in de problemen zouden raken, is de werkgever wettelijk verplicht bij te springen.'
'De fondsen lijden natuurlijk onder de beurscrisis', geeft Neyt toe, 'maar ze hebben nauwelijks of niet geïnvesteerd in de vergiftigde kredieten die de balans van heel wat banken teisteren. Wij houden de pensioenfondsen altijd voor dat ze uitsluitend mogen beleggen in producten die ze kennen en waarvan ze perfect weten wie er uiteindelijk garant voor staat. Dat is bij afgeleide producten niet te achterhalen, en dus blijven onze beheerders er van af.'
Neyt ontkent niet dat de fondsen onrechtstreeks wel blootgesteld zijn aan vergiftigde kredieten. 'Pensioenfondsen beleggen typisch in 'Blue Chips', aandelen van grote bedrijven, waaronder uiteraard ook ettelijke grote banken waar nu de lijken uit de kast vallen. En daardoor zijn hun financiële buffers geslonken.'
Pensioenfondsen doen regelmatig 'stress tests' waarbij nagegaan wordt hoe het fonds beïnvloed wordt door extreme koersdalingen.
'Als je op lange termijn belegt, weet je op voorhand dat je crisisbestendig moet zijn. Het is als met een zwemmer, die gaat ook geregeld kopje onder. Dat geeft niet. De vraag is hoe lang hij desnoods onder water kan blijven.'
'Ik moet toegeven dat we nu wel met extreme correcties te maken hebben. We zullen flink wat adem nodig hebben. De vraag zal zijn waar we staan als de koersen nog enkele weken in het huidige tempo blijven zakken.'
Toch zijn er volgens Neyt zeer weinig pensioenfondsen die hun investeringsstrategie hebben bijgestuurd.
Terecht, vindt hij. Pensioenfondsen hebben een beleggingshorizon van 20 tot 25jaar. En over zo'n periode doen aandelen het altijd beter dan obligaties. De fondsen houden enkel wat meer cash aan dan gewoonlijk. Vooral premiestortingen die ze niet meteen beleggen.
'Vergeet niet', zegt Neyt, 'dat onze leden niet vervroegd hun pensioen kunnen opvragen. Wij weten heel goed welke verplichtingen wij hebben en welke op ons afkomen. Daarom is liquiditeit voor ons geen punt. En dat maakt ons veel stressbestendiger. Bovendien beleggen we ook heel wat in topkwaliteit obligaties. Die vormen nu onze matras.
'En als de crisis toch te lang aansleept, kunnen we nog altijd gaan aankloppen bij de werkgevers. De tweede pijler wordt opgebouwd door een deel van het loon in het fonds te storten. Zo is hij onderdeel van het arbeidscontract. En dus blijft het bedrijf verantwoordelijk. Bij een groepsverzekering neemt de verzekeraar die verantwoordelijkheid over.'
Je kan volgens Neyt niet uitsluiten dat bedrijven de komende weken of maanden gevraagd zullen worden om hun jaarlijkse bijdrage te verhogen. Dat kan ook gespreid worden over ettelijke jaren. 'Maar voorlopig is het nergens zover dat er zelfs maar een waarschuwing verstuurd werd naar de betrokken bedrijven.'
