Pensioensparen is in. Veel consumenten vrezen duidelijk dat het wettelijke pensioen te klein zal zijn om fatsoenlijk te leven, en ze beslissen om zelf voor een appeltje voor de dorst te zorgen. De grote troef is het belastingvoordeel dat de fiscus aan bepaalde beleggingen toekent. Het gaat om de pensioenspaarfondsen, de pensioenspaarverzekeringen en de contracten voor een "gewone" levensverzekering. In het novembernummer van Budget & Recht zet Test-Aankoop de spelregels nog eens kort op een rijtje en licht de verschillende formules toe.
Pensioensparen: twee formules, drie mogelijke beleggingen
Pensioensparen is in. Veel consumenten vrezen duidelijk dat het wettelijke pensioen te klein zal zijn om fatsoenlijk te leven, en ze beslissen om zelf voor een appeltje voor de dorst te zorgen.
Heel vaak wordt het woord "pensioensparen" geassocieerd met de pensioenspaarfondsen waarvoor men jaar na jaar bij een bank kan sparen. Dat is een speciaal soort van fondsen dat in het leven werd geroepen om de Belgen ertoe aan te zetten individueel voor een aanvullend pensioen te sparen. Om de formule aantrekkelijk te maken werd er belastingvoordeel aan gekoppeld: de spaarders krijgen via hun belastingaangifte een deel van hun belegging terug.
Maar u kunt evengoed een levensverzekering sluiten in het kader van het pensioensparen.
Naast het pensioensparen is er nog een tweede fiscaal bevoordeelde formule om voor een aanvullend pensioen te sparen, nl. de "gewone" levensverzekering. Ook een levensverzekering dus, maar met lichtjes andere fiscale regels dan die geldig voor een pensioenspaarverzekering.
Verstandig een fonds kiezen
Voor een pensioenspaarfonds heeft men de keuze uit 16 producten. Aangezien men dan ten dele op de beurs belegt, is er sowieso geen zekerheid over het rendement, en is het niet eens zeker dat de inleg onaangeroerd blijft.
Maar dat risico wordt op lange termijn gecompenseerd door het vooruitzicht op een hoger rendement dan met een risicoloze belegging.
Bovendien weten te weinig consumenten dat er verschillende categorieën van fondsen bestaan, elk met een eigen risico. Door tijdig van categorie te veranderen kan men het risico dus zelf beperken.
Verstandig een verzekering kiezen
Het grote verschil tussen een levensverzekering en een fonds is dat heel wat levensverzekeringen de zekerheid bieden dat op z'n minst de inleg, na aftrek van de kosten en de belasting weliswaar, volledig intact zal blijven. Dat maakt deze formule veiliger: de vrees voor een negatief brutorendement is ongegrond.
Maar op lange termijn zal men er normaliter minder rendement aan overhouden dan aan een pensioenspaarfonds.
Voor de "gewone" levensverzekering en de pensioenspaarverzekering worden in de praktijk vaak dezelfde soort van contracten gebruikt. Er zijn echter honderden producten op de markt, en talloze ervan zijn verre van interessant. Dat maakt de keuze voor de leek des te moeilijker.
Weg met fiscaal kluwen
De overgrote meerderheid van alle Belgen die voor een appeltje voor de dorst zorgen tegen dat ze met pensioen gaan, kiest voor een belegging met fiscaal voordeel: een pensioenspaarfonds of een levensverzekering in het kader van het pensioensparen of in dat van de"gewone" verzekering.
Het is ondoorzichtig dat de consument met een groot belastingvoordeel wordt gelokt, maar daar later een deel van verliest door de eindbelasting.
In het geval van een "gewone" levensverzekering met belastingvoordeel, moet de consument goed nadenken over hoeveel hij eraan besteedt. Het bedrag waarmee voordeel kan worden genoten, hangt af van hoe hoog de beroepsinkomsten zijn en soms zelfs van hoe lang het contract nog loopt. Bovendien is het voordeel beperkt of zelfs onbestaand indien men reeds belastingvoordeel geniet met zijn hypotheeklening.
Met een "gewone" levensverzekering wordt de consument ook nog eens fiscaal zwaar bestraft als hij het geld dat hij heeft bijeengespaard, naar de concurrentie wil overbrengen. Dat is discriminerend in vergelijking met levensverzekeringen in het kader van het pensioensparen, waar dat probleem niet rijst.
De fiscus heeft eveneens een bestraffing in petto indien de consument het geld dat hij heeft opgebouwd in een pensioenspaarfonds, wil overhevelen naar een pensioenspaarverzekering. Terwijl die straf niet geldt bij de overheveling van categorie van pensioenspaarfonds (bv. van een dynamisch naar een neutraal fonds).
Test-Aankoop pleit ervoor om de fiscale spelregels van die beleggingen te vereenvoudigen, nu raken zelfs de verzekeringstussenpersonen er niet altijd nog wijs uit. Ook zou men de eindbelasting beter schrappen en het onmiddellijke voordeel desnoods een ietsje verkleinen. Tot slot moet elke discriminatie worden weggewerkt.
