Doorgaan naar hoofdcontent

Lage rente, duur pensioen

De lage rente maakt pensioenen duur. Pensioenfondsen raken in de problemen doordat de huidige bezittingen onvoldoende zijn om met de huidige lage rekenrente aan te groeien tot de in de toekomst aangegane pensioenverplichtingen. De dekkingsgraad is dan minder geworden dan 100%. Dekkingsgraad en rekenrente zijn voor de meeste mensen echter veel te abstracte begrippen. Met een paar berekeningen op de achterkant van een sigarendoosje zal ik proberen de materie iets toegankelijker te maken.


Albert Einstein noemde de samengestelde interest ooit eens het achtste wereldwonder. En inderdaad blijft het een fascinerend gegeven dat een som geld met een rentepercentage van 8% in 9 jaar is verdubbeld. Ter vergelijking: met een rentepercentage van 5% duurt dit 15 jaar en met 3% 25 jaar. Vastrenrente waarden zoals obligaties zijn een prima middel om pensioen mee te financieren, maar een lage rente maakt pensioen opbouwen wel duur.

Niemand kan de rente exact voorspellen. Vandaar dat de Nederlandse wetgever heeft besloten om de 10-jaars rente op staatsobligaties te gebruiken om de dekkingsgraad van pensioenfondsen mee te berekenen. De huidige 10-jaars rente noteert momenteel voor Nederlandse staatsobligaties ruim onder de 3 procent. Deze wettelijke rekenrente voor pensioenfondsen is momenteel zo laag dat veel pensioenfondsen onder de dekkingsgraad van 100% zijn gezakt of dreigen dit te doen.

Het begrip dekkingsgraad is voor de meeste mensen echter een zeer abstract begrip. Ik heb eens op de ‘achterkant van een sigarendoosje’ uitgerekend wat de rente doet met de maandpremie van een aanvullend ouderdomspensioen (dus bovenop de AOW) vanaf 65 jaar van 1000 euro per maand. Hierbij ga ik uit van een gemiddelde levensverwachting van 80 jaar. De pensioenopbouw wordt gerealiseerd door gedurende dertig jaar tijd een vast maandelijks bedrag in te leggen.

Om het eenvoudig te houden heb ik geen rekening gehouden met de kosten van verzekeringsmaatschappijen, indexatie en belastingen. In tabel 1 is te zien wat het theoretisch ongeveer kost om een lijfrentepolis aan te schaffen voor een uitkering van 1000 euro per maand ingaande op de 65ste verjaardag. Bij een rentestand van 5% kost dit ongeveer 125.000 euro. Om dit bedrag bij elkaar te sparen dient u 30 jaar maandelijks 170 euro in te leggen. Uitgaande van een vaste rentestand van 5%.

In tabel 1 kunt u ook aflezen wat de waarden zijn bij een rentestand van 3% en 8%. Ter vergelijking: het koersrendement van de AEX-index bedroeg de afgelopen 20 jaar ongeveer 5%.

Tabel: Kosten van €1000 pensioen per maand bij een rentestand van 3%, 5% en 8%

Zoals in bovenstaande tabel zichbaar is kost 1000 euro ouderdomspensioen per maand bij een rentestand van 8% 75 euro per maand, terwijl dit bij een rentestand van 3% oploopt tot 270 euro per maand. Bijna vier maal zoveel. In de praktijk zal dit door de kosten van het pensioenfonds of levensverzekeraar nog aanzienlijk hoger zijn. Ook de indexatie om een pensioen welvaartsvast te maken drijft de prijs nog eens extra op. Pensioen in tijden van lage rente is kortom een dure grap.

Rombout Kerstens is directeur van Keyword Info Systems BV.

Populaire posts van deze blog

Kosten vergrijzing wegen almaar zwaarder door: toekomstige regering wacht lastige taak om oplossing te vinden

Waar uitkeringen, gezondheidszorg of pensioenen vandaag ruim een vierde van onze gezamenlijk geproduceerde welvaart opeisen, zal dat tegen 2070 al een derde zijn. En dat is voor het overgrote deel te wijten aan de vergrijzing van onze bevolking. Dat blijkt uit het nieuwe jaarrapport van de Studiecommissie voor de Vergrijzing. En zo weten de regeringsonderhandelaars nog eens duidelijk wat hen te doen staat. Vervolg VRT Rapport Studiecommissie voor de Vergrijzing

Is het waar dat de jonge leraars 400 à 600 euro per maand minder pensioen zullen krijgen? - DeWereldMorgen.be

Steeds verder gaat de federale regering in de afbraak van het wettelijk pensioen, zowel voor de werknemers uit de privé als voor de ambtenaren. De uitstapleeftijd neemt toe en het pensioenbedrag neemt af. Ook de sector onderwijs deelt in de klappen. “Weinig sectoren zijn zo zwaar getroffen door de pensioenhervormingen als het onderwijs. Leerkrachten die aan het begin van hun loopbaan staan, zullen vijf tot acht jaar langer moeten werken en als alle geplande maatregelen uitgevoerd worden, zullen ze maar liefst 400 à 600 euro netto per maand minder pensioen krijgen”. Dat schrijven 25 delegees van zes Vlaamse en Franstalige onderwijsvakbonden in een Opinie/Carte Blanche die o.a. verscheen in “Le Vif” (4 december 2017) en op “De Wereld Morgen” (14 december). Zo begint ook een Petitie tegen de afbraak van het onderwijspensioen. Stemmen de hallucinante cijfers die in de Opinie en in de Petitie vermeld worden, met de werkelijkheid overeen? Is het waar dat de jonge leraars 400 à 600 eu...