De door manageritis aangestoken politici die de afgelopen decennia het federale koninkrijk hebben geregeerd, werden zeker niet geplaagd door zulke aftandse vuistregels. En wij plukken nu de vruchten van al dat politieke ondernemerschap.
Volgens voorzitter Thomas Leysen van de werkgeversorganisatie VBO dreigt België, met al zijn schulden en zware loonlasten, te vergrieksen . De toenemende wallonisering van Vlaanderen is dan weer een vrees - zeker na het Opeldebacle - van econoom en publicist Geert Noels.
Leysen en Noels blijven beleefd. Er zijn ook mensen die het probleem krachtiger stellen.
'Onze politici hebben ons land kapotgemaakt.' Deze uitspraak komt niet uit de mond van een straathoekpredikant die het einde der tijden aankondigt. Ze stond te lezen in een recent interview in Trends met zakenman en wereldwijd opererende baggeraar Jan Pieter De Nul.
Voor de duidelijkheid voegde De Nul er nog aan toe: 'De Belgische politiek is niet in staat het tij te keren. En daarmee bedoel ik niet: gaan bedelen bij een of andere Vice President van General Motors in de Verenigde Staten. Onze ministers deden hun broek af om een industrie te redden die virtueel vertrokken was. Opel Antwerpen heeft zelfs geen ontwerpafdeling. Zodra die weg is, kun je een kruis maken over een fabriek. Zelfs een miljard subsidies was onvoldoende om het dossier-Opel ook maar een centimeter te verschuiven. Op hetzelfde moment gaan onze bedrijven kapot aan de crisis en gebeurt er niets om hen te redden. Na tien jaar sparen steeg de schuld van 250 miljard naar 350 miljard euro.'
Bij wijze van illustratie vertelde De Nul nog dat de inzet van het Belgische leger na de kaping van zijn baggerschip Pompeï voor de Somalische kust 'een lachertje' was. Want een optreden dat geheel werd verlamd door de Belgische administratie. Waarna De Nul dan maar zijn baggerschepen op gevaarlijke zeeën met huurlingen heeft bemand.
'Als bedrijf hebben wij België afgeschreven', luidt zijn conclusie.
Het federale begrotingstekort voor 2009 wordt intussen op zo'n 6 procent geraamd. Europa heeft de federale regering al de wacht aangezegd. Dat tekort moet tegen 2012 tot 3 procent van het bruto binnenlands product worden teruggebracht.
Toch neemt de federale regering zich voor - daarbij hopend op enige economische groei - tot de verkiezingen van 2011 geen ingrijpende maatregelen door te voeren. Dat zou de mensen alleen maar ontstemmen.
De manoeuvreerruimte van de federale overheid is overigens vrijwel onbestaande. Tegen 2030 moet ze de Belgische schuldgraad op60 procent krijgen. Een kolossale opgave voor de regering van Yves Leterme, die op dit ogenblik aankijkt tegen een schuldgraad van ruim 100 procent van het bbp, en voor haar opvolgers.
Om dat doel te bereiken, moeten de opeenvolgende regeringen immers het zogenaamde primair overschot - overschot zonder de rentelasten - al die jaren op minstens 5 procent houden. Dat is niet mogelijk zonder aan de sociale zekerheid te raken of zonder nieuwe lasten.
Het gesprek in Knack met Michel Jadot, de PS-kleurige coördinator van de Nationale Pensioenconferentie, laat al een en ander vermoeden. 'De pensioenen zullen altijd wel betaald worden', beweert de gewezen secretaris-generaal van de federale Overheidsdienst Arbeid. 'De echte vraag is hoe hoog de pensioenen nog zullen zijn.'
Op het Zilverfonds van Johan Vande Lanotte hoeven we volgens hem niet te rekenen. 'Dat Zilverfonds is pure hypocrisie', zegt Jadot. En als een PS'er zoiets zegt, dan moeten we hem wel geloven.
Nee, als er al van een pensioenhervorming sprake kan zijn, dan zal die beperkt blijven tot een verhoging van de persoonlijke bijdragen van de werknemers. 'Ik vrees dat het daarop zal uitdraaien', bevestigt Jadot.
De Belgische verzorgingsstaat garandeert steeds minder verzorging.
Rik Van Cauwelaert
is Directeur van Knack
