Veel gepensioneerden met alleen een wettelijk pensioen komen nauwelijks rond. Een aanvullend pensioen blijkt dat niet recht te zetten. 'Terwijl 1 à 1,7 miljard euro volstaat om alle rustpensioenen boven de armoedegrens te tillen', blijkt uit een nieuwe studie.
Het Centrum voor Sociologisch Onderzoek (CeSO) van de K.U.Leuven, onder leiding van professor Jos Berghman, heeft onderzocht hoe toereikend de pensioeninkomens (wettelijk én aanvullend) zijn.
Daartoe combineerden de onderzoekers gegevens uit het Pensioenkadaster en het Rijksregister om te kijken naar het inkomen van 1,1 miljoen alleenstaande, gehuwde en samenwonende ouderen met een zuiver rustpensioen in 2006.
Bij de mannen, bijvoorbeeld, hebben gepensioneerden die samenwonen een hoger bruto pensioen (1460 euro per maand) dan alleenstaanden (1330 euro).
Ook blijkt dat een derde van vrouwen als alleenstaande een werknemerspensioen heeft dat lager is dan 900 euro. En in een koppel draagt een vierde van de gepensioneerde werkneemsters niet meer dan 100 euro per maand bij aan het pensioeninkomen.
'In de sociale zekerheid kennen we het mattheuseffect: wie al veel heeft, zal meer krijgen. Het totale pensioeninkomen van gepensioneerde werknemers lijdt daar ook aan', aldus Berghman. Zo hebben mannen niet alleen méér toegang tot de tweede pensioenpijler dan vrouwen (49 procent tegenover 19 procent), maar ook een hoger aanvullend pensioen. Omgezet naar een maandelijkse rente schommelt dit voor mannen tussen de 497 euro (alleenstaand) en de 645 euro (koppel).
Voor vrouwen gaat het gemiddeld om 362 euro (alleenstaand) en 256 euro (koppel). Berghman: 'Het aanvullende pensioen blijkt vooral weggelegd voor gepensioneerde werknemers met een hoog wettelijk pensioen en werkt de verschillen in de eerste pensioenpijler allesbehalve weg.'
Alleenstaande vrouwen
Dat straalt af op de sociale bescherming die het totale pensioenpakket biedt. Alleenstaande vrouwen zijn de meest kwetsbare groep: een derde heeft een pensioen van minder dan 878 euro.
6 procent van hen heeft een uitkering van niet eens 500 euro. Bij de koppels met één alleenstaandenpensioen haalt een derde de armoededrempel (1317 euro) niet.
Het CeSO berekende dat het 1,7 miljard euro kost om alle gepensioneerden individueel een inkomen boven de armoedegrens te garanderen. Voor alle gepensioneerde huishoudens vergt dat goed 1 miljard euro.
Berghman pleit ook nadrukkelijk voor een uitbreiding van de tweede pensioenpijler naar werknemers uit minder sterke bedrijfssectoren en naar werknemers met atypische en onderbroken loopbanen. 'Als ik minister van Werk was, zou ik geen enkel sectoraal of bedrijfsakkoord tussen werkgevers en vakbonden meer aanvaarden als ze niets over een aanvullend pensioen hebben afgesproken.'
