De regering heeft eind vorige week een verrassende bocht genomen in het dossier financieel toezicht. Het oorspronkelijke politieke plan om enkel een kleine, slagkrachtige en onafhankelijke financiële waakhond op te richten voor de controle van systeembanken en systeemrisico's, werd uiteindelijk niet meer dan een tijdelijke oplossing.
Het zogenaamde Comité voor Systeemrisico's komt er wel, maar dan alleen als overgangsregeling. En dat op uitdrukkelijke eis van de Franstalige PS, die zich als enige regeringspartij pal achter de Nationale Bank (NBB) schaarde en in ruil wellicht in andere politieke dossiers moest inbinden.
Op korte termijn zal de Nationale Bank 'zo snel als redelijkerwijs mogelijk' het bankentoezicht volledig voor haar rekening nemen. De NBB zal dus zich niet langer zal beperken tot het systeemtoezicht op de banken, maar wordt ook verantwoordelijk voor de controle op de individuele banken, verzekeraars, pensioenfondsen en beurshuizen.
België kiest daarmee voor een duidelijke opsplitsing tussen het toezicht op de bank en het toezicht op de beurs, en dit volgens het zogenaamde 'Twin-Peaks-model'. De CBFA zal immers blijven optreden als beurswaakhond (voorkennis, kapitaalverhogingen, beursgangen, enzovoort...) en krijgt als troostprijs extra bevoegdheden inzake consumentenbescherming en informatieverstrekking zoals financiële reclame (DS 13oktober). Nieuw is ook dat er voor de controle van de Europese Mifid-regels een aparte dienst wordt opgericht,
Toch was de ontgoocheling bij het personeel van de CBFA gisteren erg groot. Want de praktische gevolgen voor de financiële waakhond zijn enorm. Op termijn zal de CBFA opgesplitst worden en zal ongeveer de helft van het personeel moeten verhuizen naar de Nationale Bank. Bovendien wordt de onderzoeksprocedure voor handel met voorkennis vereenvoudigd en wordt het sanctierecht overgeheveld naar een aparte administratieve rechtbank, die voortaan de boetes zal uitdelen (DS 2oktober).
Sommige personeelsleden vinden dat de CBFA nu gestraft wordt voor haar rol in de bankencrisis, die de toezichthouder volgens critici onvoldoende heeft zien aankomen. Maar woordvoerder Hein Lannoy relativeerde de ontgoocheling en benadrukte vooral de goede verstandhouding met de NBB. 'In tegenstelling tot de berichtgeving (in de coulissen woedde een ware oorlog tussen CBFA en de NBB, red.) hebben we sinds 2002 altijd goed samengewerkt met de Nationale Bank, zeker het voorbije jaar.'
En ook in politieke kringen wordt de verregaande hervorming verdedigd. 'Nu we met de grootste financiële crisis in 70jaar zitten, wilden we niet voor een compromis kiezen. Zeker nu het model van gescheiden toezicht in steeds meer buurlanden wordt toegepast.'
Duitsland heeft vorige week voor hetzelfde model gekozen en ook in Nederland is er een scheiding tussen de banktoezichthouder (De Nederlandsche Bank) en de beurswaakhond (AFM).
Tel daarbij de praktische problemen die een apart Comité voor Systeemrisico's met zich meebrengt -met name qua informatiedoorstroming- en de hervorming lijkt een logische keuze. Maar of bankgouverneur Guy Quaden en CBFA-topman Jean-Paul Servais ooit goede vrienden zullen worden, is twijfelachtig.
