De Belgische pensioenspaarfondsen stripten in het derde kwartaal nog eens 5,4 procent van hun waarde. Dat blijkt uit cijfers van de Belgische Vereniging van Vermogensbeheerders Beama. Daartegenover presteren de pensioenspaarverzekeringen een stuk beter met een gegarandeerd jaarrendement van 2 à 3 procent. De vraag is of zij ook op lange termijn het beste rendement bieden.
In de zogenaamde derde pensioenpijler kan elke Belg individueel een aanvullend pensioen opbouwen. Hij kan kiezen voor pensioensparen via een fonds of via een verzekering. In beide gevallen levert dat een onmiddellijke belastingvermindering van 30 tot 40 procent op, afhankelijk van het inkomen. Dat fiscaal voordeel trekt heel wat spaarders over de streep.
DVV, de verzekeraar die sinds 2001 onderdeel is van Dexia, maakt tegenwoordig reclame voor zijn pensioenspaarverzekering met een bijzonder radiospotje. Een klein jongetje vraagt: 'Waarom heeft de ene opa veel centjes en de andere niet?' De vader antwoordt: 'Ah, de ene opa stak zijn centjes in een pensioenspaarfonds en dat bracht weinig op. De andere opa was veel slimmer. Hij begon met een pensioenspaarverzekering toen hij nog jong was. Dat bedrag werd veilig belegd en groeide elk jaar aan.'
domme opa
In de radiospot wordt niet vermeld wanneer de 'domme' opa met pensioensparen begon. Als de spaarder zich pas vorig jaar een pensioenspaarfonds aanschafte, dan houdt hij na alle beursellende in 2008 inderdaad weinig centjes over. Zelfs de 'defensieve' pensioenspaarfondsen, die meer beleggen in obligaties en minder in aandelen om de volatiliteit van de portefeuille te verminderen, verloren sinds Nieuwjaar tussen 14 en 26 procent van hun waarde. Als de opa in het verhaal echter aan het begin van zijn professionele carrière begon te sparen, houdt hij heel wat meer over aan zijn investeringen.
Het historisch jaarlijkse rendement van het dynamische pensioenspaarfonds van Dexia, opgericht in 1989, daalde door de recente beursmalaise van 7,97 procent tot 6,51 procent eind september. Bij het dynamische Pricos Pension Fund van KBC stond de teller eind oktober nog op 6,74 procent jaarlijks rendement, bij Fortis Pension Fund Balanced op 6,73 procent sinds de creatie in 1987. Het ING-Star Fund heeft volgens de technische fiche een gemiddeld gecumuleerd rendement van 7,1 procent sinds de oprichting in 1987.
'Het ogenblik waarop een klant beslist aan pensioensparen te doen is allesbepalend', verklaart Guy Vanroten, pensioenspecialist van Dexia. 'Aan een vijftiger raad ik eerder een pensioenspaarverzekering aan, voor jonge mensen is een fonds meestal de beste optie omdat het op lange termijn meer opbrengt.' Ook Fortis Bank geeft voor spaarders jonger dan 40 steeds de voorkeur aan pensioenspaarfondsen. 'De klant kan uiteraard ook al op jonge leeftijd opteren voor de veiligheid van een pensioenspaarverzekering, boven het hoger potentieel rendement van een pensioenspaarfonds.'
instapmoment
ING België trekt resoluut de kaart van de pensioenspaarfondsen. 'Wat de toekomst brengt dat weet niemand met zekerheid. Maar in het verleden bracht een pensioenspaarfonds, op een termijn van minstens 10 jaar, steeds meer op dan een pensioenspaarverzekering', zegt Ilse De Muyer, de woordvoerster van ING België.
Het gegarandeerde jaarlijkse rendement van de pensioenverzekering van ING bijvoorbeeld (ING Life Plan) schommelde de voorbije vijf jaar naar gelang het instapmoment tussen 2,5 en 3,75 procent. Inclusief de winstdeelname levert dat een globaal rendement op van 3,75 tot 4,25 procent. Over dezelfde periode bracht het Star Fund pensioenfonds 4,6 procent per jaar op.
ING, KBC, Fortis en Dexia beloven vandaag rendementen tussen 2,5 en 3 procent op stortingen in het kader van pensioenverzekeringen. De winstdeelname is niet gegarandeerd en afhankelijk van de resultaten van de bank-verzekeraars. De klanten konden in het verleden meestal op flinke winstdeelnames rekenen. Maar de bedrijfsresultaten waren wellicht nooit zo slecht als in 2008.
Op 60-jarige leeftijd betaalt de spaarder een eenmalige belasting op de stortingen, ongeacht de leeftijd waarop hij het bedrag opneemt. De belastingdienst maakt een onderscheid tussen pensioenspaarfondsen, waarvoor een fictief rendement van 4,75 procent wordt gerekend, en pensioenspaarverzekeringen, waar de belasting op het gegarandeerde rendement wordt berekend. De winstdeelname is bovendien vrijgesteld van belasting.
