Nieuwe voorstellen van een aantal Europarlementariërs voor de verhoging van de buffer-eisen zouden een nekslag kunnen betekenen voor Nederlandse pensioenfondsen. Dat zegt Dick Sluimers van APG, de grootste pensioenuitvoerder van Nederland.`Op het huidige vermogen van 700 miljard euro dat pensioenfondsen beheren, moet er 250 miljard euro bij. Waar moet dat van betaald worden?`, vraagt Sluimers zich af. De topman denkt dit alleen te kunnen realiseren door de pensioenpremies fors op te krikken, of de indexatie van pensioenen volledig te schrappen.
Veel andere Europese landen zouden niet geraakt worden door deze extra buffer-eisen, omdat deze het omslagstelsel kennen. Hierbij worden pensioenen betaalt uit lopende belastinginkomsten. Ook stelsels waarbij alleen werknemers worden opgezadeld met het beleggingsrisico, populair in Angelsaksische landen, ontspringen de dans. Den Haag moet snel in actie komen, stelt Sluimers. De Europese Commissie is inmiddels een adviesronde gestart.
`Op het huidige vermogen van 700 miljard euro dat pensioenfondsen beheren, moet er 250 miljard euro bij. Waar moet dat van betaald worden?`
Sluimers geeft op die open vraag zelf het antwoord, want veel mogelijkheden hebben pensioenfondsen niet voor een dergelijke gigantische opstuwing van buffers. Of de pensioenpremies moeten fors omhoog, of Nederlanders kunnen de komende jaren indexatie – de inflatiecorrectie op pensioenen – wel op hun buik schrijven. Een combinatie van beide is evenmin uitgesloten. „De dekkingsgraden van pensioenfondsen zullen gemiddeld met 40% omhoog moeten”, verzucht Sluimers, die hieraan het prijskaartje van maar liefst €250 miljard hangt.
Het gewraakte voorstel is afkomstig van een aantal (nietNederlandse) Europarlementariërs. De Europese Commissie heeft hierover inmiddels een adviesronde gestart. Nederland staat dus nog niet voor een voldongen feit. „Maar het is wel zaak snel in actie te komen”, stelt Sluimers, die zich ongerust zegt te maken over de soms wat lankmoedige houding in Den Haag. Nederland zal, zo vreest de APG-topman, ook nog eens alleen staan in het verzet. „Andere Europese landen kennen veelal een ander pensioensysteem wat hierdoor niet geraakt wordt.” Bijvoorbeeld het in Europa nog veelgebruikte omslagstelsel waarbij pensioenen uit de lopende belastinginkomsten worden betaald, is ongevoelig voor deze solvabiliteitseis die in ambtelijke termen aangeduid wordt met Solvency II. Ook pensioenregelingen waarbij alleen de werknemer met het beleggingsrisico wordt opgezadeld – populair in Angelsaksische landen – ontlopen de guillotine. „Nederland wordt daarmee in feite gestraft voor het goede pensioenstelsel waarbij werkgevers en werknemers samen grote pensioenpotten hebben gespaard.”
En ook hier blijkt een ongeluk nooit alleen te komen. De Nederlandse pensioensector voelt bovendien de hete adem van de strenge internationale boekhoudregels IFRS. Internationale accountants voeren namelijk aan dat pensioentekorten ook in het Nederlandse collectieve pensioenstelsel altijd op de balans van werkgevers gezet zouden moeten worden. En die pensioentekorten komen er dus zeker als Solvency II van toepassing op Nederlandse pensioenfondsen wordt verklaard. „Je krijgt dan kunstmatig opgevoerde pensioentekorten die bedrijven op hun balans op moeten nemen als verplichting”, stelt Sluimers. Het Nederlandse bedrijfsleven zit allesbehalve op die last te wachten.
De pensioentopman vindt het Brusselse voorstel des te onbegrijpelijker omdat bij de solvabiliteitseisen pensioenfondsen worden gezien als volledige risicodrager van de pensioentoezeggingen. De accountants leggen de risico’s daarentegen echter bij de werkgever. Is er een pensioentekort, dan zou de werkgever dat moeten bijleggen. Beide opstellingen staan haaks op elkaar, hekelt Sluimers. „En beide opvattingen kloppen bovendien niet omdat in Nederland de risico’s verdeeld worden tussen pensioenfonds, werkgevers en werknemers.”
Het Nederlandse pensioenstelsel dreigt daarmee gemangeld te worden door tegenstrijdige opvattingen van accountants én toezichthouders. In een dergelijke situatie zou het pensioenstelsel waarbij werknemers alle risico’s dragen ook in Nederland heel snel aan populariteit kunnen winnen.
Het gewraakte voorstel is afkomstig van een aantal (nietNederlandse) Europarlementariërs. De Europese Commissie heeft hierover inmiddels een adviesronde gestart. Nederland staat dus nog niet voor een voldongen feit. „Maar het is wel zaak snel in actie te komen”, stelt Sluimers, die zich ongerust zegt te maken over de soms wat lankmoedige houding in Den Haag. Nederland zal, zo vreest de APG-topman, ook nog eens alleen staan in het verzet. „Andere Europese landen kennen veelal een ander pensioensysteem wat hierdoor niet geraakt wordt.” Bijvoorbeeld het in Europa nog veelgebruikte omslagstelsel waarbij pensioenen uit de lopende belastinginkomsten worden betaald, is ongevoelig voor deze solvabiliteitseis die in ambtelijke termen aangeduid wordt met Solvency II. Ook pensioenregelingen waarbij alleen de werknemer met het beleggingsrisico wordt opgezadeld – populair in Angelsaksische landen – ontlopen de guillotine. „Nederland wordt daarmee in feite gestraft voor het goede pensioenstelsel waarbij werkgevers en werknemers samen grote pensioenpotten hebben gespaard.”
En ook hier blijkt een ongeluk nooit alleen te komen. De Nederlandse pensioensector voelt bovendien de hete adem van de strenge internationale boekhoudregels IFRS. Internationale accountants voeren namelijk aan dat pensioentekorten ook in het Nederlandse collectieve pensioenstelsel altijd op de balans van werkgevers gezet zouden moeten worden. En die pensioentekorten komen er dus zeker als Solvency II van toepassing op Nederlandse pensioenfondsen wordt verklaard. „Je krijgt dan kunstmatig opgevoerde pensioentekorten die bedrijven op hun balans op moeten nemen als verplichting”, stelt Sluimers. Het Nederlandse bedrijfsleven zit allesbehalve op die last te wachten.
De pensioentopman vindt het Brusselse voorstel des te onbegrijpelijker omdat bij de solvabiliteitseisen pensioenfondsen worden gezien als volledige risicodrager van de pensioentoezeggingen. De accountants leggen de risico’s daarentegen echter bij de werkgever. Is er een pensioentekort, dan zou de werkgever dat moeten bijleggen. Beide opstellingen staan haaks op elkaar, hekelt Sluimers. „En beide opvattingen kloppen bovendien niet omdat in Nederland de risico’s verdeeld worden tussen pensioenfonds, werkgevers en werknemers.”
Het Nederlandse pensioenstelsel dreigt daarmee gemangeld te worden door tegenstrijdige opvattingen van accountants én toezichthouders. In een dergelijke situatie zou het pensioenstelsel waarbij werknemers alle risico’s dragen ook in Nederland heel snel aan populariteit kunnen winnen.
