Een ommekeer in de sociale transfers van Vlaanderen naar Wallonië en Brussel is niet te verwachten vóór 2050, leert een studie. Er is ook uit af te leiden dat werken tot 65 de norm moet zijn in 2030, dus voor de veertigers van nu. Werken tot 65 moet rond 2030 de regel zijn voor vrouwen en mannen in Vlaanderen. Dat is af te leiden uit een studie van Luc Delanghe, voormalig algemeen secretaris van het ACW en professor demografie aan de KU Leuven. Het is de eerste keer dat duidelijk gemaakt wordt hoe snel het 'langer werken' moet gaan.
Delanghe had echter niet dat thema als invalshoek voor zijn studie. Hij onderzocht de stelling dat Vlaanderen in 2030 al zwakker zal staan dan Wallonië en Brussel. Nu stromen sociale miljarden van Vlaanderen naar Wallonië en Brussel. Dan zou de geldstroom omkeren.
Puur demografisch zou dat kunnen, schrijft hij in de Gids op Maatschappelijk Gebied. De bevolking van Vlaanderen veroudert immers sneller dan die van Wallonië en Brussel.
Rond 2025 zal puur demografisch de verhouding niet-actieven/actieven hoger worden in Vlaanderen dan in de twee andere regio's.
Tegenover 100 mensen op actieve leeftijd (20-65 jaar) staan er nu in Vlaanderen 66 op niet-actieve leeftijden (0-20, en 65 +). In 2050 zullen dat er 91 zijn.
In Wallonië staan er tegenover 100 op actieve leeftijd nu 69 op niet-actieve leeftijd en dat worden er 88 in 2050. In Brussel zijn dat er nu 65, en 73 in 2050.
Rond 2025 stijgt het Vlaamse cijfer uit boven dat van Wallonië en Brussel. Dat doet sommigen besluiten dat de 'sociale transfers' dan omgekeerd gaan lopen.
Mis, leert deze studie. Niet zozeer wie op actieve leeftijd is, is immers van belang, maar wel wie echt werkt en wie niet.
In Vlaanderen werkt vandaag 65 procent van de bevolking tussen 20 en 65 jaar. In Wallonië is dat 56 procent, in Brussel 53,5.
Het aantal echt-actieven ligt voor alle regio's dus veel lager en het aantal niet-actieven veel hoger dan in de eerste berekening.
Voor Vlaanderen zijn er vandaag 156 niet-actieven voor 100 werkenden; in Wallonië zijn er dat 201 en in Brussel 209 (tabel). Dat noemt men de sociaal-demografische afhankelijkheidsindex.
Het beleid zal de komende decennia aansporen langer te werken. Nu gaan velen op pensioen tussen 55 en 60 jaar, of nog vroeger.
Als het participatiepercentage ongeveer even sterk stijgt in de drie gewesten (vandaag is de Vlaamse groei groter) dan evolueert het Vlaamse cijfer van 156 niet-actieven per 100 actieven, naar 146 in 2030 en 139 in 2050.
In Wallonië evolueert dat dan van 201 nu, tot 170 in 2030 en tot 150,5 in 2050. In Brussel van 209 nu, naar 170 in 2030 en tot 147 in 2050.
Dat betekent dat de toestand in Vlaanderen in 2050 hoe dan ook nog gunstiger is dan in Brussel en Wallonië. De transfers blijven dus van noord naar zuid lopen.
Uit de evolutie van die afhankelijkheidsindex is ook af te leiden dat de sociale bescherming wellicht betaalbaar blijft, op voorwaarde dat de participatiegraad sterk toeneemt.
Hoe sterk?
Die moet stijgen, zo blijkt, met 15 à 20 procentpunten. In Vlaanderen werkt nu 65 procent van de bevolking op actieve leeftijd, dat moet stijgen tot 75 in 2030 en tot 80 procent in 2050.
In Wallonië moet het activiteitspercentage stijgen van 56 procent nu, naar 66 in 2030 en tot 75 procent in 2050.
Voor Brussel moet het percentage stijgen van 53,5 procent nu, tot 70 procent in 2050.
Wat betekent dat, een participatie van 75 à 80 procent?
Dat betekent dat werken tot 65 voor mannen en vrouwen de regel moet zijn, zei Delanghe gisteren aan De Standaard. Er zullen immers altijd mensen tussentijds werkloos zijn of zich herscholen. Er zullen altijd mensen ziek zijn. En velen zullen hun loopbaan onderbreken voor de kinderen. Dit kan worden geschat op 20 à 25 procent. Dus moet werken tot 65 de regel zijn tegen 2030, voor mannen en vrouwen.
Tegen 2030? Wie nadert dan de 65 jaar? De jonge veertigers van nu. Zij vormen de generatie die zéker tot 65 moet werken.
