‘Ik heb jarenlang in ploegen gewerkt. Van 4 uur ’s morgens tot 12 uur ’s middags, van 12 tot 8 uur ’s avonds, en van 8 uur ’s avonds tot 4 uur ’s morgens. Als je dat zolang doet, dan is het toch niet gek om daar een beetje voor gecompenseerd te worden?’’ Enkele uren voordat gisteravondvrijwel alle Franse treinen worden stilgezet, zoekt een reiziger in Lille nog gauw haar trein uit. FOTO REUTERS
Paul Leroy (52) hapt snel zijn warme lunch (vis en rijst) weg in de kantine op treinstation Gare de Lyon in Parijs. Hij werkt 32 jaar bij de Franse spoorwegen, de SNCF; de laatste jaren bij de administratie.
Op 55-jarige leeftijd mag hij met pensioen. Het rijdend personeel mag al met 50 stoppen met werken. Overal elders ligt de pensioenleeftijd hoger. Daarom wil de regering het mes zetten in die ‘speciale pensioenen’. Ze dreigen onbetaalbaar te worden. De vakbonden bestrijden dat. Vandaag wordt daarom in het hele land het openbaar vervoer platgelegd.
,,De salarissen bij de SNCF zijn laag,’’ zegt Leroy uit. ,,Ik krijg 2000 euro netto in de maand. Om ons onregelmatige werk én die lage lonen te compenseren hebben de spoorwegen een paar aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden ingesteld. Daar hebben ik en mijn baas voor getekend toen ik in dienst kwam.’’
Het is het eerste grote conflict sinds president Sarkozy in mei dit jaar werd gekozen en het dreigt een krachtmeting te worden. Drie spoorwegvakbonden willen ook na vandaag staken en demonstreren. De regering is echter ‘héél vastbesloten, 100 procent vastbesloten om deze hervormingen door te voeren,’ verkondigt minister van Arbeid Xavier Bertrand. Het kabinet vindt het onredelijk dat spoorwegpersoneel slechts 37,5 jaar pensioenpremie betaalt, terwijl andere werknemers en ambtenaren dat veertig jaar moeten doen.
Die ‘voordeelregeling’ geldt niet alleen voor de SNCF-mensen. In totaal profiteren zo’n 500.000 werknemers en 1,1 miljoen gepensioneerden van de ‘speciale pensioenen’, onder wie metro-, bus- en trampersoneel en werknemers van de energiebedrijven EDF en GDF. Zij betalen allemaal korter dan gemiddeld premie en mogen eerder dan anderen stoppen met werken.
In Frankrijk leidt het conflict tot verdeeldheid. De meeste Fransen zijn vóór de hervormingen van president Sarkozy. De socialistische oppositie ziet het belang van aanpassingen van de pensioenen, maar op minder rigoureuze wijze. De machtige vakbonden zijn verdeeld.
,,Ik snap die hervorming wel,’’ zegt SNCF-werknemer Leroy. ,,Er moet iets veranderen, anders is er voor de jongeren straks geen pensioengeld meer over. Maar ik werk al 32 jaar bij het spoor. Dat is hard werken, maar met het vooruitzicht van stoppen op je 55ste. Dat kan je iemand toch niet zomaar afnemen?’’
