Het pensioendebat viert bijna zijn zilveren jubileum. In 1987 schreef Jean-Luc Dehaene in een rapport over de hervorming van de sociale zekerheid voor het eerst over de uitdaging van de vergrijzing. Sindsdien is het debat over de toekomst van onze pensioenen niet meer stilgevallen. Reeds in de jaren negentig leidde dit tot een aantal maatregelen, o.a. het geleidelijk optrekken van de pensioenleeftijd voor vrouwen tot 65. Met de oprichting van de Studiecommissie voor de Vergrijzing in 2001 en de aanzwellende pensionering van de babyboomgeneratie (1946-1964) vanaf het begin van deze eeuw, kwam de discussie in een stroomversnelling.
Steeds meer draaide de discussie over de betaalbaarheid in de toekomst van de sociale zekerheid en de pensioenen in het bijzonder. Echt veel concrete maatregelen zijn er sindsdien wel niet gekomen. In 2005 was er het Generatiepact waarin de toegang tot het brugpensioen werd verstrengd. Het resultaat daarvan op dit ogenblik is dat de feitelijke pensioenleeftijd, de gemiddelde leeftijd waarop mensen definitief stoppen met werken, is gestegen. Met andere woorden: we werken met zijn allen gemiddeld genomen langer dan vijf jaar geleden. Sindsdien worden we van alle kanten, door de overheid, de werkgevers, liberale (zijn er andere?) economisten en de media echt gebrainwashed met de onontkoombare idee dat enkel langer werken een oplossing kan bieden voor de financiële problemen die door de vergrijzing zijn ontstaan. De laatste in de rij is Di Rupo die in zijn formateursnota meerdere maatregelen voorstelt om de werkelijke pensioenleeftijd weer wat op te trekken. Voor het eerst worden zelfs de onaantastbaar gewaande ambtenarenpensioen aangepakt. Ook aan de berekeningswijze wil hij sleutelen waardoor het pensioenbedrag gaat dalen … tenzij je langer blijft werken. Je moet meer dan gewoon haar op je tanden hebben om tegen de stroom in te roeien om te beweren dat we niet per se langer moeten werken om onze pensioenen en de SZ in het algemeen betaalbaar te houden.
Tegen stroom in roeien: dat is het minste wat je van ‘Het Pensioenspook’ van Gilbert De Swert kan zeggen. De auteur, tot voor enkele jaren hoofd van de nationale studiedienst van het ACV, is hiermee niet aan zijn proefstuk. Amper een jaar geleden publiceerde hij zijn omvangrijk ‘Crisismoordenboek’ ( Uitg. EPO 2010. Zie Kenteringen digit september 2010), een vlijmscherpe analyse en kritiek van de financiële crisis die, spijtig genoeg, nog niets aan actualiteit heeft ingeboet. En voordien roeide hij ook al stevig in tegen de stroom van de eindeloopbaanverzinsels met zijn boek ’50 grijze leugens. Over vergrijzing en langer werken’ ( Uitg. EPO 2004).
Vervolg
