België is een van de vele Europese landen waar de vergrijzing niet zonder gevolgen zal zijn voor het arbeidsklimaat. Tussen 2010 en 2030 daalt de arbeidsparticipatie door vergrijzing en ontgroening. Ondanks de globalisering en de tijdelijke effecten van de crisis zullen we rekening moeten houden met de lokale en regionale verschillen: zo is er in Brussel meer arbeidscapaciteit bij jongeren en tegelijkertijd een hogere werkloosheid, omdat de juiste competenties ontbreken.
In weblog The Recruiters Lounge beschrijft arbeidsmarktstrateeg Tricia Folliero zeven opletpunten voor HR van een ouder personeelsbestand. Personeelsnet maakte daar een bewerking van voor de Nederlandse situatie, aan de hand van gegevens van het CBS. Acerta maakt er ook een bewerking van voor de Belgische situatie.
Als HR bewust met deze problematiek wil omgaan, kunnen volgende vijf vuistregels helpen:
Tip 1: zet in op talent, niet op leeftijd
Tip 2: Multigeneratieteams worden de toekomst
Tip 3: Houd de gezondheid van de werknemers in de gaten
Tip 4: vul expertise van buitenaf aan
Tip 5: Houd de HR-kengetallen goed bij
Conclusie: moeilijke problemen vragen om simpele oplossingen
Tip 1: zet in op talent, niet op leeftijd
Bedrijven zoeken nog vaak naar 'jong talent', terwijl talent niet leeftijdsgebonden is en - indien het optimaal wordt ingezet, ontwikkeld en benut - enkel kan groeien. De Acerta Talent-O-Meter kan u trouwens helpen bij het in kaart brengen van uw Talent Management en aantonen waar de knelpunten ervan zitten.
Met de vergrijzing van de arbeidspopulatie gaat ook een ontgroening samen. De discussie om oudere werknemers langer aan het werk te houden, zal vooral gaan om het juist inzetten van deze werknemers. Uit de eerste resultaten van de Acerta Talent-O-Meter van april 2010 bleek trouwens dat oudere werknemers een groter engagement en een hogere betrokkenheid tonen dan hun jongere collega's. De meerkost die een werknemer op leeftijd met zich meebrengt, kan perfect worden verzilverd door een individueel Talent Management dat rekening houdt met de ervaring en de inzet van de oudere werknemers.
Tip 2: Multigeneratieteams worden de toekomst
Op de weblog The Recruiters Lounge stelt arbeidsmarktstrateeg Tricia Folliero dat het doen samenwerken van oudere en jongere werknemers een van de grote HR-uitdagingen van de toekomst zal worden. Folliero stelt dat verschillende generaties vaak verschillende attitudes t.o.v. leven en werk aan de dag leggen en dat enkel proactieve leiders ervoor kunnen zorgen dat deze verschillen niet leiden tot ineffectiviteit en dalende prestaties. Leiders moeten erin getraind worden problemen die zouden kunnen opduiken te voorzien en te vermijden.
Tip 3: Houd de gezondheid van de werknemers in de gaten
Er zijn ongetwijfeld gezondheidsproblemen gerelateerd aan de leeftijd van mensen, maar paniek in deze is ongegrond. Met uitzondering van werknemers die een fysiek zwaar beroep uitoefenen, hebben heel wat mensen gemiddeld nog een flink aantal gezonde jaren tegoed. Op zijn 65ste, heeft de gemiddelde man nog 17,3 levensjaren voor de boeg, waarvan 10,3 in goede gezondheid. Een 65-jarige vrouw leeft gemiddeld nog 20,5 jaar, waarvan ze 11,4 jaar nog prima gezond is. Desalniettemin is het geen slecht idee voor werkgevers om werknemers, die een risico vormen voor ziekte, beter te begeleiden naar een gezondere levensstijl en meer beweging.
Tip 4: vul expertise van buitenaf aan
De opvolging van uw oudere werknemers die met pensioen gaan, zal straks niet noodzakelijk meer verzekerd zijn. Daarom pleit Tricia Folliero ervoor dat organisaties hun grenzen aftasten op het vlak van externe samenwerking. De bedrijfsgrenzen gesloten houden voor free lance medewerkers of andere organisaties zal in de nabije toekomst niet langer een optie zijn.
Tip 5: Houd de HR-kengetallen goed bij
Er zijn objectieve parameters die aanduiden dat een oudere werknemer fincancieel zwaarder weegt in een organisatie dan een jonger: het collectief contract voor ziektekosten wordt niet alleen duurder, maar ook is het zo dat bij jonge werknemers van 15 tot 25 jaar het ziekteverzuim maar 2,6 procent per jaar bedraagt, terwijl dit onder ouderen van 55 tot 65 jaar bijna 5,5 procent is. Toch kan men niet zomaar stellen dat de financiële gevolgen van het aanwerven van een oudere werknemer zoveel groter zijn dan bij de in dienst treding van een jongere medewerker: ook de kosten van arbeidsvoorwaarden voor jongere werknemers (zoals zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof) moeten worden ingecalculeerd. De personeelsafdeling moet daarom HR-kengetallen bijhouden, zodat een goed inzicht in kosten en baten kan worden gemaakt voor het personeelsbestand van de komende jaren.
Conclusie: moeilijke problemen vragen om simpele oplossingen
Folliero is in haar log nog vrij optimistisch:: "We weten nu al dat de demografische veranderingen het volledige talentbeleid van de organisaties zal veranderen, maar het uitvoeren van enkele simpele strategieën kan zorgen voor een vlottere overgang in de manier van zaken doen."
