De nationale pensioenconferentie die in het regeerakkoord stond ingeschreven, leverde niet het nodige resultaat op. Daarom zette minister van Pensioenen Michel Daerden (PS) een task force aan het werk die de situatie diende te schetsen en al een reeks vragen diende op te werpen over de toekomst van het systeem. Resultaat van het denkwerk is het groenboek dat luistert naar de titel 'Een toekomst voor onze pensioenen'. Het telt een 250-tal bladzijden met daarnaast nog een rist annexen. Een ervan somt een hele reeks vragen op over vijf thema's: de financiële levensvatbaarheid en houdbaarheid van de pensioenstelsels; de modernisering, harmonisering en vereenvoudiging van onze pensioensystemen; de wettelijke pensioenen; de aanvullende pensioenen; en de ouderen in onze samenleving.
Premier Yves Leterme, Michel Daerden en minister van Middenstand Sabine Laruelle (MR) beklemtoonden donderdag op een persconferentie het belang van het werk. Het vormt de basis voor een hervorming van de pensioenen en heeft wetenschappelijke waarde, dixit Daerden.
De task force Pensioenen gaat nu antwoorden proberen te formuleren op de vele vragen die worden gesteld in het groenboek. Ondertussen wordt het parlement geïnformeerd en kan ook de bevolking zich op vergaderingen op vijf plaatsen in het land uitspreken over het maatschappelijk belangrijke thema. Dit alles moet tegen de zomer uitmonden in een witboek met concrete beleidsvoorstellen. Of voor de verkiezingen ook nog politieke pensioenknopen zullen worden doorgehakt, is echter niet zeker.
De eerste minister liet verstaan dat hij met zijn collega's in de regering discreet 'de horizon zal verkennen'. Op een timing laat hij zich echter niet vastpinnen. 'Het is belangrijk dat een beslissing wordt genomen op het juiste moment, maar ik laat me niet opjagen. Deze hervorming is te belangrijk om zich te laten opsluiten in een kalender', verklaarde de federale regeringsleider.
Geen antwoorden
Het groenboek geeft dus nog geen antwoorden over de toekomst van de pensioenen. De regering is het er wel over eens dat de pensioenleeftijd niet moet worden verhoogd. Daerden herhaalde zijn voorstel om drie jaar langer te blijven werken dan nu het geval is. De gemiddelde leeftijd waarop werknemers stoppen met werken bedraagt momenteel 60 jaar. Dat zou 63 jaar moeten worden. Dat zou al een enorme impact hebben op de financiering van de sociale zekerheid, meent de PS'er. Om mensen langer aan de slag te houden, rekent Daerden op het effect van bonussen. Het bestaande bonussysteem levert echter weinig op. Die verhogen, is een mogelijkheid, maar dan moet dit financieel elders worden gecompenseerd, gaf premier Leterme aan.
De eerste minister benadrukte ook nog dat in de toekomst veel selectiever zal moeten worden omgesprongen met het systeem van brugpensioenen. 'Brugpensioen blijft een middel bij herstructureringen, maar we moeten er zorgzaam mee omspringen. We moeten zoveel mogelijk vermijden dat mensen vanaf 52 de arbeidsmarkt verlaten', klonk het.
90 jaar
Om aan te geven hoe groot de uitdaging is, wees minister Laruelle er donderdag op dat de levensverwachting tegen 2050 tot 90 jaar zal zijn gestegen. Terwijl er op dit moment tegenover elke gepensioneerde vier actieven zijn, zal die verhouding tegen 2040-2050 geslonken zijn tot twee actieven tegenover één gepensioneerde. Om het pensioenstelsel betaalbaar te houden, zal de bevolking langer aan de slag moeten blijven en dient de overheid onder meer de begroting weer op orde te krijgen, gaf de MR-politica aan.
Laruelle en Daerden benadrukten tevens de nood om het systeem van werknemers en zelfstandigen te harmoniseren. Dat moet het makkelijker maken om een gemengde loopbaan mogelijk te maken. Nu is het volgens Laruelle bijvoorbeeld niet mogelijk om bijdragen te blijven betalen voor de tweede pijler indien je overstapt naar een ander statuut.
Daerden, die ook de fiscaliteit wil inschakelen in de pensioenhervorming, hield tot slot een pleidooi om het basispensioen op te trekken. Wie een volledige carrière heeft, moet ook ministens een pensioen overhouden dat even hoog ligt als het minimumloon, meent hij.
