Geen land ontsnapt eraan: om de pensioenen op termijn betaalbaar te houden, moet de pensioengerechtigde leeftijd naar omhoog. Nederland besliste eerder dit jaar om de pensioenleeftijd tegen 2025 op te trekken met twee jaar, naar 67 jaar.Op het eerste gezicht kan het lijken alsof de Fransen zich druk maken om weinig: de regering-Sarkozy is van plan om de minimumpensioenleeftijd te verhogen van 60 naar 62 jaar tegen 2018; dat is nog altijd een stuk verwijderd van de 65 jaar die gold tot 1981, toen wijlen president Mitterrand er vijf jaar af deed.
Maar een cruciaal onderdeel van de hervorming, waarover de Senatoren woensdag stemmen, is dat Fransen op termijn tot hun 67ste in plaats van hun 65ste zullen moeten werken om een volledig pensioen te genieten. Dat is voor veel Fransen mentaal een sprong te ver.
Zit er ook een politieke kant aan de stakingen?
Dat speelt zeker mee. De syndicalisatiegraad in Frankrijk ligt zeer laag: gemiddeld 7 %, en in de privé-sector zelfs nauwelijks 5 %. Het kan contradictorisch klinken, maar dat zorgt er mee voor dat de vakbonden eerder voor het confrontatiemodel gaan kiezen om hun eisen kracht bij te zetten, zeker als er een rechtse regering aan de macht is. In Frankrijk leeft de klassieke tegenstelling tussen links en rechts nog altijd zeer sterk.
Daarbij komt dat de Franse linkerzijde voelt dat Nicolas Sarkozy ‘aangeschoten wild' is: in de maandelijkse peiling van Ipsos laat nog slechts 31 % van de Fransen zich positief uit over het optreden van de president. Links ruikt de kans om in 2012 de presidentsverkiezingen te winnen, en heeft er belang bij om Sarkozy in het pensioendossier op de knieën te krijgen. Zo hebben linkse organisaties de leerlingen in middelbare scholen opgeroepen om mee actie te voeren – wat sinds vorige week gebeurt.
Hoe groot is de kans dat Sarkozy buigt?
Volgens een peiling in Le Parisien steunen zeven Fransen op tien de acties, terwijl zes op tien voor een langdurige staking zijn. Franse politici zijn als de dood voor sociale onrust die dreigt om te slaan in straatgeweld — mei '68 heeft in die zin een trauma bij hen achtergelaten. Toenmalig premier Alain Juppé liet in het najaar van 1995 zijn pensioenhervorming vallen na drie weken van stakingen en betogingen, en herstelde nooit van die opdoffer. Sarkozy kan onmogelijk de belangrijkste hervorming van zijn bewind laten vallen. Hij rekent wellicht op scheuren binnen het vakbondsfront na de finale stemming in de Senaat woensdag.
Lees verder