Amper 5procent van de Belgische gepensioneerden verdient nog wat bij. Blijven werken en bijverdienen, ook na je pensionering. Dat is een mogelijkheid om het gezinsinkomen op peil te houden. Maar veel aanhang heeft deze optie niet. Gepensioneerden die nog wat bijverdienen, vormen een hele kleine minderheid.
Die geringe belangstelling is (financieel) verklaarbaar. De pensioenwetgeving legt grenzen op aan het toegelaten beroepsinkomen, naargelang van de leeftijd (jonger of ouder dan 65 jaar), kinderlast en het soort bijverdienste (als werknemer of als zelfstandige).
Het maximumbedrag ligt op 20.860 euro bruto per jaar, waarop belastingen betaald moeten worden. Dat kan tot perverse effecten leiden, zo leert een berekeningsvoorbeeld uit de Belasting- en Beleggingsgids 2007 van uitgeverij Pelckmans.
Een alleenstaande 65-plusser die een pensioen heeft van 12.000 euro (op jaarbasis) betaalt geen belastingen. Als diezelfde man/vrouw een pensioen heeft van 8.000 euro en dat aanvult met 4.000 euro aan bijverdiensten als zelfstandige, houdt hij/zij van dat extra inkomen (na sociale bijdragen en belastingen) nog 2.936 euro over. Of veel minder dan de gepensioneerde met een hogere uitkering die niet bijverdient.
Wie de inkomensgrenzen overschrijdt, ziet zijn pensioen met hetzelfde bedrag verminderd of zelfs helemaal teruggevorderd.
Uit cijfers van de sociale zekerheidsdiensten, bewerkt door professor Jos Berghman van de KULeuven, blijkt dat er in 2004 welgeteld 94.946 gepensioneerden een 'toegelaten arbeidsactiviteit' uitoefenden. Nauwelijks 5% van het totale aantal gepensioneerden dus. Mannen maken er dubbel zoveel gebruik van als vrouwen: 6% tegen 3%. Voorts zijn er grote verschillen naargelang van het vroegere arbeidsstatuut van de gepensioneerden. Bij vroegere werknemers uit de particuliere sector blijft de groep bijverdieners beperkt tot amper 2%, bij de ambtenaren wordt dat 4%, bij mensen met een 'gemengde loopbaan' 9%.
Blijven doorwerken na het pensioen is wel meer ingeburgerd bij de zelfstandigen (22%). Daarvoor geeft Berghman twee verklaringen: a) het ligt meer voor de hand om de eigen zelfstandige beroepsactiviteit voort te zetten na pensionering dan als werknemer of ambtenaar; bijvoorbeeld iemand die nog deeltijds blijft werken in de vroegere eigen handelszaak; b) een groep zelfstandigen ziet zich, 'wegens hun geringe pensioen', allicht genoodzaakt om hun beroepsactiviteit ook na pensionering te blijven voortzetten.
In alle gevallen daalt het aantal bijverdieners sterk met de oplopende leeftijd. Vanaf 70jaar daalt de groep bijverdieners tot minder dan 1procent.
